Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 maja 2022 r. nr BP.501.1978.2020.2135.WA7.129 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2020 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...] kwotę 2172 (słownie: dwa tysiące sto siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej na E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca).

W podstawie prawnej decyzji powołane zostały przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.) oraz Ip. 1.5, 1.12 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] czerwca 2020 r. ok godz. 08:05 w W. przy [...] poddano kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Podczas kontroli ustalono, że kierowca wykonywał zarobkowy przewóz osób. Pasażer w toku kontroli oświadczył, że zamówił przejazd za pomocą aplikacji [...], z ul. P. na [...] w W. Po zakończonym przewozie pasażer zapłacił kierowcy kwotę 8.00 zł gotówką za wykonany kurs i nie otrzymał paragonu. Kontrolowany pojazd nie był oznakowany jako taksówka, konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, w pojeździe nie było taksometru i kasy fiskalnej. Kierujący podczas kontroli nie okazał wypisu z licencji, natomiast okazał funkcjonariuszowi Policji umowę o pracę z [...] lutego 2020 r., zawartą z ww. spółką. W trakcie kontroli pasażer przedstawił na swoim telefonie aplikację, na której widoczne było zamówienie kursu oraz kwota do zapłaty za zrealizowany kurs. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] z [...] czerwca 2020 r., notatką urzędową z [...] czerwca 2020 r. oraz dokumentacją fotograficzną.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismami z 21 lipca 2020 r. i z 26 sierpnia 2020 r., zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W toku postępowania, organ pierwszej instancji na podstawie pisma z Urzędu Miasta [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich ustalił, że według stanu na dzień [...] czerwca 2020 r. spółka posiadała:

- licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną [...] października 2019 r. przez Prezydenta Miasta [...],

- 12 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydane przez Prezydenta Miasta [...].

Jednocześnie w ww. piśmie wskazano, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką [...] marca 2020 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] września 2020 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł. Za następujące naruszenia:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument (Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyniku rozpatrzenia odwołania zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji co do wystąpienia wskazanych naruszeń i ich prawnej kwalifikacji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że spółka wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a także posiadała odpowiednie uprawnienia tj. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Natomiast do posiadanej licencji nie zgłosiła pojazdu o nr rej. [...]. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie, dotyczące niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę oraz niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument. Przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, gdyż pojazd, którym wykonywany był kontrolowany przewóz, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Organ odwoławczy zaznaczył, że aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b tej ustawy. W sprawie nie został spełniony warunek z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b ustawy o transporcie drogowym. Nie doszło do zawarcia umowy bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 78(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Jednak jak wynika z ww. przepisu zawarcie umowy w formie elektronicznej wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Z akt sprawy wynika, że kontrolowany przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji "[...]". Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 78(1) § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Nie oznacza to jednak, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji "[...]" stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b ustawy o transporcie drogowym. Zatem nawet gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to jednak nie jest ona umową zawartą w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b, ponieważ oświadczenia w niej zawarte nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie.

Organ uznał za niezasadny zarzut odwołania, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonywane przez skarżącą czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Argumentował, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009 dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 88, ze zm.), które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym - zdaniem organu - obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości zarzucając organowi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką - na którą skarżąca spółka posiada odpowiednią licencję;

2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) naruszenie art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za brak zgłoszenia zmiany danych do posiadanej licencji, w sytuacji, w której organ uznał, że posiadana przez skarżącą spółkę licencja nie uprawnia do przeprowadzenia zgodnie z prawem kontrolowanego przejazdu;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];

6) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie jest kwestionowany stan faktyczny, który – w ocenie Sądu – został ustalony w sposób zgodny z zasadami określonymi w k.p.a., sporna jest jedynie wykładnia prawa jego dotycząca.

Bezsporne jest, że [...] czerwca 2020 r. w W. przy [...] około godz. 08:05 poddano kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem przewożono jednego pasażera, który potwierdził wykonywanie usługi transportowej z ul. P. na [...] w W. Pasażer zamówił usługę przewozu za pośrednictwem aplikacji "[...]", za kurs uiścił kwotę 8 zł, nie otrzymując paragonu. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji, natomiast okazał umowę o pracę zawartą ze skarżącą. Pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, nie był oznakowany jako taksówka, w pojeździe nie było taksometru i kasy fiskalnej. Dostawcą usługi przewozowej była skarżąca. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy protokołem, notatką urzędową z [...] czerwca 2020 r. oraz dokumentacją fotograficzną.

W tych okolicznościach faktycznych - zdaniem Sądu - organy administracji obu instancji przy wydaniu decyzji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej naruszyły przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i 3, 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a oraz art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.

