III SA/Łd 460/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-10-30	
Data wpływu	2024-07-03	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Paweł Dańczak	
Symbol z opisem	6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu	
Hasła tematyczne	Ruch drogowy	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w z wz. a rt. 135. art. 200; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 1047; art. 73aa ust. 1, 3 i ust. 7, art. 140mb ust. 2; Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)	
Sentencja
Dnia 30 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 maja 2024 roku nr KO.484.130.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bełchatowskiego z 19 marca 2024 roku, nr. KD.5410.18.3.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącego G. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Decyzją z 10 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 19 marca

2024 r. nakładającą na G. S. karę pieniężną w wysokości 1000 zł

z tytułu naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

2 lutego 2024 r. G. S., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek (kod PKD 45.11.Z) pod firmą "P" z siedzibą w B., ul. [...], sprowadził na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego UE, pojazd marki Opel Zafira o nr VIN [...]. 10 lutego 2024 r., G. S. odsprzedał przedmiotowy pojazd.

1 marca 2024 r. Starosta Bełchatowski wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec G. S. w przedmiocie naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazd marki Opel Zafira o nr VIN [...].

Pismem z 8 marca 2024 r. G. S. wniósł o umorzenie wszczętego postępowania podnosząc, iż w sytuacji, gdy nastąpi sprzedaż pojazdu, przed upływem ustawowego terminu 90 dni, osoba zbywająca pojazd traci przymiot jego właściciela, a zatem legitymację do złożenia wniosku o rejestrację.

Decyzją z 19 marca 2024 r. Starosta Bełchatowski nałożył na G. S., karę pieniężną w wysokości 1.000 zł z tytułu naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od dnia jego sprowadzenia z terytorium państwa członkowskiego UE, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. uchybienia obowiązkowi z art. 73aa ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, ze zm.) – dalej: "u.p.r.d

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona sprowadziła pojazd z zagranicy 2 lutego 2024 r. i była jego właścicielem do 10 lutego 2024 r. W związku z tym, strona miała obowiązek złożyć wniosek o rejestrację pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego UE, którego nie dopełniła. W tej sytuacji strona podlega każe przewidzianej w art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. stanowi, że "Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł". Starosta wskazał także, że zgodnie z art. 73aa ust. 7 u.p.r.d. "Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3". Zatem art. 73aa ust. 7 u.p.r.d., nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ odnosi się wprost do właścicieli pojazdów nabytych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2 kwietnia 2024 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że pojazd marki Opel Zafira o numerze VIN [...] zbyła

po 8 dniach od momentu przekroczenia granicy państwa, więc nie został przekroczony czas 90 dni na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 2 lub 3 u.p.r.d. W momencie zbycia pojazdu przed upływem ustawowego terminu, strona przestaje być właścicielem i jej obowiązek wygasa.

Przywołaną na wstępie decyzją z 10 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 19 marca 2024 r. nakładającą na G. S. karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej spawie stan faktyczny jest niesporny. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 i ust. 3 u.p.r.d. G. S., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, w związku ze sprowadzeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej 2 lutego 2024 r. pojazdu marki Opel Zafira był obowiązany w terminie 90 dni od daty jego sprowadzenia do złożenia wniosku o jego rejestrację do właściwego organu. Kolegium stwierdziło jednakże, że skoro pojazd został sprowadzony do Polski 2 lutego 2024 r. to termin złożenia stosownego wniosku o rejestrację upływał 2 maja 2024 r. Zatem termin ten w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji był jeszcze otwarty dla skarżącego. Z dodatkowych wyjaśnień organu I instancji, nadesłanych w odpowiedzi na pismo Kolegium z 6 maja 2024 r. wynika, iż do 7 maja 2024 r. G. S. nie złożył wniosku o rejestrację pojazdu marki Opel Zafia sprowadzonego do Polski 2 lutego 2024 r. To z kolei przekłada się na stwierdzenie naruszenie art. 73aa ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 73aa ust. 3 u.p.r.d., poprzez uchybienie 90-dniowego terminu na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu sprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, iż co prawda ustawodawca w treści art. 73aa ust. 1 u.p.r.d. posłużył się pojęciem "właściciel", jednakże przywołany przepis nie nakłada obowiązku zarejestrowania sprowadzonego pojazdu (jak miało to miejsce w stanie prawnym do dnia 31 grudnia 2023 r. - art. 71 ust. 7 u.p.r.d. stanowił bowiem, że "właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia"), a jedynie złożenia wniosku o jego rejestrację. Co prawda ustawodawca użył sformułowania "wniosku o rejestrację" co może budzić wątpliwości, po stronie "byłych" właścicieli, jednakże mając na uwadze cel jaki przyświecał już poprzednio wprowadzonym przepisom, nie ulega wątpliwości, iż miał na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami, referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji. Przyjmując za skarżącym pogląd, iż sprzedaż pojazdu przed upływem 90 dni, zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o jego rejestrację, może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, że w przypadku ciągłego odsprzedawania takiego pojazdu, nigdy nie dojdzie do jego rejestracji. Ponadto Kolegium wskazało, iż przywołany art. 73 aa ust. 7 u.p.r.d. ma wyłącznie zastosowanie do pojazdów nabytych na terenie Polski, a nie pojazdów sprowadzonych.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skargę do sądu administracyjnego złożył G. S. domagając się jej uchylenia. Wskazał, że z uwagi na okoliczność, iż 8 lutego 2024 r. zbył pojazd, w jego ocenie, obowiązek rejestracji odpadł, ponieważ stracił status właściciela pojazdu i interes prawny w dokonaniu rejestracji. Skarżący podniósł, iż właściciel pojazdu ma prawo czekać z wnioskiem o rejestrację na sam koniec terminu, a w sytuacji, gdy dokona zbycia pojazdu wcześniej, przepis przestaje mieć do niego zastosowanie. Jednocześnie nie może ponosić żadnych konsekwencji tego, że nie złożył wniosku wcześniej.

