Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 24 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję.

Sygn. III SA/Lu 567/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 marca 2024 r. Starosta Włodawski odmówił rejestracji przyczepy specjalnej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], nr VIN: [...].

W uzasadnieniu wskazano, że 11 sierpnia 2023 r. G. B. (dalej jako "skarżący") złożył wniosek o rejestrację przyczepy specjalnej marki [...]. Do wniosku dołączono umowę darowizny pojazdu z dnia 10 sierpnia 2023 r. zawartą pomiędzy D. B., a G. B., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, pełnomocnictwo, kopię umowy sprzedaży przyczepy z dnia 11 kwietnia 2023 r. zawartą pomiędzy B. J., a D. B. oraz kopię wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego dotyczącego rejestracji ww. przyczepy z dnia 10 sierpnia 2023 r. skierowanego do Starosty Świdnickiego. Starosta Włodawski ustalił, że przedmiotowy pojazd w dniu 25 maja 2023 r. został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w Świdniku, jednocześnie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku m.in. o oryginał umowy sprzedaży przyczepy z dnia 11 kwietnia 2023 r., tablicę rejestracyjną o numerze [...], dowód rejestracyjny i decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego toczącego się przed Starostą Świdnickim.

W odpowiedzi skarżący przedłożył m.in dowód rejestracyjny [...], przy czym Starosta W. na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów stwierdził, że jest to dokument nieaktualny. Od 22 sierpnia 2023 r. obowiązujący dowód rejestracyjny ww. pojazdu posiadał oznaczenia [...]. W związku z powyższym ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o aktualny dowód rejestracyjny. Skarżący pisemnie poinformował, że Starosta Włodawski nie ma prawa domagać się dowodu rejestracyjnego, który nie jest w obiegu prawnym.

Jednocześnie Starosta Świdnicki udzielił informacji, że w dniu 22 sierpnia 2023 r. wydał decyzję znak [...] o rejestracji pojazdu, jednak decyzja jest nieostateczna. Pomimo wniosku D. B. z dnia 10 sierpnia 2023 r., Starosta Świdnicki nie umorzył postępowania.

W dniu 4 października 2023 r. Starostwa Włodawski wydał decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu. Po rozpatrzeniu odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta Włodawski wezwał skarżącego do uzupełniania wniosku o brakującą tablicę rejestracyjną w celu jej legalizacji. W toku dalszego postępowania ustalono, że w dniu 21 grudnia 2023 r. skończył się termin ważności badania technicznego, co uniemożliwiło proces dalszej rejestracji pojazdu. Skarżący w dniu 2 stycznia 2024 r. wezwany został do przedłożenia aktualnego badania technicznego i pouczony o możliwości złożenia wniosku o czasową rejestrację w celu doprowadzenia pojazdu na badania techniczne. W dniu 9 stycznia 2024 r. ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o brakujące ważne badanie techniczne. Badań takich skarżący nie przedłożył.

Wobec powyższego decyzją z dnia 8 marca 2024 r. Starosta Włodawski odmówił rejestracji przedmiotowej przyczepy.

W odwołaniu od wskazanej decyzji G. B. stwierdził, że jest z niej niezadowolony. Decyzja – jego zdaniem – została wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie jej uzasadnienie nie zawiera żadnych podstaw prawnych do przyjętego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialną w zakresie rejestracji pojazdu stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2024 r., poz. 1251). Art. 72 ust. 1 ustawy wskazuje niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania. Katalog dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty, a dokumenty te muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy, rejestracji dokonuje się na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego. Zaświadczenie stwierdzające pozytywny wynik badania technicznego pojazdu stanowi wymóg formalny podania o rejestrację pojazdu, którego spełnienie warunkuje merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący wezwany przez organ I instancji do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie wskazanego wyżej dokumentu nie wykonał wezwania. Skoro z załączonych do wniosku o rejestrację dokumentów wynikało, że pojazd nie posiadał ważnego badania technicznego organ nie miał podstaw do jego rejestracji. Fakt posiadania badania technicznego w dniu składania wniosku nie wywołuje skutków prawnych. Organ zobowiązany jest ocenić dokumenty stanowiące załącznik do wniosku na dzień wydawania decyzji. Dokument stwierdzający pozytywny wynik badania technicznego pojazdu nie został przedłożony również w trakcie postępowania odwoławczego, co uzasadnia utrzymanie decyzji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. B. podniósł, że jego syn D. B. nabył przedmiotową przyczepę specjalną zarejestrowaną od dnia 7 stycznia 2017 r. w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w Płocku. Co roku systematycznie były przeprowadzane badania techniczne pojazdu z wynikiem pozytywnym i dopuszczany był do ruchu. Po nabyciu pojazdu D. B. złożył wniosek do Starosty Świdnickiego o jego rejestrację, ze względu jedynie na zmianę właściciela wraz z zachowaniem dotychczasowej tablicy rejestracyjnej. Jednak Starosta Świdnicki prowadzący postępowanie nie zarejestrował pojazdu, pomimo że dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów były zgodne z danymi w dowodzie rejestracyjnym próbując bezprawnie wymusić na właścicielu obowiązek podatkowy - podatek od środków transportu. Pojazd był sprowadzony z [...] jako pojazd specjalny i zarejestrowany na terytorium Polski na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę Płockiego jako pojazd specjalny, natomiast Starosta Świdnicki bez żadnych podstaw prawnych zmienił dane w systemie CEP, dotyczące przeznaczenia pojazdu z przyczepy specjalnej na przyczepę ciężarową naruszając trwałość decyzji administracyjnej Starosty Płockiego. D. B. wielokrotnie wzywał Starostę Świdnickiego do zaprzestania naruszania prawa, lecz bezskutecznie. Widząc swoją bezsilność, umową darowizny przeniósł własność pojazdu na skarżącego. Pismem złożonym w dniu 10 sierpnia 2023 r. poinformował Starostę Świdnickiego o przeniesieniu własności z wnioskiem o wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe w całości. Pomimo tego Starosta Świdnicki nie umorzył postępowania i dalej je prowadził.

