II SA/Kr 33/17 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-04-13	
Data wpływu	2017-01-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Magda Froncisz /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Paweł Darmoń /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane	
Hasła tematyczne	Wywłaszczanie nieruchomości	
Sygn. powiązane	I OSK 2062/17	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 782; art. 136 , art. 137; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2012 nr 0 poz 270; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skarg Gminy Miejskiej [...] i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargi oddala	
Uzasadnienie
Starosta K. decyzją z dnia 7 marca 2016 r., znak [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-3 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23) orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni 0,1587 ha, nr [...] o powierzchni 0,0494 ha i nr [...] o powierzchni 0,0189 ha, objętych księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. N. m. K. , w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. C. , na rzecz: R.G. w 3/15 częściach, K.W. w 6/15 częściach, B.M.G. w 2/15 częściach, P.D.G. w 2/15 częściach, A.P.G. w 2/15 częściach oraz o zobowiązaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Gminy Miejskiej K. kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w łącznej wysokości 321,98 zł (słownie złotych: trzysta dwadzieścia jeden 98/100) - stosunkowo do zwracanych udziałów, jak również o sposobie i terminie zapłaty tej kwoty, informując jednocześnie, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w jej zapłacie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

W uzasadnieniu organ podniósł, że podstawą rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 136 i art. 137 powołanej ustawy. Prawomocnym orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. nr [...] wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. C. m.in. parcelę l. kat. [...] o pow. 0,3416 ha obj. lwh [...] b. gm. kat. C. stanowiącą własność W.G. w całości.

Na podstawie mapy stanu prawnego działek ewidencyjnych: nr [...] , nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] ewid. N. m. K. , wykonanej przez geodetę uprawnionego ustalono, iż wywłaszczona parcela l. kat. [...] b. gm. kat. C. stanowi obecnie działki ewidencyjne: nr [...] nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] . ewid. N. m. K.

Poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości W.G. zmarł. Wszystkie uprawnione osoby zgłosiły roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Dokonane przez organ ustalenia dowodzą, iż z wnioskiem o zwrot wystąpiły osoby uprawnione zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odjęcie własności nastąpiło w drodze instytucji wywłaszczenia.

Dla stwierdzenia, czy wszystkie przesłanki zwrotu zostały spełnione należało w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonać także oceny kwestii zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu, w świetle wskazanego art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Prawomocnym orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. C. m.in. ww. parcelę l. kat. [...] objętą lwh [...] b. gm. kat. C. . Zgodnie z obwieszczeniem Starostwa Powiatowego w K. z dnia 13.09.1929 r. w sprawie wywłaszczenia gruntów w gminie kat. C. pod lotnisko w [...] "(...) Celem komisyjnego ustalenia potrzeby, przedmiotu i rozciągłości wywłaszczenia, zarządzam na zasadzie art. 46 ustawy z dnia 15 lipca 1925 (o zakwaterowaniu wojsk w czasie pokoju oraz art. 23 Rozporządzenia Prezydenta R. P. z dnia 14 maja 1928 r. w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu, w celu budowania i utrzymania w ruchu kolei żelaznych - rozprawę wywłaszczeniową na miejscu w C. z udziałem znawcy technicznego i stron interesowanych - na dzień 8 października 1929 o godzinie 9-tej rano (...)". Wywłaszczenie powyższym orzeczeniem nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymania w ruchu kolei żelaznych. Takie zastosowanie podstawy wywłaszczenia przewidywał przepis art. 171 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli. Przepis art. 43 rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli wskazywał, iż w drodze wywłaszczenia można było nabywać tereny, przeznaczone na cele określone w art. 10 pkt 1 lit. a, b i c oraz w art. 11 lit. a, a także skrawki gruntów nienadających się do zabudowania w myśl przepisów obowiązujących lub według planu zabudowania, o ile takie skrawki zostały utworzone przez linie zabudowania. Pomijając dopuszczalność wywłaszczenia skrawków terenów nienadających się do zabudowania, to w 1929 r. celem wywłaszczeń mogła być: a/ budowa wszelkich arterii komunikacyjnych, razem z urządzeniami pomocniczymi (art. 10 pkt l lit. a i art. 11 lit. a rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli); b/ budowa budynków, zakładów i urządzeń użyteczności publicznej (art. 10 pkt 1 lit. b rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli);. c/ budowa placów publicznych, skwerów, parków, ogrodów, placów sportowych i innych podobnych urządzeń, przeznaczonych do użytku publicznego (art. 10 pkt l lit. c rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli).

Konkretny cel jaki miał być zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości ustalono na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu oraz dokumentu "Podział parcel gruntowych" - jako rozszerzenie lotniska wojskowego.

Organ I instancji wskazał, iż w świetle całości zgromadzonego wyprawie materiału dowodowego oraz treści wydanego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Kr 112/08, zawnioskowane do zwrotu działki, w granicach wywłaszczonej parceli [...]. b. gm. kat. C. , służyły na cele lotniska cywilnego, zamiast planowanego "poszerzenia lotniska wojskowego", w związku z czym nieruchomości te należało, w ocenie organu I instancji, uznać za zbędne na cel ich wywłaszczenia.

Od tej decyzji odwołanie złożyła Gmina K. , wnosząc o jej uchylenie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 23 listopada 216 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podniósł, że Starosta K. , skutkiem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 112/08, uchylającego poprzednie rozstrzygnięcia organów obu instancji w przedmiotowej sprawie, ponownie rozpatrywał wniosek o zwrot wywłaszczonej parceli [...] obj. lwh [...] b. gm. kat. C . Organ I instancji realizując wytyczne zawarte w powyższym wyroku, dokonał ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji i ich interpretacji.

Organ stwierdził, iż w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez których zaistnienia nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły wszystkie uprawnione do tego osoby, tj. R.G. , K.W. , B.G. P.G. i A.G. , co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy, stosowne dokumenty. Po drugie zaś, ww. nieruchomość może zostać uznana za wywłaszczoną w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), gdyż jej nabycie nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa K. z 26 października 1929 r. znak [...] , wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych (Dz. U. Pr. Austr. Nr 30) - zgodnie z art. 171 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202), o czym przesądzono w ww. wyroku WSA w Krakowie z 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 112/08.

Natomiast w kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia organ wskazał, iż w tym zakresie organ odwoławczy podziela ocenę dokonaną w zaskarżonej decyzji Starosty K . Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 112/08, dotyczącym przedmiotowej sprawy stwierdził, że: "Skoro więc teren wywłaszczonej nieruchomości nie jest w żaden sposób wykorzystywany ani zagospodarowany na cele publiczne, a w tej sprawie wynika to ponad wszelką wątpliwość (np. z protokołu oględzin, akta postępowania administracyjnego karta nr 29, tom II), to nie powinno być przeszkód przed jego zwrotem byłym właścicielom lub ich następcom prawnym. (...) Ponieważ w tej sprawie już od ponad 40 lat w ogóle nie funkcjonuje lotnisko na tym terenie, tym samym nie można twierdzić, iż nadal winny być utrzymane skutki wywłaszczenia, skoro "odpadł" cel, dla którego wywłaszczono dany teren".

W tym miejscu organ również zwrócił uwagę na pogląd prawny zawarty w wydanym w analogicznej sprawie wyroku WSA w Krakowie z 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08, dotyczącej nieruchomości, która również została wywłaszczona na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w C. ww. orzeczeniem Województwa K. z 26 października 1929 r. znak [...] , w którym to wyroku stwierdzono m.in., iż: "Nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilne istniejącego lotniska. Nie można twierdzić, że w istocie to poszerzenie lotniska wojskowego stanowiło budowę części cywilnej lotniska (...) Biorąc pod uwagę wskazany wyżej określony cel wywłaszczenia, nie zrealizowano tego celu poprzez zagospodarowanie terenu "poszerzonego" lotniska z przeznaczeniem go na cele wojskowe i część południowo-wschodnia lotniska służyła celom cywilnym"), przemawiają za uznaniem, iż funkcjonujący do momentu wybuchu II wojny światowej port lotniczy w C. był w istocie lotniskiem cywilnym, a tym samym nie można uznać go za realizację celu wywłaszczenia dokonanego orzeczeniem Województwa K. z 26 października 1929 r. znak: [...] , tj. poszerzenie lotniska wojskowego w C.

Organ wskazał jednocześnie, iż na zasadność powyższego stwierdzenia zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie ma wpływu wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11. Skoro bowiem w przedmiotowej sprawie w ogóle nie można mówić o zrealizowaniu celu wywłaszczenia określonego jako "poszerzenie lotniska wojskowego", gdyż funkcjonujące na tym obszarze lotnisko miało charakter cywilny, to wykładnia przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, zaprezentowana w tym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, pozostaje bez wpływu na uznanie przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia.

W dalszej kolejności organ wskazał, iż Wojewoda [...] po potwierdzeniu zasadności uznania przez Starostę K. działek: nr [...] nr [...] i nr [...], położonych w obr. [...] m. K. , za zbędne na cel wywłaszczenia oraz ustaleniu, iż wobec braku przeszkód prawnych działki te nadają się do zwrotu na rzecz wnioskodawców, w ramach postępowania odwoławczego zobowiązany był do przeprowadzenia również oceny prawidłowości rozliczeń dokonanych w zaskarżonej decyzji Starosty K. z 7 marca 2016 r. znak: [...] , z tytułu zwrotu ww. działek na rzecz podmiotów uprawnionych.

W związku z powyższym organ przytoczył brzmienie art. 140 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 140 ust. 4 i 5 u.g.n., gdyż na ww. Nieruchomościach nie podejmowano działań związanych z realizacją celu wywłaszczenia, ani też, jak wynika z akt organu I instancji, w postępowaniu wywłaszczeniowym poprzednim właścicielom nieruchomości nie przyznano nieruchomości zamiennej zamiast odszkodowania, lub - oprócz nieruchomości zamiennej - nie przyznano dopłaty pieniężnej. Organ podkreślił, iż w świetle powyższej regulacji zwrot zwaloryzowanego odszkodowania, zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., warunkuje zwrot nieruchomości wywłaszczonej i zbędnej na cel wywłaszczenia na rzecz uprawnionego podmiotu.

W związku z powyższym organ odwoławczy zweryfikował sposób ustalenia w zaskarżonej decyzji Starosty K. wysokości kwoty zwaloryzowanego odszkodowania. Jak ustalono organ I instancji słusznie stwierdził na podstawie art. 5 u.g.n., że prawidłowym było dokonanie waloryzacji kwoty odszkodowania dopiero od roku 1950, bowiem pomimo tego, że ww. odszkodowanie zostało wypłacone w roku 1934 (poz. 35 pokwitowania z 19 kwietnia 1934 r. k.a. nr 61), to zgodnie z art. 5 u.g.n., który stanowi, iż do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz faktu, iż taki organ jak Prezes Głównego Urzędu Statystycznego istotnie został powołany w roku 1946 i dopiero w roku 1950 ogłosił pierwsze wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych. Przyjęte w tym zakresie przez organ I instancji stanowisko na podstawie uchylonego na mocy art. 5 u.g.n., w tym w szczególności art. 5 ust. 4, zgodnie z którym gdy dla danego rodzaju nieruchomości nigdy nie ogłoszono (na chwilę obecną, gdy nie zostały jeszcze ogłoszone przez Prezesa GUS wskaźniki zmian cen nieruchomości takich jak objęta przedmiotowym postępowaniem, zdaniem organu wydaje się, że mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją) wskaźnika zmian cen nieruchomości do obliczenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania uwzględnia się wskaźniki zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] ocenił dokonaną przez organ I instancji waloryzację odszkodowania od roku 1950 r. i stwierdził, iż jest ona prawidłowa i zgodna z aktualnie obowiązującą ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż: "kwota zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji organu I instancji z 7 marca 2016 r. znak [...] odbiega od kwoty wymienionej w piśmie Starosty K. z 23 września 2015 r. znak [...] , co zdaniem strony odwołującej się narusza art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego", organ zauważył, że zgodnie z przepisem art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast zgodnie z art. 10 §3 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Organ podniósł, iż aby strona mogła skutecznie podnosić zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. winna wykazać, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i miało wpływ na wynik sprawy. Strona winna również równocześnie wykazać, jakich czynności procesowych z winy jedynie organu nie mogła dokonać przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Organ wskazał, w powołaniu na orzecznictwo, że warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Innymi słowy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie znajduje uzasadnienia.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miejska K. , reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. , zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia oraz naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło również Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak dokonania oceny legalności całej decyzji niezależnie od podniesionych zarzutów; art. 10 § 1 K.p.a. przez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego; art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; art. 81 K.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności; art. 140 ust. 4 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i brak ustalenia wartości nieruchomości z uwzględnieniem dokonywanych na nią nakładów powodujących zwiększenie wartości nieruchomości; art. 140 ust. 2 i 4 u.g.n. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak ustalenia w uzasadnieniu decyzji, czy organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego w kwestii zwiększenia lub zmniejszenia wartości zwracanej nieruchomości oraz w zakresie wartości nieruchomości wyliczonej na dzień jej zwrotu; art. 140 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak ustalenia w uzasadnieniu decyzji sposobu i podstawy waloryzacji; art. 142 ust. 1 u.g.n. poprzez brak ustalenia terminu zwrotu nieruchomości; art. 141 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 107 § 2 K.p.a. poprzez brak ustalenia w decyzji informacji o sposobie zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym usunięcie jej z obrotu prawnego.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że przedmiotem rozpoznania przez WSA w Krakowie były już niemal tożsame sprawy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z terenu byłej gminy katastralnej C. , w których Sąd wyraził pogląd, że teren wywłaszczonej nieruchomości nie został w żaden sposób wykorzystany ani zagospodarowany na cel publiczny wynikający z celu wywłaszczenia (por. wyroki WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 922/16, II SA/Kr 104/16, II SA/Kr 876/15, II SA/Kr 1118/08). Biorąc pod uwagę powyższe orzeczenia oraz dążąc do zachowania jednolitość orzecznictwa przed tutejszym Sądem także skład orzekający w niniejszej sprawie kontynuuje zapoczątkowaną linię orzeczniczą.

Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia 23 listopada 216 r., znak: [...] , utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 7 marca 2016 r., znak [...] , orzekającą o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 0,1587 ha, nr [...] o powierzchni 0,0494 ha i nr[...] o powierzchni 0,0189 ha, objętych księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] m. K. , w granicach parceli [...] b. gm. kat. C. , na rzecz: R.G. , K.W. , B.M.G. , P.D.G. , A.P.G. oraz o zobowiązaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Gminy Miejskiej K. kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w łącznej wysokości 321,98 zł - stosunkowo do zwracanych udziałów, jak również o sposobie i terminie zapłaty tej kwoty.

Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej u.g.n., nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z art. 136 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Taka regulacja w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

Regulacja ta oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oceniany w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie został) zrealizowany. Określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Użycie w omawianym przepisie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem ww. terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione. Sformułowania "pomimo upływu" określonego czasu od określonego momentu nie da się inaczej odczytywać, jak tylko jako przesłanki podlegającej badaniu aktualnie przez organ. Normę tę należałoby odczytać w ten sposób, że organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji, gdy nie została ona jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już ww. terminy. W razie dokonania pozytywnego ustalenia winien wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie - o odmowie zwrotu.

W tej sprawie podstawowym obowiązkiem organów dla rozstrzygnięcia żądania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej parceli gruntowej (nieruchomości) było dokonanie ustalenia, na jaki cel przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona oraz czy nastąpiło użycie wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w akcie (orzeczeniu) o jej wywłaszczeniu.

Organy orzekające w sprawie na podstawie dowodów zasadnie przyjęły, że celem wywłaszczenia przedmiotowej parceli gruntowej (obecnie działki nr [...], nr [...] i nr [...]), które nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. znak [...] o wywłaszczeniu kompleksu gruntów na cel rozszerzenia lotniska wojskowego, było "rozszerzenie lotniska wojskowego w C".

Wprawdzie w aktach sprawy nie ma samego orzeczenia z dnia 26 października 1929 r. znak [...] , jednakże cel tego wywłaszczenia pośrednio wynika z innych dokumentów zebranych przez organy administracji. W szczególności wywłaszczenie ww. terenu na cel wojskowy ("rozszerzenie lotniska wojskowego") wynika z wniosku Oddziału Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej do Sądu Powiatowego w K. z dnia 10 grudnia 1930 r. numer [...]

Żadna ze stron nie kwestionuje, że decyzja o wywłaszczeniu określała cel tego wywłaszczenia ściśle związany z rozbudową bądź rozszerzeniem lotniska wojskowego. W tej sprawie organy administracji uzyskały dokument wydany przez Urząd Katastralny w K. z dnia 11 maja 1933 r., stanowiący podział parcel gruntowych wywłaszczonych pod rozszerzenie lotniska wojskowego w gminie katastralnej C. z którego wynika, że podział obejmował między innymi także parcelę l. kat.[...] . Potwierdzenie wywłaszczenia ww. parceli na cele budowy lotniska wojskowego jest także dokument z dnia 19 kwietnia 1934 r. zatytułowany jako "Pokwitowanie pełnomocników właścicieli gruntów wywłaszczonych pod lotnisko wojskowe w C. wypłaty wynagrodzenia (...) za wymienione w niniejszym kwicie powierzchnie gruntowe zajęte przez Skarb Państwa", w którym pod pozycją 35 został wymieniony W.G. .

Także i pozostałe dowody zgromadzone w sprawie przez organy (zwłaszcza przez organ I instancji) nie pozostawiają wątpliwości, że wywłaszczenie w 1929 r. parceli [...] nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa na cel lotniska wojskowego.

W ocenie Sądu trafnie organy w tej sprawie uznały, że wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w orzeczeniu o jej wywłaszczeniu. Celem wywłaszczenia było przeznaczenie ww. parceli gruntowej pod lotnisko wojskowe, a zrealizowano na niej lotnisko cywilne. Kwestia realizacji celu wywłaszczenia stanowi podstawowy przedmiot sporu pomiędzy stroną skarżącą, a Wojewodą [...] .

Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwalał ustalić sposób wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości.

Niewątpliwie ustalenie stanu faktycznego koniecznego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mogło nastąpić i nastąpiło za pomocą różnorodnych środków dowodowych, w tym opracowań historycznych, zwłaszcza w przypadku niemożliwości pozyskania dowodów bezpośrednich. Opracowania historyczne wymagają posłużenia się przez organ domniemaniami faktycznymi, a domniemania te muszą być logiczne i opierać się na szczególnie starannym omówieniu dostępnych organowi źródeł. Takie postępowanie dowodowe zostało w tej sprawie przeprowadzone, a wnioski wysnute z opracowań "Monografia Cywilnego Portu Lotniczego [...] " oraz "Atlasu Lotnisk Polskich" są logiczne i przekonujące. Lotnisko [...] , funkcjonujące do wybuchy II wojny światowej, miało charakter portu lotniczego cywilnego. Trafnie organy w tej sprawie ustaliły, że na wywłaszczonej nieruchomości nie powstało lotnisko wojskowe, ani też nie nastąpiło na nim rozszerzenie istniejącego już lotniska wojskowego. Tak wywłaszczony teren nie służył żadnym celom wojskowym i w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu wskazującego na jakikolwiek wojskowe znaczenie tego fragmentu lotniska. Okoliczność, że w okresie II wojny światowej nastąpiło w tym kierunku poszerzenie lotniska wojskowego (dla celów wojskowych) w tej sprawie nie ma znaczenia. Ze zgromadzonych materiałów wynika, że obszar wywłaszczonej nieruchomości od co najmniej 1929 r. miał stanowić i stanowił teren lotniska cywilnego. Trafnie organy przyjęły, że pomimo wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na cele wojskowe (poszerzenie lotniska wojskowego) w istocie pierwotnym przeznaczeniem ww. działek było wybudowanie lotniska cywilnego.

W ocenie Sądu cel wywłaszczenia nie może być domniemywany, ani interpretowany w sposób dorozumiany. Nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilne istniejącego lotniska.

Organy administracji podniosły, że wywłaszczenie orzeczeniem z dnia 26 października 1929 r. nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. (Dz. U. P. austr. Nr 30) o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych. Takie zastosowanie podstawy prawnej wywłaszczenia mogło nastąpić na podstawie art. 171 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202). Zgodnie z tym przepisem do czasu wydania ogólno-państwowej ustawy o wywłaszczeniu nieruchomości ze względów wyższej użyteczności, wywłaszczenie w wypadkach, przewidzianych w tym rozporządzeniu, następuje: w Warszawie i w województwach: białostockiem, kieleckiem, lubelskiem, łódzkiem, nowogródzkiem, poleskiem, warszawskiem, wileńskiem i wołyńskiem w trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 7 lutego 1919 r. w przedmiocie przepisów tymczasowych o wywłaszczeniu na użytek dróg żelaznych i innych dróg komunikacyjnych lądowych i wodnych oraz wszelkich urządzeń użyteczności publicznej (Dz. P. P. P. z 1919 r. Nr 14, poz. 162), w województwach poznańskiem i pomorskiem - w trybie ustawy o wywłaszczeniu własności nieruchomej z dnia 11 czerwca 1874 r. (Zbiór Ust. Prus. str. 221), w województwach: krakowskiem, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. (Dz. U. P. austr. Nr 30) o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych.

