III SA/Kr 1097/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-19	
Data wpływu	2025-08-08	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Ewa Michna /sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Renata Czeluśniak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze	
Hasła tematyczne	Oświata	
Skarżony organ	Kurator Oświaty	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1043; Art. 39 ust. 8; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Krakowa na opinię Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 5 czerwca 2025 r. nr NPRO.542.6.12.2025.AN w przedmiocie planu sieci publicznych szkół podstawowych oddala skargę.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Prezydenta Miasta Krakowa (dalej również jako "strona skarżąca" lub Prezydent Miasta) jest negatywna opinia Małopolskiego Kuratora Oświaty w Krakowie (dalej "Kurator Oświaty") z dnia 5 czerwca 2025 r. wydana w prawie projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków.

Opinia została wydana w następujących okolicznościach:

Pismem z 23 maja 2025 r. (data wpływu - 27 maja 2025 r.), w trybie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1043) Prezydent Miasta przekazał Kuratorowi Oświaty celem zaopiniowania - projekt uchwały Rady Miasta Krakowa zmieniającej uchwałę nr Xll/201/19 w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Miejską Kraków oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych w Krakowie.

W uzasadnieniu ww. projektu podano, że uwzględnia on:

- zmiany w obwodach szkół wypracowane w ramach porozumienia Dyrektorów szkół:

a) ul. Stróża Rybna - przeniesienie z obwodu Szkoły Podstawowej nr 47 im. Stefana

Czarnieckiego w Krakowie do obwodu Szkoły Podstawowej nr 8 w Krakowie,

b) ul. Kamieniarska, ul. Kobierzyńska 95 - przeniesienie z obwodu Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 151 im. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie do obwodu Szkoły Podstawowej nr 40 im. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie,

c) ul. Bułgarska, ul. Krokusowa, ul. Raciborska - przeniesienie z obwodu Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 158 im. Prof. Juliana Aleksandrowicza w Krakowie do obwodu Szkoły Podstawowej nr 40 im. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie,

d) ul. Rusznikarska 12, 12a, 12b, 14, 14a, 16, ul. Krowoderskich Zuchów 25 – przeniesienie z obwodu Szkoły Podstawowej nr 21 im. Władysława Jagiełły w Krakowie do obwodu Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 15 im. Księdza Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie,

e) ul. Henryka Pachońskiego 3, 3a, 5, 5a, 5b, 5c, 5d, 5e, 5f, 5g, 5h, 5j, 5m, ul. Adama

Vetulaniego nr 1a, 3, 5, 5a, 5c, 5d - przeniesienie z obwodu Szkoły Podstawowej nr 58 im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie do obwodu Szkoły Podstawowej nr 21 im. Władysława Jagiełły w Krakowie,

- zmiany nazw ulic - które nastąpiły w wyniku podjęcia uchwał Rady Miasta Krakowa

w sprawie zmian nazw,

- zmiany administracyjne - powstanie nowych punktów adresowych w mieście.

Przyjęcie uchwały:

- nie wymaga zwiększenia zatrudnienia do obsługi realizacji zadania w roku bieżącym i w latach następnych;

- nie wymaga poniesienia innych dodatkowych wydatków z budżetu Miasta Krakowa, w szczególności na sprzęt informatyczny, oprogramowanie, wyposażenie,

- nie zwiększy wydatków i nie zmniejszy dochodów Miasta,

- nie będzie powodować w przyszłości innych dodatkowych kosztów niż ponoszone przed jej wprowadzeniem.

W dniu 5 czerwca 2025 r. Kurator Oświaty wydał negatywną opinię do przedstawionego w projekcie uchwały planu sieci szkół podstawowych.

W opinii tej podano, że projekt planu sieci zawiera wskazanie adresów siedzib publicznych szkół podstawowych oraz adresów innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych przez gminę oraz granice obwodów publicznych szkół podstawowych, jednakże nie uwzględniono zmian dotyczących utworzenia bądź też likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć dla szkół, o które Prezydent Miasta Krakowa występował w roku 2025 r. Ponadto w obwodzie Szkoły Podstawowej nr 40 im. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie nie uwzględniono lokali nr 67, 67a i 67b przy ul. Ruczaj. W związku z powyższym nie można było jednoznacznie stwierdzić, że określone obwody szkół zapewniają wszystkim dzieciom zamieszkałym na terenie Gminy Miejskiej Kraków możliwość spełniania obowiązku szkolnego w publicznych szkołach, o czym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe, a także, że nie posiadają części wspólnych w rozumieniu art. 39 ust 5b Prawa oświatowego.

Nadto organ podał, że już pismem z dnia 23 stycznia 2025 r pouczył Prezydenta Miasta, że zmiana sieci szkół dotycząca obwodów powinna być poprzedzona przekształceniem szkół, których obwody ulegają zmianie (art. 89 ust. 9 Prawa oświatowego). Stanowisko to potwierdzał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2021 r. III OSK 4261/21. W związku z powyższym Prezydent Miasta miał możliwości czasowe na wdrożenie procedury przekształcenia ww. szkół przez zmianę ich obwodów. Porozumienie Dyrektorów Szkół, o którym mowa w wystąpieniu Prezydenta Miasta, mogło stanowić podstawę i uzasadnienie podjęcia procedury przekształcenia szkoły, jednakże nie mogło jej zastąpić. W związku z tym wydano negatywną opinię jak we wstępie.

W skardze na powyższą opinię Prezydent Miasta zarzucił Kuratorowi Oświaty naruszenie przepisów ustawy Prawo oświatowe, tj.:

1. art 39 ust. 8 polegające na nieuprawnionym wydaniu negatywnej opinii do projektu planu sieci szkół publicznych podstawowych prowadzonych przez Gminę Miejską Kraków, przez błędną interpretację przepisów ustawy dotyczącą zmiany planu sieci szkół polegającą na stwierdzeniu niezgodności uchwały z art. 1, 2 i 5a - 7a niniejszego artykułu,

2. art 39 ust. 5a przez błędne zgłoszenie zastrzeżeń dotyczących zmiany obwodów i nie wskazania zmian dotyczących utworzenia lub likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć oraz nieuwzględnienia w obwodzie lokali przy ul. Ruczaj,

3. art 39 ust. 1 i 5b przez nieuprawnione zgłoszenie zastrzeżeń co do braku zapewnienia wszystkim dzieciom zamieszkałym na terenie Gminy Kraków możliwości spełnienia obowiązku szkolnego oraz nieprzestrzegania zapisu ustawy o zakazie posiadania przez obwód danej szkoły części wspólnej z innym obwodem szkolnym,

4. art. 89 ust.9 przez przyjęcie, że do zmiany sieci szkół dotyczącej obwodów konieczne jest uprzednie przekształcenie szkoły przez jej likwidację zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy.

Uzasadniając ww. zarzuty Prezydent Miasta podał, że negatywna opinia uzasadniona została między innymi brakiem uwzględnieniem zmian dotyczących utworzenia bądź też likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć dla szkół, o które Prezydent Miasta występował w roku 2025 r. Tymczasem szkoły, które są w trakcie przekształceń polegających na utworzeniu bądź likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć nie można wpisać do planu sieci szkół w docelowej postaci, w której będą funkcjonowały po przekształceniu. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe zostały podjęte przez Radę Miasta Krakowa uchwały "zamiarowe" w sprawie przekształceń ale do zakończenia przekształceń konieczne są uchwały właściwe Rady Miasta Krakowa. Dopiero po ich podjęciu będzie można uwzględnić w planie sieci szkół "zmiany dotyczące utworzenia bądź też likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć dla szkół, o które Prezydent Miasta Krakowa występował w roku 2025 r."

W zakresie w jakim opinia stwierdzała, że w projekcie uchwały nie uwzględniono w obwodzie Szkoły Podstawowej nr 40 im. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie lokali nr 67,67a i 67b przy ul. Ruczaj", Prezydent Miasta podał, że ww. adresy nie istnieją. W związku z aktualizacją uchwały do aktualnej bazy adresów Miasta Krakowa zostały wykreślone z obwodu szkoły. Określone zaś w uchwale obwody szkół zapewniają wszystkim dzieciom zamieszkałym na terenie Gminy Miejskiej Kraków możliwość spełniania obowiązku szkolnego w publicznych szkołach, o czym mowa w art 39 ust 1 ustawy Prawo oświatowe. Również, co niesłusznie zarzucał Kurator Oświaty, nie posiadają one części wspólnych w rozumieniu art 39 ust. 5b Prawa oświatowego.

