Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 112/23 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi T. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 marca 2023 r., nr 2401-IEE.7192.58.2023.2/BKZ/ w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 112/23 odrzucił sprzeciw T. A. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt I SPP/Gl 112/23 w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 marca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Zarządzeniem z dnia 29 września 2023 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.

Przesyłka pocztowa zawierająca odpis powyższego zarządzenia została wydana skarżącemu w dniu 30 października 2023 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 13 i 23 października 2023 r.

W dniu 6 listopada 2023 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 29 września 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zauważył, że w rozpatrywanej sprawie przesyłka pocztowa, zawierająca odpis zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 września 2023 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, była dwukrotnie awizowana, wpierw w dniu 13 października 2023 r., a następnie w dniu 23 października 2023 r., po czym została wydana skarżącemu w dniu 30 października 2023 r.

W świetle regulacji, wyrażonej w art. 73 § 4 p.p.s.a., skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił w dniu 27 października 2023 r. W konsekwencji WSA stwierdził, że termin, do którego wnioskodawca mógł skutecznie wnieść sprzeciw, od wydanego przez referendarza sądowego zarządzenia, upływał z dniem 3 listopada 2023 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony w dniu 6 listopada 2023 r., a więc już po upływie terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności.

Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie wnosząc o:

1. zobowiązanie WSA do merytorycznego rozpatrzenia sprzeciwu;

2. rozstrzygnięcie zagadnień prawnych;

a. czy obywatel ma działać w zaufaniu do organów publicznych (tu Poczty Polskiej S.A.),

b. czy obywatel odpowiada za zaniedbania organów publicznych (tu Poczty Polskiej S.A.);

3. zwolnienie z kosztów sądowych;

4. ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w motywach zaskarżonego postanowienia, w myśl art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.

Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a.

W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (por. NSA w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 861/16).

W sprawie jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka skierowana do skarżącego i zawierająca odpis zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 września 2023 r., została awizowana po raz pierwszy w dniu 13 października 2023 r. i w tym samym dniu pozostawiona w urzędzie pocztowym wobec nieudanej próby jej doręczenia. W tym dniu rozpoczął bieg czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a. Skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego nastąpił w dniu 27 października 2023 r., a w konsekwencji, termin na wniesienie zażalenia upływał z dniem 3 listopada 2023 r. Z tej przyczyny trafnie WSA w Gliwicach odrzucił zażalenie wniesione w dniu 6 listopada 2023 r.

Wskazać przy tym trzeba, że późniejsze wydanie pisma stronie na jej żądanie, pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a. (a zatem bezpodstawnie przetrzymywanego przez operatora pocztowego), nie może obalić skutku doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Zatem dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął ustawowo przewidziany termin odbioru pisma sądowego prawidłowo złożonego w pocztowej placówce oddawczej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania go w tej placówce adresatowi (por. post NSA z 15 października 2014 r. sygn. akt I FZ 340/14).

Okoliczność odbioru odpisu zaskarżonego postanowienia po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, tj. w dniu 30 października 2023 r. nie mogła zatem wpłynąć na ocenę, że sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 września 2023 r. został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 259 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 podjętą w składzie siedmiu sędziów na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie.