Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.

Starosta decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej jako: u.k.p.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.) skierował J.M., posiadającego uprawnienia kategorii A, B na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wymienionych kategorii.

Uzasadniając powyższą decyzję organ I instancji podał, że Komendant Powiatowy Policji pismem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] wniósł o skierowanie strony na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku ze stworzeniem zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Komendant Powiatowy Policji w treści ww. pisma wskazał, że w dniu [...] maja 2021 r. na skutek interwencji policji zatrzymano do kontroli J.M. kierującego samochodem osobowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Zgłaszający interwencję wskazał, że strona prowadziła pojazd nierównomiernym torem jazdy i nie stosowała się do sygnalizacji świetlnej na przejściu dla pieszych. Poinformował także policjantów, że kierujący pojazdem wielokrotnie bez uzasadnienia ostro hamował, a następnie gwałtownie przyspieszał. Na dowód zgłaszający przedstawił policjantom nagranie, na którym widoczne było zachowanie strony. Nadto po zatrzymaniu pojazdu przez funkcjonariuszy policji J.M. wykazywał zaburzenia cech motorycznych, poprzez problemy z chodzeniem i utrzymaniem równowagi. Kierowca nie miał świadomości popełnionych naruszeń, nie posiadał wiedzy na temat podstawowych przepisów ruchu drogowego. Komendant podkreślił, że kontakt ze stroną był utrudniony, w związku ze sporym ubytkiem słuchu.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że wobec spełnienia przesłanki określonej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skierowania strony na badania lekarskie, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

J.M. w dniu 3 sierpnia 2021 r. złożył do organu pismo, w którym zakwestionował ustalenia Komendanta Powiatowego Policji w zakresie stworzenia przez jego osobę zagrożenia w ruchu drogowym. Starosta przekazał powyższe pismo strony Komendantowi Powiatowemu Policji, który ustosunkował się do stanowiska strony i podtrzymał przebieg zdarzeń przedstawiony w piśmie z dnia [...] maja 2021 r.

Dalej organ I instancji podał, że w jego ocenie okoliczności sprawy wyczerpują przesłanki z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wskazując na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia J.M. Zdaniem Starosty zebrane w toku postępowania administracyjne dowody są wystarczające do skierowania strony na badania lekarskie.

J.M. wniósł od powyższej decyzji Starosty odwołanie wskazując, że na jazdę nierównomiernym torem jazdy miały wpływ ubytki na drodze. Ponownie zakwestionował ustalenia Policji w zakresie popełnionych naruszeń i przedstawił własny przebieg zdarzeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło po pierwsze uwagę, iż obecnie podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zastępujący uprzednio obowiązujący (i przywołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Zgodnie z treścią tego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Organ powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1294/20 podniósł, iż spełnienie przesłanki z ww. przepisu wymaga zaktualizowania się jedynie prawdopodobieństwa, nie zaś pewności co do faktu braku przeciwwskazań kierowania pojazdem mechanicznym. O tym czy takie przeciwwskazania rzeczywiście istnieją nie decyduje bowiem organ administracji publicznej, który nie ma co do tego kompetencji, a niezależny zespół lekarski.

SKO przedstawiło także przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II GSK 891/21 interpretację sformułowania "uzasadnione zastrzeżenia", użytego w przepisach będących podstawą zaskarżonej decyzji, które należy rozumieć jako oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, uzasadnienie wniosku Komendanta Powiatowego Policji stanowi wiarygodną okoliczność potwierdzającą istnienie uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu zdrowia skarżącego, które należy wyjaśnić. Nie mogą bowiem budzić wątpliwości informacje uzyskane przez organ od Policji, ponieważ podmiot ten powołany jest do strzeżenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. SKO zwróciło uwagę, że rolą organów jest zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkowników dróg i zapobieganie wypadkom, poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i stanowić zagrożenie. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że skierowanie strony na badania lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem strony prawa jazdy.

Pismem z dnia [...] maja 2022 r. J.M. wniósł skargę od powyższej decyzji, ponownie kwestionując przebieg wydarzeń z dnia [...] maja 2021 r. oraz poczynione przez Komendanta Powiatowego Policji ustalenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej jako: u.k.p.). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi natomiast, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

W orzecznictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., I OSK 2019/14, wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r., I OSK 625/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Z powyższego wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne.

W niniejszej sprawie źródłem zastrzeżeń organów co do stanu zdrowia skarżącego są informacje uzyskane od Policji. Dnia [...] maja 2021 r. na skutek zgłoszenia funkcjonariusze policji zatrzymali do kontroli drogowej J.M., który kierował pojazdem [...]. Osoba zgłaszająca interwencję poinformowała policjantów, że jadąc drogą krajową nr [...] zwróciła uwagę na pojazd, którego kierujący jedzie nierównomiernym torem jazdy (od lewej do prawej strony jezdni) i popełnia wykroczenia drogowe. Wskazał, że kierujący pojazdem wielokrotnie bez uzasadnienia ostro hamował, a następnie gwałtownie przyspieszał. Na dowód zgłaszający przedstawił policjantom nagranie, na którym widoczne było zachowanie strony. Nadto po zatrzymaniu pojazdu przez funkcjonariuszy policji J.M. wykazywał zaburzenia cech motorycznych, poprzez problemy z chodzeniem i utrzymaniem równowagi. Kierowca nie miał świadomości popełnionych naruszeń, nie posiadał wiedzy na temat podstawowych przepisów ruchu drogowego. Kontakt ze stroną był utrudniony, w związku ze sporym ubytkiem słuchu. J.M. nie potrafił wyjaśnić swojego postępowania. Za popełnione wykroczenie polegające na niestosowaniu się do sygnalizacji świetlnej funkcjonariusze policji ukarali J.M. mandatem karnym.

Zdaniem Sądu przytoczone okoliczności są wystarczające do stwierdzenia istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, mających istotny wpływ na zdolność podejmowania przez niego właściwych czynności i właściwego reagowania na różne sytuacje drogowe. W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, organ prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i skierowania go na badania kontrolne. Nie można również uznać, że informacje uzyskane przez organ od Policji mogły budzić zastrzeżenia co do wiarygodności opisanych w nich zdarzeń z uwagi na podmiot sporządzający te informacje, albowiem podmiot ten powołany jest do strzeżenia bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Dz. U. z 2021 r., poz. 1882). W sprawie nie występują jakiekolwiek racjonalne argumenty podważające przedstawiony przez funkcjonariuszy policji opis zachowania strony. Przedstawione przez skarżącego zarzuty są gołosłowne i stanowią jedynie subiektywną ocenę działań funkcjonariuszy policji i własnego stanu zdrowia.

Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., I OSK 2744/16, CBOSA). Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym oznaczona osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo ruchu. Dla takiego bezpieczeństwa niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14, CBOSA).

Wskazać przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń.

Z podanych powyżej przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił.

-----------------------

#

2