Odnosząc się natomiast do wskazanego w opinii "braku poprzedzenia zmiany sieci szkół dotyczących obwodów, które ulegają zmianie przekształceniem szkół, których obwody ulegają zmianie" Prezydent Miasta stwierdził, że Kuratorium Oświaty nie ma kompetencji do oceny czy ww. uchwała powinna być poprzedzona czynnościami przekształceniowymi określonymi w ustawie Prawo oświatowe. W przypadku podejrzenia niezgodności uchwały z prawem, to Wojewoda Małopolski może zaskarżyć uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo, opinia Kuratora Oświaty nie może być formułowana w oparciu o powyższe, gdyż dotyczy ona wyłącznie zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust 1, 2 i 5a-7a ustawy Prawo oświatowe. Ponadto przytoczony przez Kuratora Oświaty wyrok został wydany w sprawie o zupełnie innym i bardziej złożonym charakterze niż zmiana obwodu polegająca na dopisaniu nowej ulicy czy przeniesieniu z obwodu jednej szkoły do drugiej, jak w przedstawionym projekcie uchwały w sprawie planu sieci szkół podstawowych. W uzasadnieniu przytoczonego wyroku sąd stwierdził: "Słusznie twierdzi skarżąca kasacyjnie, że odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że niektóre przepisy mają w tym przypadku zastosowanie, a inne tego zastosowania nie mają, w zależności od tego, co stanowi przedmiot ich regulacji. Stosowanie odpowiednie oznacza w szczególności niezbędny adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane.''.

Dotychczasowe zmiany obwodów szkół we wcześniejszych uchwałach Rady Miasta Krakowa w sprawie planów sieci szkół podstawowych nie były poprzedzane przekształceniem tych szkół. W przypadku konieczności przekształcania szkół wymagałoby to podjęcia przez Radę Miasta Krakowa uchwały o zamiarze przekształcenia każdej ze szkół, której zmienia się obwód. Wówczas obowiązkowe jest, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomienie o tym zamiarze rodziców uczniów i właściwego kuratora oświaty. Kurator Oświaty opiniuje planowane przekształcenie, a do jego przeprowadzenia niezbędna jest pozytywna opinia. Następnie Rada Miasta Krakowa zobowiązana byłaby do podjęcia kolejnej uchwały, tj. uchwały właściwej w sprawie przekształcenia. Zgodnie z przepisami takie przekształcenie nie jest możliwe do wykonania w dowolnym okresie, a tylko z końcem roku szkolnego. Taka sytuacja znacznie ograniczałaby elastyczność w kształtowaniu obwodów szkolnych i możliwość szybkiego reagowania na bieżące potrzeby środowisk lokalnych. Prowadziłoby to również do podwójnego opiniowania przez Kuratorium Oświaty tych samych zmian, najpierw w procesie przekształcenia szkoły, a później w uchwale sieciowej. Stanowisko organu nie jest powszechne, na co wskazują rozwiązania stosowane w innych polskich miastach, jak choćby projekty analogicznych uchwał Rady Miasta Stołecznego Warszawy uzyskiwały pozytywną opinię Mazowieckiego Kuratora Oświaty. W świetle tego Prezydent Miasta stanął na stanowisku, że zmiana obwodu szkoły nie wymaga przeprowadzania postępowania przekształcającego szkołę.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.

