1. Zaskarżonym zarządzeniem z 9.04.2024 r. o sygn. I SA/Op 121/24 w sprawie ze skargi, którą wniósł K. G. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 25.09.2023 r., nr SKO.40.2133.2023.po, skierowaną do niego i jego synów K. G. i A. G., wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania na 2020 r., syn skarżącego K. G. (dalej: uczestnik postępowania) został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Opolu z 4.03.2024 r. wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia w kwocie 100 zł.
Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie zaskarżając je w całości. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w całości.
2. Postanowieniem z 21.08.2024 r. o sygn. I SPP/Op 63/24 Starszy Referendarz Sądowy WSA w Opolu w punkcie pierwszym umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczących wpisu od skargi, w punkcie drugim przyznał uczestnikowi postępowania prawo pomocy przez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, zaś w myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a). Wobec powyższego art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie również do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego.
W rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, zaskarżone zarządzenie dotyczy bowiem wezwania uczestnika postępowania do uiszczenia wpisu od zażalenia, w sytuacji gdy uczestnik postępowania został – po wniesieniu zażalenia – zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego WSA w Opolu z 21.08.2024 r., I SPP/Op 63/24 (k. 23 akt sprawy uczestnika postępowania dotyczących prawa pomocy). Przyznanie uczestnikowi postępowania w ww. zakresie prawa pomocy oznacza, że nie ciąży na nim obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, a zatem wydane wcześniej zarządzenie, wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, utraciło na obecnym etapie postępowania swoje znacznie i nie może podlegać wykonaniu. Z uwagi na to, że merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia okazało się bezprzedmiotowe, zainicjowane przez uczestnika postępowania postępowanie zażaleniowe podlegało umorzeniu.
3.2. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 198 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki