Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 850/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia opłaty 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA w Łodzi lub Sąd I instancji), w sprawie ze skargi [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia z tego tytułu opłaty, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. T. z dnia [...] czerwca 2011 r. zezwalającej na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ulicy D. w P. T. o pow. 7 m2 w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji budynku na okres od [...] lipca 2011r. do [...] września 2011r. i ustalenia z tego tytułu opłaty w wysokości 1 886,50 zł.

Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie powyższej decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r., a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. SKO odmówiło jej uzupełnienia. Postanowienie zawierało pouczenie o terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zostało ono doręczone stronie w dniu [...] lipca 2016 r.

W dniu [...] lipca 2016 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. SKO utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 maja 2016 r., zatem że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 27 maja 2016 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył dopiero w dniu 18 lipca 2016 r., a zatem po terminie. W takiej sytuacji SKO nie miało podstaw do merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku i wydania decyzji. SKO pomimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydało w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, podczas gdy powinno wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie wniosku wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej: k.p.a.

Kolegium zaskarżyło wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:

1) art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przez wyprowadzenie wadliwych wniosków na skutek nieuprawnionego przyjęcia stanu faktycznego sprawy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i postawienie zarzutu, że SKO "pomimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydało w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, podczas gdy organ administracji rozpoznając sprawę w drugiej instancji winien, stosownie do art. 134 k.p.a., wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", skutkującego w efekcie niezasadnym stwierdzeniem nieważności decyzji, gdy skarga podlegała oddaleniu w okolicznościach wskazanych w decyzji,

2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że w sprawie zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zaistniały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna Kolegium oparta została na naruszeniu przepisów postępowania, zatem na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wskazuje uzasadnione przyczyny prawne muszące skutkować uchyleniem skarżonego wyroku.

Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że trafny jest zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut ten jest najdalej idącym zarzutem kasacyjnym, zatem jego trafność zwalnia Sąd II instancji z konieczności szczegółowego odnoszenia się do zarzutu podnoszącego naruszenie art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 151 p.p.s.a. Tylko na marginesie zauważyć należy, że ze względów formalnych tak ujęty zarzut jest w części wadliwy. Dotyczy to naruszenia art. 133 § 1 i art. 151 p.p.s.a. Nie zmienia to jednak faktu, że drugi z zarzutów kasacyjnych jest trafny, a ponieważ ma dla sprawy fundamentalne znaczenie, to on zdecydował o uwzględnieniu skargi kasacyjnej.

Bez wątpienia trafne jest stanowisko Kolegium, że Sąd I instancji nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powołaniem się na rażące naruszenie prawa, które skonkretyzowało się w rozpatrzeniu przez Kolegium wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu dla takiego środka prawnego.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, a podnosi to trafnie skarga kasacyjna, że takie uchybienie nie miało miejsca. Wynika to z tego, że skarżący [...] złożył w terminie 14 dni wniosek o uzupełnienie decyzji pierwszoinstancyjnej. Wniosek został przez Kolegium załatwiony postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] wydanym trybie art. 111 § 1 k.p.a. W tym postanowieniu strona została pouczona o terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i taki wniosek złożyła w ustawowym terminie. Jego konsekwencją była decyzja zaskarżona do WSA w Łodzi.

Z tych powodów oraz ze względu na treść art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.