Organ wniósł też o przeprowadzenie dowodu z :

1. wystąpienia Prezydenta Miasta Krakowa z 7 stycznia 2025 r. znak: EK-02. 4421.09.2024.ŁP w sprawie zaopiniowania przez Małopolskiego Kuratora Oświaty projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków wraz z załącznikiem projekt uchwały planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz uzasadnienie - na potwierdzenie faktu - treści wystąpienia strony skarżącej oraz projektu uchwały planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków wraz z uzasadnieniem;

2. negatywnej opinii Kuratora Oświaty z 23 stycznia 2025 r. znak: NPRO.542.6.1.2025.AN dotyczącej projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków wraz z potwierdzeniem otrzymania - na potwierdzenie faktu - uprzedniego negatywnego zaopiniowania przez Małopolskiego Kuratora Oświaty projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków, powodów wydania przez Małopolskiego Kuratora Oświaty negatywnej opinii w sprawie;

3. uchwały nr XXVIIl/599/25 Rady Miasta Krakowa z 21 maja 2025 r. w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej nr 66 im. Edwarda Dembowskiego w Krakowie, wchodzącej w skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 7 w Krakowie, przez utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć przy ul. Rostworowskiego 13 w Krakowie - na potwierdzenie faktu - podjęcia przez Radę Miasta Krakowa uchwały nr XX\/lll/599/25 przed wystąpieniem przez stronę skarżącą do Małopolskiego Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków, która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, braku uwzględnienia informacji o dokonanym przekształceniu w projekcie uchwały planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz uzasadnieniu załączonego do wystąpienia Prezydenta Miasta Krakowa z 23 maja 2025 r. znak: EK02.4421.12.2025.ŁP.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze Kurator Oświaty podał, że podziela pogląd zawarty w zarzucie strony skarżącej, że nie można uwzględnić w projekcie planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków zmian wynikających z przekształceń, których jeszcze nie dokonano (nie podjęto uchwał docelowych, a jedynie intencyjne). Jednakże Kurator Oświaty, jako organ opiniujący przekształcenia szkół i posiadający wiedzę o zamiarze danego przekształcenia (pozytywnie przez siebie zaopiniowanego) nie otrzymuje od gmin zawiadomień o zrealizowaniu zamiaru przekształcenia, tj. o podjęciu uchwały docelowej. Zatem Prezydent występujący o zaopiniowanie projektu sieci winien precyzyjnie uzasadnić i opisać, czy uchwały docelowe zostały podjęte, czy też odstąpiono od zrealizowania zamiaru przekształcenia. Informacje takie powinny znaleźć się w wystąpieniu do organu lub w uzasadnieniu projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, przedstawionym do zaopiniowania. W oparciu o takie informacje Kurator Oświaty ustala stan faktyczny, będący podstawą wydania opinii. W niniejszej sprawie, wystąpienie strony skarżącej było bardzo lakoniczne.

Strona skarżąca uprzednio skierowała do Kuratora Oświaty wystąpienie o zaopiniowanie podobnego projektu, otrzymała opinię negatywną i jej nie zaskarżyła (opinia Małopolskiego Kuratora Oświaty z 23 stycznia 2025 r., projekt planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków, znak: NPRO.542.6.1.2025.AN). Co więcej, w uzasadnieniu Kurator Oświaty przekazał informacje, jakie czynności należy podjąć przed skierowaniem nowego wystąpienia, pomimo tego strona skarżąca ponowiła wniosek w niemal identycznym kształcie. Mimo posiadania wiedzy o wątpliwościach organu opiniującego odnośnie projektu uprzednio negatywnie zaopiniowanego, kierując kolejne wystąpienie Prezydent Miasta nie przedstawił uzasadnienia ani argumentów, które zostały zawarte dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W ocenie Kuratora Oświaty, strona skarżąca, zgodnie z art. 88 w zw. z art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) winna była potraktować zarzuty Małopolskiego Kuratora Oświaty do projektu uchwały uprzednio negatywnie zaopiniowanego, jako żądanie informacji i danych, niezbędnych do wydania opinii pozytywnej, przy ponowieniu wniosku. Tymczasem ponowiony wniosek nie zawierał ustosunkowania się do dotychczasowych zastrzeżeń.

Ponadto 21 maja 2025 r., a więc tuż przed wystąpieniem do Kuratora Oświaty o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę nr XXVIII/599/25 w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej nr 66 im. Edwarda Dembowskiego w Krakowie, wchodzącej w skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 7 w Krakowie, przez utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć przy ul. Rostworowskiego 13 w Krakowie. Zatem zgodnie ze stanowiskiem strony skarżącej, wyrażonym w skardze, informacja ta powinna być ujęta w uzasadnieniu projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Kraków oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych w Krakowie, tak się jednak nie stało.