Skarżący wyjaśnił, że w dniu 11 sierpnia 2023 r. złożył wniosek rejestrację pojazdu. Starosta Włodawski nie dokonał rejestracji mimo tego, że w dniu złożenia wniosku skarżący przedłożył komplet wymaganych dokumentów. Decyzja wydana przez Starostę Płockiego była decyzją ostateczną i jedyną obowiązującą w obrocie prawnym, jednak Starosta Włodawski wzywał do doręczenia dowodu rejestracyjnego wydanego przez Starostę Świdnickiego, którego nie było w obiegu prawnym. W dniu 22 sierpnia 2023 r. Starosta Świdnicki wydał decyzję o rejestracji pojazdu, która nie była decyzją ostateczną. Rejestrując pojazd na poprzedniego właściciela – D. B., który w chwili wydania decyzji utracił prawo własności. W decyzji Starosta Świdnicki oznaczył skarżącego jako stronę postępowania, doręczając mi wydaną decyzję.

Skarżący podkreślił, że po rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło decyzję Starosty Świdnickiego, który z powrotem zmienił w CEP przeznaczenie pojazdu z przyczepy ciężarowej na przyczepę specjalną. Jednocześnie zdaniem skarżącego bez żadnej podstawy prawnej Starosta Świdnicki sfałszował dane w CEPIK, wprowadzając nieprawdę, że dokument tj. dowód rejestracyjny jest nieważny. W tym samym czasie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie uchyliło decyzję Starosty Włodawskiego argumentując, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie uchylono decyzję Starosty Świdnickiego jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa i umorzono postępowanie przed Starostą Świdnickim.

Skarżący zwrócił uwagę, że przegląd techniczny przedmiotowej przyczepy ważny był do dnia 21 grudnia 2023 r. czyli jeszcze dwa miesiące od chwili wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie decyzji o uchylenia decyzji Starosty Włodawskiego. Pomimo wygaśnięcia przesłanki, na którą sam się powołuje Starosta Włodawski, w tym czasie z przyczyn nieznanych, nie dokonał rejestracji pojazdu. Czekając na to, że termin ważności badania technicznego upłynie.

W ocenie skarżącego zgodnie z art. 72 ust. 2d pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przegląd był ważny na dzień złożenia wniosku i jeszcze dodatkowo przez ponad 4 miesiące od momentu złożenia wniosku. Skarżący wyjaśnił również, że w dniu 20 września 2023 r. złożył ponaglenie oraz w dniu 28 grudnia 2023 r. skargę na przewlekłość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, które jednak stwierdziło że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Do skargi załączone zostały m.in. wydruk z aplikacji mObywatel D. B. z dnia 6 lipca 2023 r., z którego wynika, że pojazd marki [...] to przyczepa specjalna (k. 6 akt sądowych) oraz wydruk z dnia 8 sierpnia 2023 r., z którego wynika natomiast, że przedmiotowa przyczepa to przyczepa ciężarowa (k. 11 akt sądowych). Skarżący załączył również dokument wygenerowany elektronicznie ze strony HistoriaPojazdu.gov.pl z dnia 16 sierpnia 2024 r., a także decyzję Starosty Świdnickiego w przedmiocie rejestracji pojazdu z dnia 22 sierpnia 2023 r., odwołanie z dnia 21 września 2023 r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 października 2023 r. uchylającą w całości decyzję Starosty Świdnickiego z dnia 22 sierpnia 2023 r. i umarzającą postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zasadniczo wykonywana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie z kolei do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Zgodnie z kolei z art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przyczyn uchylenia decyzji lub postanowienia jest inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania musi być przy tym tego rodzaju, aby istniało prawdopodobieństwo oddziaływania naruszenia na treść decyzji lub postanowienia. Z reguły podstawą uchylenia decyzji lub postanowienia jest naruszenie nie jednego, lecz kilku powiązanych ze sobą przepisów postępowania.

Oceniając sprawę w tak zakreślonych granicach należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje stronie każdego postępowania, w tym administracyjnego, prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, stanowiąc, że wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Powyższą normę konstytucyjną realizuje i konkretyzuje art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", stanowiąc, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Z zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej.

Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarczy samo stwierdzenie, że w sprawie zapadły rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada jej podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony.

Podkreślić ponadto należy, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę, a nie odwołanie. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia sprawa administracyjna będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Innymi słowy, wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, że każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma zatem charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ I instancji. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, m.in., że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Stosowanie tej zasady powinno sprzyjać zarówno prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8), jaki realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7). Organ administracji jest zobowiązany na mocy tego przepisu do informowania stron zarówno o przepisach prawa dotyczących postępowania, jak i o przepisach prawa materialnego dotyczących rozpatrywanej sprawy. Zasada informowania stron w postępowaniu administracyjnym uszczegółowiona została poprzez dodanie art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Z kolei art. 79a § 2 k.p.a. stanowi, że w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Formalne powiązanie konstrukcji obowiązku przewidzianego w art. 79a k.p.a. z obowiązkiem ustanowionym w art. 10 § 1 k.p.a. wyraża się, po pierwsze, poprzez jednoczesną ich realizację w jednym zawiadomieniu kierowanym do strony, a po drugie – poprzez ustanowienie jednolitego terminu do zajęcia przez stronę stanowiska zarówno w kwestii zgromadzonego materiału dowodowego, jak i informacji organu sformułowanej na podstawie art. 79a k.p.a. Strona będzie zatem mogła przedstawić nowe dowody potwierdzające spełnienie przesłanek w terminie wyznaczonym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.

Zasada informowania strony w trybie art. 79a k.p.a. dotyczy postępowań wszczynanych na wniosek strony. Odnosi się do postępowania administracyjnego prowadzonego zarówno przed I jak i przed II instancją. W wyroku z dnia 30 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. II SA/Gl 80/22) przyjął, że nawet na etapie odwoławczym nie było przeszkód, by stronie wyznaczyć realny termin dostarczenia brakującej dokumentacji w trybie art. 79a k.p.a. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy jest organem merytorycznym i ma możliwość przeprowadzenia dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.).

Przez pojęcie przesłanek zależnych od strony należy rozumieć opisane w hipotezie stosowanej normy prawnej fakty główne, na których powstanie bądź wykazanie strona ma realny wpływ. Może więc chodzić zarówno o podjęcie pewnych czynności, np. zawarcie określonej umowy czy złożenie wniosku o wszczęcie innego postępowania, jak również tylko o wykazanie zaistnienia określonych faktów przez sformułowanie stosownego wniosku dowodowego. Celem przepisu art. 79a k.p.a. jest mobilizacja organu do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania oraz zapobieganie sytuacjom, w których storna dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów, nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawienia tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z treści przepisu art. 79a k.p.a. wynika, że organ przed wydaniem decyzji negatywnej dla wnoszącego podanie jest zobowiązany do wskazania mu, że nie wypełnił on wszystkich czynności, jakich wykonanie jest konieczne, a są one możliwe przez niego do realizacji, co może skutkować nieuwzględnieniem jego żądania. Przepis ten realizuje zatem zasadę lojalności procesowej i stabilizuje pozycję obywatela w postępowaniu administracyjnym poprzez zapewnienie, że nie jest on zaskakiwany decyzjami organu, zaś sama decyzja jest wydawana dopiero w sytuacji, gdy uczyniono wszystko, aby materiał zgromadzony w tym postępowaniu był pełny.

Dokonując analizy skutków niezastosowania zasady informowania stron przewidzianych w art. 79a zwrócić należy uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 marca 2022 r. (sygn. II SA/Go 998/21), w którym sąd podkreślił, że organ przed wydaniem decyzji odmownej nie wyjaśnił stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a.). WSA wskazał, że nie chodziło jedynie o blankietowe zawiadomienie, o którym mowa

w art. 10 § 1 k.p.a.