To rozporządzenie o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli określało dopuszczalne cele wywłaszczenia, a tryb tego wywłaszczenia określała ww. ustawa z 18 lutego 1878 r. Zgodnie zaś z art. 43 rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli w drodze wywłaszczenia można było nabywać tereny, przeznaczone na cele określone w artykule 10 punkcie 1 lit. a, b i c oraz w artykule 11 lit. a, a także skrawki gruntów nie nadających się do zabudowania w myśl przepisów obowiązujących lub według planu zabudowania, o ile takie skrawki zostały utworzone przez linie zabudowania. Pomijając dopuszczalność wywłaszczenia skrawków terenów nie nadających się do zabudowania, to w 1929 r. celem wywłaszczeń mogła być:

1) budowa wszelkich arterii komunikacyjnych, razem z urządzeniami pomocniczymi (art. 10 pkt 1 lit. a i art. 11 lit. a rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli);

2) budowa budynków, zakładów i urządzeń użyteczności publicznej (art. 10 pkt 1 lit. b rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli);

3) budowa placów publicznych, skwerów, parków, ogrodów, placów sportowych i innych podobnych urządzeń, przeznaczonych do użytku publicznego (art. 10 pkt 1 lit. c rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli).

Należy stwierdzić, że powyższe przepisy nie zawierały żadnych przeszkód wywłaszczenia na cele lotniska cywilnego jako arterii komunikacyjnej z urządzeniami pomocniczymi bądź urządzeniami przeznaczonymi do użytku publicznego. Gdyby więc zamierzano w październiku 1929 r. wywłaszczyć na cele budowy części cywilnej lotniska (lub lotniska cywilnego), to znalazłoby zastosowanie takie właśnie rozstrzygnięcie w orzeczeniu o wywłaszczeniu. Należy również mieć na uwadze i to, że z dniem 18 maja 1928 r. (17 miesięcy przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu) weszło w życie rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie lotniczem (Dz. U. z 1928 r. Nr 31, poz. 294), które w art. 23 przewidywało możliwość wywłaszczenia terenu pod budowę lub powiększenie lotniska. Lotnisko wojskowe nie było tożsamym z lotniskiem cywilnym i wynikało to wprost z obowiązujących wówczas przepisów. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministrów: Komunikacji i Spraw Wojskowych wydane w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Spraw Wewnętrznych, Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i handlu z dnia 25 kwietnia 1929 r. o szlakach powietrznych, wyznaczonych do lotu ponad obszarem państwa oraz o lotniskach otwartych dla żeglugi powietrznej zagranicznej i krajowej (Monitor Polski z 1929 r. Nr 220, poz. 514) lotniskiem paszportowo-celnym (cywilnym) otwartym dla żeglugi powietrznej krajowej i zagranicznej bez zastrzeżeń było lotnisko w K. (jako jedno z pięciu takich lotnisk w Polsce). Stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Komunikacji z 15 lutego 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Spraw Wewnętrznych, zaś co do § 6 pkt 1 lit. a), § 17 punkt 2, § 66 lit. b i c i w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a co do § 6 punkt 1 lit. b) i § 17, punkt 2 również w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej, wreszcie co do § 66 lit. c) w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu - o podziale lotnisk na kategorie oraz o warunkach zakładania, urządzania i korzystania z lotnisk oraz urządzeń pomocniczych (Dz. U. z 1934 r. Nr 18, poz. 142) dzielono lotniska na wojskowe, cywilne i wspólne (wojskowo-cywilne). Mając na uwadze ww. przepisy lotnisko w K. –C. miało charakter lotniska o charakterze cywilnym i ta cecha cywilnej działalności tego lotniska obejmowała także wywłaszczoną parcelę l. kat. [...] Taki kierunek wykładni znajduje uzasadnienie w zebranym materiałem dowodowym. Z "Atlasu Lotnisk Polskich", publikacji wydanej w 1933 r. wynika, że lotnisko w K. –C. miało nie tyle charakter wspólny (wojskowo-cywilne), ile przede wszystkim charakter cywilny.

Sąd w tej sprawie podziela jednolite stanowisko sądownictwa administracyjnego (wyrażone między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 623/2005, opubl. w LEX nr 198167), zgodnie z którym nie można mówić o wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia, jeżeli jej zagospodarowanie jest inne, aniżeli było zamierzone (czyli wynikało z decyzji o wywłaszczeniu). W sytuacji zmiany celu wywłaszczenia, a więc gdy nieruchomość została zagospodarowana inaczej, aniżeli to przewidywał cel wywłaszczenia, zwrot nieruchomości jest możliwy wtedy, gdy zagospodarowanie tak wywłaszczonego terenu jest nietrwałe, tj. tego rodzaju, że daje się usunąć. Jak ustaliły to organy administracji stan zagospodarowania działek nr [...] , nr [...] i nr [...] pozwala na ich zwrot.