Organ opiniujący podkreślił też, że powszechną praktyką gmin z województwa małopolskiego jest informowanie Kuratora Oświaty w treści wystąpienia o wydanie opinii i/lub uzasadnienia do projektu uchwały w sprawie projektu planu sieci szkół o podjęciu uchwały docelowej w sprawie przekształcenia albo likwidacji szkoły.

Odnosząc się do kwestii błędnego, zdaniem strony skarżącej, zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących zmiany obwodów i nie wskazania zmian dotyczących utworzenia lub likwidacji innych lokalizacji prowadzenia zajęć oraz nieuwzględnienia w obwodzie lokali przy ul. Ruczaj, Kurator Oświaty wyjaśnił, że informację o wykreśleniu adresów nr 67, 67a i 67b przy ul. Ruczaj w Krakowie z aktualnej bazy adresów Miasta Krakowa powziął dopiero z treści skargi, podczas gdy powinien dysponować pełną wiedzą w opiniowanej sprawie. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem judykatury podstawy faktyczne świadczące o realizacji przesłanek uzasadniających podjęcie uchwały powinny znaleźć wyraz w jej uzasadnieniu (por.m.in. wyrok NSA z 6 maja 2003 r. II SA/Kr 252/03, z 17 kwietnia 2024 r. III OSK 2962/23, wyrok WSA w Olsztynie z 15 października 2019 r. I SA/Ol 561/19).

W ocenie Kuratora Oświaty, strona skarżąca nie dochowała należytej staranności w tym obszarze, co jest tym bardziej niewłaściwe, że po uprzednio skierowanym i negatywnie zaopiniowanym wystąpieniu, miała pełną wiedzę o elementach stanu faktycznego, których wyjaśnienie jest niezbędne do uzyskania opinii pozytywnej. W takim stanie rzeczy Organ prawidłowo stwierdził niezgodność przedstawionego przez skarżącego projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Miejskiej Kraków z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy Prawo oświatowe.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi Kurator Oświaty podał, że w określenie obwodu następuje, więc akcie założycielskim publicznej szkoły podstawowej (art. 89 ust. 9 ustawy Prawo oświatowe), gdzie realizowany jest obowiązek szkolny (art. 36 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe). Zatem określenie, w tym zmiana obwodów poszczególnych szkół w uchwale w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Miejską Kraków oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych w Krakowie, Gmina Miejska Kraków powinna uzgodnić ich treść z aktami założycielskimi, dokonując w razie potrzeby odpowiednich zmian. Nie ulega bowiem wątpliwości, że określenie obwodu publicznej szkoły podstawowej następuje w związku z odpowiednim, równolegle zachodzącym ustaleniem planu sieci szkolnej (art. 39 ust. 5 ustawy Prawo oświatowe), ponieważ oba akty muszą być ze sobą wspólne.

Organ podkreślił, że możliwość zmiany obwodów publicznych szkół podstawowych wyłącznie w uchwale w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe. Zgodnie z art. 210 ust. 5 ww. ustawy, od 1 września 2019 r. do określania granic obwodów publicznych szkół podstawowych stosuje się art. 39 ustawy Prawo oświatowego, ale z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 tej ustawy. Wywieść należy z tego, że aby zmienić obwody w sieci, to najpierw trzeba zmienić je względem tych określonych w aktach założycielskich szkół, a zmiana elementów konstytutywnych bytu prawnego publicznej szkoły podstawowej, skutkujących koniecznością zmiany aktu założycielskiego, czyli zmiany w zakresie typu, rodzaju, nazwy, siedziby szkoły jak również jej zasięgu terytorialnego (obwodu szkoły), wymaga zachowania procedury przekształcenia, o której stanowi art. 89 ustawy Prawo oświatowe.

Ponadto od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje art. 39 ust. 7a ustawy Prawa oświatowego. Od tej daty zatem, tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych odbywa się wyłącznie w procedurze przekształcenia szkoły. Obecnie możliwe jest wpisanie, bez poprzedzającej procedury przekształcenia, do uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę innej lokalizacji, wyłącznie, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego wykaże, że ta inna lokalizacja powstała jako element bazy szkoły przed 1 stycznia 2019 r.; podobnie likwidacja innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych wpisanej do uchwały sieciowej może nastąpić przez zmianę tej uchwały bez procedury przekształcenia, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego wykaże, że dana inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych została zlikwidowana przed 1 stycznia 2019 r., a ujawnienie tego faktu dopiero na obecnym etapie, ma wyłącznie charakter porządkowy.