Oceniając prawidłowość pojętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie rozstrzygnięcia oraz analizując, czy postępowanie prowadzone było z zachowaniem zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego w szczególności z poszanowaniem przepisów omówionych powyżej – sąd doszedł do przekonania, że zaskarżoną decyzję należy uchylić, gdyż narusza ona przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wprawdzie skierowało do skarżącego, pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. informację o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów oraz zapoznania się z aktami sprawy, jednak – wbrew dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. nie poinformowało skarżącego, że w przypadku niedostarczenia aktualnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym może zostać wydana decyzja niezgodna z żądaniem. Jest to o tyle istotne, że z dokumentów dołączonych do skargi wynika jednoznacznie, że badanie techniczne skarżący wykonał w dniu 13 sierpnia 2024 r. (k. 16 akt sądowych). Nie było więc w ocenie sądu przeszkód aby w tym konkretnym przypadku organ odwoławczy w sposób wnikliwy przeanalizował cały materiał dowodowy oraz wypełnił swoje obowiązki wynikające z art. 79a k.p.a., w szczególności, że całe postępowanie dotyczące rejestracji przedmiotowej przyczepy trwało prawie rok. Nie można bowiem z całą pewnością wykluczyć, że skarżący nie przedłożyłby wymaganego aktualnego badania technicznego przyczepy, skoro takie badanie zostało wykonane w dniu 13 sierpnia 2024 r., a więc ponad miesiąc od wydania decyzji organu odwoławczego.

Powyższe naruszenia w cenie sądu mogły mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżoną decyzję należało uchylić.

Jednocześnie należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być przy tym elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Powinno odnosić się do istotnych elementów spornych, dowodów zarówno zebranych przez organ jak i przedłożonych przez stronę. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa. Należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie decyzji służy także realizacji zasady zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Powielenie treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie zastępuje oceny, którą winien dokonać ponownie organ odwoławczy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zasadzie jednym zdaniem stwierdziło, że "fakt posiadania badania technicznego w dniu składania wniosku nie wywołuje skutków prawnych. Organ zobowiązany jest ocenić dokumenty stanowiące załącznik do wniosku na dzień wydawania decyzji". Organ nie zauważa jednocześnie – na co zwracał uwagę skarżący, że w dniu złożenia wniosku o rejestrację – w sierpniu 2023 r. badanie techniczne było ważne aż do 21 grudnia 2023 r. Skarżący mógł więc zasadnie oczekiwać, że jego wniosek zostanie rozpatrzony w rozsądnym terminie. Tym bardziej więc rozpatrzenie odwołania powinno zostać dokonane w sposób nader wnikliwy.

Sąd nie podziela jednak argumentacji skarżącego, że miarodajna dla rejestracji pojazdu jest data ważności badania technicznego pojazdu aktualna na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień wydania decyzji.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjne. Oznacza to, że niespełnienie któregokolwiek z wymogów stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania pojazdu. Przesłanki warunkujące rejestrację pojazdu muszą więc być spełnione łącznie. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. III SA/Łd 1265/13 – sąd wyraźnie stwierdził, że jeśli po złożeniu wniosku o rejestrację samochodu osobowego (podlegającego okresowemu badaniu stanu technicznemu) a przed jego zarejestrowaniem upływnie termin ważności badania technicznego wnioskodawca obowiązany jest przedłożyć na wezwanie organu rejestrowego zaświadczenie o ważnym badaniu technicznym. Jest to podyktowane wymogami bezpieczeństwa i ma zapobiec potencjonalnemu zagrożeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym (...). Brak aktualnych badań technicznych i ich nieprzedłożenie na wezwanie organu uzasadnia zatem przypuszczenie niespełnienia przez samochód wymogów dopuszczenia go do ruchu drogowego z uwagi na jego stan techniczny. W przeciwnym razie nie ma żadnych przeszkód do przedłożenia zaświadczenia o ważnym badaniu technicznym (...). Z przepisów, wynika też oczywisty wniosek, że ustawodawca daje priorytet wyższej wartości, jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ochrona zdrowia i życia ogółu uczestników ruchu drogowego, nad wartością niższą, jaką są prawa właściciela samochodu do jego używania zgodnie z przeznaczeniem.

W związku z tym warunkiem rejestracji pojazdu jest ważne badanie techniczne w dacie wydania decyzji.

Mając powyższe na uwadze, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy zastosuje się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Końcowo należy zwrócić uwagę, że przedłożone wraz ze skargą akta administracyjne są niekompletne. Należy zauważyć, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem I i II instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych, a szczególnie związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2170/07).