Nie można także pominąć stanowiska wyrażonego w wydanym w przedmiotowej sprawie administracyjnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14.04.2008 r., sygn. akt II SA/Kr 112/08, którym poprzez uchylenie zaskarżonych poprzednio decyzji organów obu instancji, skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż: "na wywłaszczonych nieruchomościach nie powstało lotnisko wojskowe, ani też nie nastąpiło na nim rozszerzenie istniejącego już lotniska wojskowego. Tak wywłaszczony teren nie służył żadnym celom wojskowym. (...) Nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilne istniejącego lotniska. Nie można twierdzić, że w istocie to poszerzenie lotniska wojskowego stanowiło budowę części cywilnej lotniska". Ponadto Sąd zaznaczył, iż: "nie można pominąć i tej okoliczności, że na terenie działek : nr [...] nr [...] i nr [...] ani nie znajdowały się żadne urządzenia służące lotnictwu wojskowemu (urządzenia pomocnicze), ani obecnie nie znajdują się na nim takie urządzenia". W ocenie Sądu: Jeśli można zwrócić wywłaszczoną nieruchomość mimo, że została ona w sposób nietrwały zagospodarowana na inny cel niż określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, to tym bardziej można zwrócić wywłaszczoną nieruchomość, jeżeli w ogóle nie została ona zagospodarowana na cel wywłaszczenia."

Sąd orzekający w tej sprawie podziela także stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/08. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 3 lutego 2010 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt I OSK 522/09 oddalił skargi kasacyjne. Jakkolwiek wyrok ten nie ma w niniejszej sprawie mocy prawnie wiążącej, a tutejszemu Sądowi znane są także orzeczenia - vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 270/08) i z dnia 20 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/08) - w których wyrażono odmienny pogląd co do celu wywłaszczenia i jego realizacji - od oceny zawartej w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r., to jednak Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku prezentowanym w niniejszym uzasadnieniu z powodów w nim przedstawionych.

Należy także zaakcentować, że jak wynika z akt sprawy, od lat 60-tych XX wieku nie funkcjonuje lotnisko K. –C. i od tego okresu teren ten w istocie nie był wykorzystywany na cele publiczne, poza częściowym jego wykorzystywaniem przez przedsiębiorstwo komunikacyjne. Jak wynika z akt administracyjnych, w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 04.09.2002 r. połączonej z oględzinami m. in. b. parceli [...] b. gm. kat. C. stwierdzono, że zarówno działka nr [...] , jak i działki nr [...] i nr [...] stanowią "część byłej zajezdni MPK, obszar obejmuje fragmenty płyt betonowych, część asfaltu oraz zniszczone, nieczynne słupy oświetleniowe".

W dniu 30 października 2014 r. została przeprowadzona ponowna rozprawa administracyjna połączona z oględzinami przedmiotowej nieruchomości. W trakcie rozprawy stwierdzono, iż działki: nr [...] , nr [...] i nr [...] poł. w obr.[...] . N. m. K. w całości znajdujące się w granicach części parceli [...] b. gm. kat. C. stanowią ciągły obszar gruntu. Przedmiotowe działki w całości znajdują się na ogrodzonym terenie przy hangarze lotniczym, stanowiąc utwardzony asfaltowy plac manewrowy (ustawione pachołki drogowe) od ogrodzenia biegnącego wzdłuż ulicy [...] do szpaleru wysokich drzew i ogrodzenia od północno wschodniej strony placu. Na działce nr [...] znajduje się ponadto część budynku nietrwale związanego z gruntem. Na działce nr [...] , poza opisanym powyżej placem asfaltowym, jest plac częściowo betonowy oraz porośnięte trawą i krzakami wysepki odgrodzone krawężnikami.

Tych ustaleń organów administracji żadna ze stron nie kwestionuje.