Kurator Oświaty na poparcie zaprezentowanej przez siebie wykładni przepisów prawa oświatowego powołał się na wnioskowaną przez Ministra Edukacji zmianę ustawy Prawo oświatowe (projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw z 15 lipca 2025 r. Rządowe Centrum Legislacji nr z wykazu UD244). W uzasadnieniu do ww. projektu ustawy zaproponowano, aby obwód publicznej szkoły podstawowej był ustalony tylko w jednym akcie prawa miejscowego - uchwale podejmowanej przez gminę na podstawie art 39 ust 5 ustawy Prawo oświatowe, po - tak jak dotychczas - zasięgnięciu wiążącej opinii właściwego terytorialnie kuratora oświaty."

Zdaniem Kuratora Oświaty, gdyby w aktualnym stanie prawnym zmiana obwodu szkół podstawowych dopuszczalna była wyłącznie uchwałą w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, to Minister Edukacji nie procedowałby projektu zmiany ustawy Prawo oświatowe, który ma dopiero doprowadzić do takiego stanu rzeczy. Skoro aktualnie obwody uregulowane są zgodnie z art. 88 ust. 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe, to ich zmiana powinna odbywać się zgodnie z art. 89 ustawy Prawo oświatowe.

Nadto interpretacja przepisów ustawy Prawo oświatowe przyjęta przez Kuratora Oświaty w obszarze obwodów jest powszechnie stosowana i akceptowana przez inne gminy z terenu województwa małopolskiego i stała się powszechną praktyką.

Kurator Oświaty zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia prawa uczniów i ich rodziców do bycia zawiadomionym o zamiarze zmiany obwodu z wyprzedzeniem tak, aby mogli oni wyrazić swoje stanowisko organom zaangażowanym w proces przekształcenia. Zmiana obwodu może mieć dalekosiężne konsekwencje dla warunków funkcjonowania szkoły; może zarówno poprawić, jak i pogorszyć warunki realizacji obowiązku szkolnego i prawa do nauki.

Na koniec Kurator Oświaty wskazał, że jeżeli powołany powyżej projekt zmiany ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe i innych ustaw zostanie uchwalony i zacznie obowiązywać, to powyższa wykładnia stanie się nieaktualna. Niemniej na dzień wydania zaskarżonej opinii, stanowisko było prawidłowe i oparte na aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przepisy ustawy Prawo oświatowe wskazują bowiem ściśle określone wymagania, które musi spełniać zarówno proces tworzenia publicznych szkół, jak i sama ich sieć. Zatem dokonana przez Kuratora Oświaty weryfikacja projektu planu sieci pod kątem kryteriów z art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy Prawo oświatowe była prawidłowa i zgodna z obowiązującym w prawem. W takim stanie rzeczy wniesiona skarga była bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ rację miał Kurator Oświaty, że wniosek Prezydenta Miasta nie zawierał niezbędnych danych do wydania pozytywnej opinii. W związku z tym organ prawidłowo w trybie art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe - w zw. z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym zaopiniował negatywnie przedłożony projekt planu sieci publicznych szkół podstawowych.

Na wstępie należy podkreślić, że w praktyce Kurator Oświaty nie zakwestionował przedstawionego projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych ze względu na niespełnienie któregokolwiek z warunków wymienionych w poszczególnych ustępach art. 39 Prawa oświatowego, ale z powodu braku staranności Prezydenta Miasta w przekazaniu w samym projekcie, czy też w uzasadnieniu tegoż projektu, niezbędnych informacji do wydania takiej opinii.

Istotne bowiem w sprawie jest, że zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a. Z kolei zgodnie z art. 89 ust. 2 powołanej ustawy, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego w ust. 1 lub 1a.