W art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca dokonał rozróżnienia trzech kategorii uprawnień odnoszących się do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, przewidując w tym względzie wymóg uzyskania odpowiedniej dla danej kategorii licencji. Stosownie do przywołanego przepisu, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób wymaga, poza koniecznością uzyskania odpowiedniej licencji, także realizacji przez przewoźnika drogowego innych obowiązków lub warunków w rozumieniu art. 4 ust. 22 ustawy o transporcie drogowym, jakie wyznaczone zostały dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego.

W art. 14 ustawy o transporcie drogowym uregulowany został obowiązek zgłoszenia zmiany danych w licencji. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. W myśl art. 14 ust. 2 jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji.

Art. 18 powoływanej ustawy w ust. 4a i 4b określa warunki wykonywania przewozu okazjonalnego w rozumianego – zgodnie z art. 4 pkt 11, a więc jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. I tak, art. 18 ust. 4a stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W art. 18 ust. 4b dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 74, str. 8 z późn. zm.) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (tak w art. 92a ust. 7 ust. 7 pkt 1).

W rozpatrywanej sprawie, w toku postępowania administracyjnego ustalone zostało, że skarżąca [...] czerwca 2020 r. posiadała na pojazd marki [...] o nr rej. [...] licencję na wykonywanie przewozu osób taksówką. Skoro zatem skarżąca taką licencję posiadała, a wykonywana przez nią usługa przewozu polegała na przewozie jednej osoby pojazdem, to nie można wywodzić, że spółka wykonywała transport drogowy (przewóz okazjonalny) bez zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji. Inną kwestią jest natomiast niespełnianie przez pojazd skarżącej wymagań dla taksówki – takie naruszenie prawa może bowiem być podstawą do nałożenia na spółkę sankcji czy to o charakterze karnym (za popełnione wykroczenie), czy ewentualnie administracyjnym – jednakże jest to zupełnie inna podstawa prawna.

Słuszne są zatem poglądy spółki, że organy w sposób całkowicie błędny zakwalifikowały przejazd, będący przedmiotem kontroli, jako przewóz, o którym mowa w powołanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Jak bowiem ustalono w toku postępowania, spółka uzyskała stosowną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką - w związku z czym, kontrolowany przejazd był przewozem taksówką w rozumieniu art. 5b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.

Skarżąca zasadnie wskazała, że w świetle powołanych uregulowań podstawowym wymogiem dla przedsiębiorcy, który zamierza wykonywać zarobkowy przewóz drogowy z wykorzystaniem aplikacji elektronicznej dostarczanej przez pośrednika, jest uzyskanie przez takiego przedsiębiorcę odpowiedniej licencji, zaś w analizowanym stanie faktycznym spółka taką licencję w dniu kontroli posiadała. Uznać zatem należy, że kontrolowany przejazd należy zakwalifikować jako przejazd taksówką, na co spółka posiadała stosowną licencję.

Jak trafnie podniosła spółka w uzasadnieniu skargi, zgodnie z § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia taksówkę wyposaża się w: 1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje; 2) co najmniej dwa miejsca dla pasażerów; 3) co najmniej dwoje drzwi z każdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony, jedne z lewej strony i jedne z tyłu nadwozia umożliwiające, tylko w razie konieczności, wyjście na zewnątrz; 4) pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów; 5) (uchylony); 6) apteczkę doraźnej pomocy; 7) ogumione koło zapasowe lub zestaw naprawczy, oponę samouszczelniającą (Seal tyre); 8) dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, c) (uchylona), d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. Nie do przyjęcia jest taki tok rozumowania zgodnie z którym, każdy brak techniczny taksówki, nawet brak w pojeździe apteczki czy koła zapasowego lub zestawu naprawczego, oznaczałby, że przejazd takim pojazdem traktowany byłby jako wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia czy licencji, nawet mimo zgłoszenia takiego pojazdu do licencji na taksówkę. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji strona może, a nawet powinna być ukarana za braki w wyposażeniu pojazdu – taksówki, ale nie za brak licencji, czy – jak w rozpatrywanej sprawie – brak zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2014 r. sygn. II GSK 1850/13 stwierdził, że: "Przewóz taksówką, niezależnie od tego czy będzie ona miała nawet cechy wymagane przepisami rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) jak dla taksówki lub taksówki bagażowej, będzie zawsze przewozem osób z ich bagażem i zawsze będzie wymagał licencji, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym". Z wyroku tego wprost wynika, że czym innym jest spełnianie prze taksówkę wymagań technicznych, a czym innym obowiązek uzyskania licencji.