Skoro teren wywłaszczonej nieruchomości nie został w żaden sposób wykorzystany ani zagospodarowany na cel publiczny wynikający z celu wywłaszczenia, co w tej sprawie wynika ponad wszelką wątpliwość i co prawidłowo ustaliły organy administracji, to nie było przeszkód do jego zwrotu następcom prawnym byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Instytucję wywłaszczenia należy rozumieć jako ingerencję w prawa właściciela bez jego zgody, ingerencję rozumianą jako przyznanie swoistego "pierwszeństwa" celom publicznym nad celami indywidualnymi. Tym samym to cel publiczny, a ściślej to realizacja celu publicznego uzasadniała wywłaszczenie nieruchomości i jeżeli nie ma już tego właśnie celu (celu publicznego) do zaspokojenia, to tym samym dla właściciela publicznego (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) nie ma już uzasadnienia dalsze wykorzystywanie wywłaszczonej nieruchomości. Wywłaszczenie jest uzasadnione dopóty, dopóki trwa cel wywłaszczenia, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Podejmując niniejsze rozstrzygnięcie Sąd miał na uwadze szczególną specyfikę rozpoznawanej sprawy, co wyraża się w tym, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wywłaszczenia dokonanego w 1929 r., a zatem przed niemal wiekiem. Sąd miał na uwadze także okoliczność, że z uwagi na tak znaczny upływ czasu (w tym brak samego orzeczenia wywłaszczającego), a także fakt, iż w 1939 r. wybuchła II Wojna Światowa, okoliczności takie, jak cel wywłaszczenia oraz związana z nim jego realizacja, mogą być w tym przypadku ustalane jedynie w oparciu o dowody pośrednie. Jednakże w świetle zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo organy ustaliły cel wywłaszczenia jako poszerzenie (przebudowa) lotniska wojskowego. W świetle wynikającego z przytoczonych w niniejszym uzasadnieniu przepisów wyraźnego rozróżnienia lotnisk cywilnych, wojskowych i wspólnych (wojskowo-cywilnych) trudno w kontrolowanej sprawie – wobec wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości dla potrzeb lotnictwa cywilnego - mówić o modyfikacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Zdaniem tut. Sądu, w kontekście rozróżniania przez ówczesne przepisy różnych rodzajów lotnisk, nie można stwierdzić, że realizacja (wybudowanie, rozbudowa, poszerzenie) jakiegokolwiek lotniska stanowi realizację celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, bądź modyfikację celu wywłaszczenia. Cel wywłaszczenia winien być interpretowany ściśle, a nie w sposób dorozumiany, czy rozszerzająco. Pomiędzy lotniskiem wojskowym, a lotniskiem cywilnym istniały i nadal istnieją zasadnicze różnice. Inny jest cel budowy takich lotnisk (lotnisko wojskowe służy celom wojskowym, a lotnisko cywilne – innym celom), inne są wymagania infrastruktury technicznej obu rodzajów lotnisk. Lotniska te łączy okoliczność, że na obu lądują i startują samoloty lub inne statki powietrzne, ale to za mało, aby uznać identyczność celu wywłaszczenia w przypadku, gdy wywłaszczono nieruchomość na realizację lotniska wojskowego, a wybudowano lotnisko cywilne lub odwrotnie.

W przypadku wywłaszczenia nieruchomości na cel lotniska wojskowego, zmiana sposobu wykorzystania takiej nieruchomości nie na cele lotniska wojskowego, ale na cele lotniska cywilnego oznacza zmianę celu wywłaszczenia, a nie jego jedynie jego modyfikację. O modyfikacji można mówić wówczas, gdyby daną nieruchomość wywłaszczono np. pod budowę pasa startowego dla lotniska wojskowego, a jej rzeczywiste wykorzystanie dotyczyłoby np. budowy pasa kołowania samolotów wojskowych lub budowy hangaru lotniczego na lotnisku wojskowym. Innymi słowy modyfikacja oznacza zmianę wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości w zakresie obejmującym cel wywłaszczenia, a nie zmianę samego celu wywłaszczenia. Wywłaszczenie pod lotnisko wojskowe, a wykorzystanie pod lotnisko cywilne to dwa odmienne cele wywłaszczenia, a nie modyfikacja jednego celu wywłaszczenia.

Nie budzi także wątpliwości sposób ustalenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, jaka winna być zwrócona w związku z zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Organy administracji prawidłowo dokonały waloryzacji kwoty odszkodowania, właściwie dobierając wskaźniki zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych, co wnikliwie i prawidłowo zostało przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, z uwzględnieniem denominacji złotego wynikającej z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. z 1950 r., nr. 50, poz. 459 ze zm.) oraz kolejnej denominacji, wynikającej z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r., nr 84, poz. 386 ze zm.).

Jak wskazał organ I instancji, kwota zwaloryzowanego odszkodowania obliczona w piśmie z dnia 23.09.2015 r. nr [...] była wyższa, niż widniejąca później w decyzji, bowiem omyłkowo nie uwzględniała przeliczenia wskazanego w ustawie z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego. Jednakże należy stwierdzić, że nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skargi podlegają oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a..