W praktyce, tak krótki termin na wydanie opinii (14 dni) nie tylko dyscyplinuje organy opiniujące (tu: Kurator Oświaty), ale wymusza na wnioskodawcy, aby przygotowany wniosek o opinię zawierał wszystkie niezbędne dane potrzebne do wydania opinii. Organ opiniujący nie może sobie bowiem pozwolić na korespondowanie w sprawie wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości. W doktrynie wskazuje się na stanowisko judykatury, że termin z art. 89 ust. 1 ma charakter prekluzyjnego terminu z prawa materialnego, a jego wpływ wywołuje skutek, o jakim stanowi art. 89 ust. 2 powołanej ustawy (por. P. Chmielnicki [w:] K. Bandarzewski, J. Czerw, D. Dąbek, P. Dobosz, P. Kryczko, M. Mączyński, I. Niżnik-Dobosz, S. Płażek, P. Chmielnicki, Ustawa o samorządzie gminnym, Warszawa 2022, art. 89 i powołany tamże wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 1970/11).

Organ opiniujący nie prowadzi zasadniczo postępowania dowodowego; ocenia tylko czy przekazane mu do zaopiniowania dokumenty – zawierają niezbędne dane do wydania pozytywnej opinii. Jeżeli wniosek o wydanie opinii nie zawiera takich danych – to negatywna opinia jest prawidłowa, nawet gdyby wnioskodawca mógł wykazać (np. na etapie skargi do sądu administracyjnego), że dodatkowe wyjaśnienia lub informacje przekazane na późniejszym etapie sprawy, mogły spowodować pozytywne zaopiniowanie wniosku. Sąd administracyjny ocenia bowiem prawidłowość zaskarżonych rozstrzygnięć (tu: negatywna opinia Kuratora Oświaty) na podstawie akt sprawy i na dzień wydania zaskarżonej opinii.

Tak było w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu negatywnej opinii Kurator wskazał, że we wniosku Prezydenta Miasta brak było informacji o losach szkół objętych wcześniejszymi (a znanymi z urzędu) uchwałami "zamiarowymi" przekazywanymi mu do zaopiniowania na pierwszym z etapów zmian dokonywanych w rozkładzie szkół. Uchwały te zgodnie z art. 89 ust. 3 i 9 Prawa oświatowego, są przekazywane do Kuratora Oświaty celem ich zaopiniowania, ale po wydaniu opinii Kurator Oświaty nie uzyskuje jakichkolwiek oficjalnych informacji o tym, czy ostatecznie Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę docelową tj. w sprawie likwidacji lub przekształcenia konkretnej placówki. Zdaniem Sądu, o ile przy tym, w warunkach małej gminy, pozyskanie tego typu informacji jest stosunkowo łatwe (można więc byłoby teoretycznie podnosić, że informacje takie łatwe byłyby do pozyskania przez Kuratora Oświaty), to w przypadku sieci ponad stu szkół podstawowych w Krakowie – sprawdzenie losów uchwał "zamiarowych", przy badaniu warunków, o których mowa w art. 39 Prawa oświatowego, mogłoby doprowadzić do przekroczenia 14 dniowego terminu na wydanie opinii.