Skoro wadliwie Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że kontrolowanego przejazdu nie należy zakwalifikować jako przewóz taksówką, na co spółka posiadała stosowną licencję, a jako przewóz okazjonalny, to nieprawidłowo została przez organ nałożona na skarżącą kara za niezgłoszenie właściwemu organowi zmiany danych w licencji nr [...] z [...] października 2019 r., jak również kara za wykonywanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, gdyż te parametry techniczne w ogóle nie dotyczą taksówek.

Dodatkowo zaznaczyć należy, że organ nałożył na skarżącą karę za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia do posiadanej licencji na przewóz okazjonalny pojazdu, którym wykonywany był kontrolowany przewóz, w sytuacji gdy pojazd ten nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym (nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób), a zatem przewóz okazjonalny - poza przypadkami określonymi w art. 18 ust. 4b tej ustawy - nie mógł być tym pojazdem zgodnie z prawem wykonywany.

Z omówionych względów, organ naruszył powołane przepisy prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej nimi normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). W rezultacie doszło również do naruszenia zasady zaufania, wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. Wskazanymi naruszeniami prawa dotknięte są decyzje organów obu instancji, gdyż organ odwoławczy zaprezentował w zaskarżonej decyzji ten sam pogląd, co organ pierwszej instancji.

Niezasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem elementy składowe określone w tym przepisie, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. W kwestii działania aplikacji "[...]" organ wypowiedział się na s. 7, 8 i 12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to nie było wadliwe konstrukcyjnie i spełniło swe podstawowe funkcje – umożliwiło skarżącej poznanie powodów rozstrzygnięcia i sformułowanie zarzutów podważających merytorycznie jego zgodność z prawem, sądowi zaś pozwoliło na przeprowadzenie kontroli decyzji.

W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie drugim skargi Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, która zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącą przewozu okazjonalnego powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1384/19. W orzeczeniu tym Sąd stanął na stanowisku, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącej (która przewoziła jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu do pięciu osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym Sąd rzeszowski (oddalając, co warto podkreślić, jednakowoż skargę na decyzję) powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącej, przewóz okazjonalny – zgodnie z treścią art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym – to przewóz osób, rozumiany jako grupy pasażerów. Sąd w składzie orzekającym w tym zakresie zgadza się z innym poglądem - przedstawionym w wyrokach tutejszego Sądu z 7 marca 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2997/21 i z 10 sierpnia 2021 r. sygn. VI SA/Wa 706/21 oraz WSA w Łodzi z 20 maja 2021 r. sygn. III SA/Łd 1097/20 (dostępne w internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jakkolwiek Sąd nie neguje samej możliwości posiłkowego odwoływania się do regulacji zawartej ww. rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r., to jednak z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, czyli zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty, jego postanowienia w kontekście przewozu wykonywanego samochodami osobowymi należy wykładać odpowiednio, a nie literalnie, gdyż nie są to materie tożsame, a jedynie pokrewne. Także pojęcia "usług okazjonalnych" i "przewozu okazjonalnego" nie są pojęciami, zdaniem Sądu, tożsamymi. Odnosząc się w tym kontekście bezpośrednio do treści art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, wypada zauważyć, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, iż dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek wielości pasażerów musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Grupa pasażerów może składać się z jednego pasażera (o czym poniżej). Należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślenia zresztą wymaga, że ewentualny przewóz jednej osoby – w ocenie Sądu – nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro bowiem zgodnie z powołanym wcześniej art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w warunkach przewozu samochodem należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżonego usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Absurdalna byłoby w tej sytuacji czysto literalna wykładnia przepisów rozporządzenia, bez innych wykładni. Dlaczego bowiem zróżnicować sytuację prawną Strony, która przewoziłaby tym samym samochodem osobowym, na tej samej trasie dwóch pasażerów, od tej gdy przewozi jednego? Nie ma racjonalnego wytłumaczenia tej różnicy. Dlatego uznać należy, że zakres przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, jakkolwiek zbliżony do użytego w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady sformułowania "usług okazjonalnych", jest w istocie lekko odmienny i musi być rozumiany w taki sposób, aby obejmował formy przewozów, które nie mieszczą się w ramach "przewozu regularnego" oraz "przewozu regularnego specjalnego" albo "przewozu wahadłowego". W innym bowiem przypadku przepisy powiązane z przewozem okazjonalnym byłyby martwe z uwagi na niemożność wskazania zakresu przedmiotowego tego pojęcia.

Z tych wszystkich względów, zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby.

Sąd w składzie orzekającym zgadza się z powyższym poglądem i przytoczoną argumentacją, jednak ma to wtórne znaczenie w niniejszej sprawie, skoro bez wątpienia przewóz wykonywany przez skarżącą był przewozem taksówką, a nie przewozem okazjonalnym w rozumieniu polskich przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni, że skarżąca wykonywała przewóz osób taksówką, na co posiadała w momencie przewozu stosowną licencję.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).