Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia : odrzucić skargę.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. A. C. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ rentowy prowadzący postępowanie dopuszcza się bezczynności w wydaniu właściwego aktu tj. decyzji administracyjnej, nie wykonuje w prawnie określonym terminie czynności do których jest zobowiązany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., iż skarżący wielokrotnie występował do organu z wnioskami o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy, które zakończyły się wydaniem decyzji odmownych. W dniu 28 marca 2017 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy, który jest w trakcie procedowania przez ZUS. Zdaniem organu brak jest podstaw do przypisania organowi rentowemu zarzutów co do bezczynności, gdyż wszystkie wnioski były rozpatrzone przez organ w terminie zakreślonym przez obowiązujące przepisy. Nadto organ zauważył, iż każdy wniosek został załatwiony wydaniem decyzji w trybie przepisów Kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do powyższego sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości orzekają m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. Przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy skarga wniesiona przez skarżącego należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

A. C. wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy.

Wyjaśnić należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych następuje w drodze decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie zaś do treści art. 83 ust. 2 powołanej ustawy, od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W myśl zaś art. 83 ust. 3 ustawy, odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.

Powołane wyżej przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne. Z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą więc do zakresu spraw cywilnych, podlegających postępowaniu sądowemu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 Kpc).

Powyższe potwierdza regulacja zawarta w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.). Jak stanowi art. 115 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy, decyzje w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy wydają, a także wypłacają świadczenie, organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Od decyzji organu rentowego w sprawie prawa do świadczenie oraz ustalenia jego wysokości przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach (art. 118 ust. 7 ww. ustawy), tj. odwołanie do sądu powszechnego w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy nie podlega kognicji sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.