Rację ma przy tym Kurator Oświaty wskazując w odpowiedzi na skargę, że wykładnia historyczna Prawa oświatowego przy uwzględnieniu nowych przepisów procedowanych w dacie udzielania odpowiedzi na skargę (obecnie – ustawa z dnia 13 marca 2026 r. oczekuje na podpis Prezydenta) – wskazuje na konieczność zbadania przez Kuratora Oświaty spełnienia warunków z art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy Prawo oświatowe. Podkreślić należy, że projektodawcy obecnie uchwalanej ustawy z 13 marca 2026 r. (uzasadnienie projektu rządowego – druk nr 2061 Sejmu X kadencji) dalej podkreślają, że: "Rezygnując z opiniowania przez kuratorów oświaty uchwał w sprawie ustalenia sieci przedszkoli oraz sieci szkół, pozostawiono jednocześnie opiniowanie przez kuratora oświaty ustalenia granic obwodów szkół podstawowych, których poprawne zaplanowanie jest kluczowe w realizacji przez gminy obowiązku zapewnienia wszystkim dzieciom warunków realizacji obowiązku szkolnego, określonych w przepisach prawa. Dotychczas opiniowanie zmian obwodu szkoły odbywało się w ramach opiniowania ww. uchwał w sprawie ustalenia sieci szkół, bowiem informacja o obwodach jest (i będzie) jedną z części tych uchwał, obok informacji o nazwach i adresach siedzib szkół oraz adresach innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeśli takowe zostały utworzone. Opinia dotycząca ustalenia granic obwodów szkół będzie wiążąca. Wydając opinię, kurator oświaty weźmie pod uwagę, czy zaproponowany kształt obwodów publicznych szkół podstawowych umożliwi wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego w szkole położonej możliwie blisko miejsca zamieszkania, zgodnie z obowiązującym przepisem art. 39 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo oświatowe. Kurator zbada również, czy gmina dąży do tego, aby obowiązkowe zajęcia edukacyjne w poszczególnych oddziałach szkolnych w publicznych szkołach podstawowych, którym ustalono obwód na terenie tej gminy, rozpoczynały się na pierwszej lub drugiej godzinie lekcyjnej (innymi słowy zbada, czy gmina, ustalając obwody, bierze pod uwagę to, aby jak największa liczba uczniów uczyła się w systemie jednozmianowym). Kurator, wydając opinię, zbada również, czy obwód szkoły podstawowej, w tym szkoły podstawowej filialnej, o której mowa w projektowanym art. 95 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo oświatowe, został ustalony tak, aby miejsce zamieszkania ucznia zawsze należało do obwodu tylko jednej szkoły (patrz projektowany art. 39 ust. 5aa pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe). Reasumując, ustalenie granic obwodu publicznej szkoły podstawowej w uchwale, o której mowa w art. 39 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, będzie następować po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności tego obwodu z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a–5b, 5d i 7a ustawy – Prawo oświatowe (patrz projektowany art. 39 ust. 5c). Do opinii tej odpowiednio zastosowanie będą miały przepisy art. 89 i art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.)".

Słusznie więc Kurator Oświaty powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 20 października 2021 r., III OSK 4261/21, (pomimo że sam wyrok dotyczył bezpośrednio konieczności zastosowania obowiązku informacyjnego w stosunku do rodziców uczniów szkoły podstawowej, której ma być podporządkowana nowo tworzona szkoła filialna), w którym wyrażono pogląd, że likwidacja (przekształcenie) szkoły powoduje zmianę obwodu szkoły, do której będą uczęszczać dzieci ze zlikwidowanej placówki. To oznacza, że Kurator Oświaty nie tyle twierdził, że "do zmiany sieci szkól dotyczącej obwodów konieczne jest uprzednie przekształcenie szkoły poprzez jej likwidację", co oczekiwał, że informacja o podjęciu uchwał docelowych (o likwidacji lub przekształceniu) znajdzie się we wniosku o opinię, ponieważ te informacje pozwolą ocenić czy wszystkim uczniom zapewniono dostęp do szkół podstawowych w warunkach, o których mowa w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy Prawo oświatowe.

Przytoczone powyżej argumenty świadczą zdaniem Sądu, że wniosek o zaopiniowanie projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych powinien był być zredagowany z taką starannością, aby Kurator Oświaty nie był zmuszony poszukiwać kluczowych dla opinii informacji – w innych dokumentach, niż przesłane mu do zaopiniowania.

Identycznie ma się sprawa z wskazywanymi w opinii adresami Szkoły Podstawowej nr 40 im. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie (lokale nr 67,67a i 67b przy ul. Ruczaj). Słusznie Kurator Oświaty wskazywał, że dopiero ze skargi wynikało, że adresy te nie istnieją, ponieważ zostały wykreślone. W tym kontekście, Kurator Oświaty wskazywał, że już w poprzednio wydanej negatywnej opinii projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych (opinii Kuratora Oświaty z 23 stycznia 2025 r. znak: NPRO.542.6.1.2025.AN – k. 44 i 45) te elementy również były wskazywane jako uniemożliwiające stwierdzenie, czy "określone obwody szkół zapewniają możliwość spełnienia obowiązku szkolnego w publicznych szkołach, o czym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe" (k.44 str. 2).

Powyższe świadczy o tym, że podniesione w skardze zarzuty były bezzasadne i Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).