Odnosząc się do argumentacji Kolegium skarżący wskazał, że w dacie wydawania przez organ I instancji decyzji, nie był już właścicielem pojazdu i z jego praktyki zawodowej, nie jest skarżącemu znany przypadek, aby jakikolwiek wydział komunikacji w Polsce zarejestrował pojazd na podstawie wniosku pochodzącego od osoby, która w ogóle nie posiada auta do rejestracji, bądź wnioskuje o rejestrację pojazdu na rzecz podmiotu trzeciego, bez stosownego umocowania. Skarżący podniósł, iż nie posiadał od nabywcy pojazdu umocowania do jego rejestracji. Skarżący uważa również za nieprawidłową interpretację przez organ przepisów w ten sposób, iż wystarczyłoby aby złożył wniosek o rejestrację. Strona skarżąca podniosła również, że w przypadku zbycia pojazdu przed upływem 90 dni, dla nowego właściciela termin rejestracji biegnie na nowo. Dodatkowo skarżący wskazał, że pojazd marki Opel Zafira o nr VIN [...] został zarejestrowany przez nabywcę pojazdu 12 lutego 2024 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie sąd orzekał

w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został w niniejszej sprawie złożony przez organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Dalej wskazać trzeba, że stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Starosty Bełchatowskiego nakładającej na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1000 zł.

Zgodnie z art. 73aa ust. 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia:

1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;

3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

W przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni (art. 73aa ust. 3 u.p.r.d.).

Z kolei zgodnie z art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł.

W pierwszej kolejności sąd pragnie zauważyć, że w sprawie nie budzi wątpliwości ustalony przez organy orzekające stan faktyczny. Bezsporne jest, że

2 lutego 2024 r. G. S., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek (kod PKD 45.11.Z), sprowadził na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego UE, pojazd marki Opel Zafira o nr VIN [...]. Co jest jednak kluczowe już 10 lutego 2024 r. skarżący przedmiotowy pojazd odsprzedał.

W tak ustalonym stanie faktycznym organy uznały, że przedsiębiorca, prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą

w zakresie obrotu pojazdami, który nabył pojazd na terenie Unii Europejskiej

i sprowadził go na terytorium RP, a następnie nie rejestrując go zbył przed upływem 90 dni, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 u.p.r.d.

W ocenie sądu stanowisko organów jest błędne.

Zgodzić się trzeba z organami, że z art. 73aa ust. 3 u.p.r.d. wynika, że

w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, termin na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu wynosi 90 dni. Nie może jednak ujść uwadze, że zgodnie z art. 73aa ust. 1 u.p.r.d. obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu obciąża jego właściciela. Zgodnie z regulacjami wynikającymi z ustawy Prawo o ruchu drogowym prawo i zarazem obowiązek wystąpienia z wnioskiem o rejestrację pojazdu posiada jedynie właściciel pojazdu. Zatem w sytuacji, gdy nastąpi sprzedaż pojazdu, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., przed upływem przewidzianego w art. 73aa ust. 3 u.p.r.d. ustawowego terminu 90 dni, osoba zbywająca pojazd traci po pierwsze przedmiot, którego rejestracji mogłaby dokonać, po drugie zaś przymiot bycia właścicielem tego pojazdu, a zatem legitymację do złożenia skutecznego wniosku o jego rejestrację, a tym samym uprawnienie do zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji pojazdu. Z powyższego, zdaniem sądu wynika, że w momencie zbycia pojazdu podmiot będący dotychczas jego właścicielem przestaje nim być i traci możliwość złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, a obowiązek ten przechodzi na nowego właściciela (nabywcę) pojazdu.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wadliwie zatem przyjął organ odwoławczy, że w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji termin do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, był dla skarżącego otwarty, skoro już w chwili wydawania rozstrzygnięcia przez starostę skarżący nie był właścicielem pojazdu, a tym samym nie był uprawniony ani zobowiązany do złożenia powyższego wniosku.

Na marginesie jedynie można wskazać, idąc tokiem rozumowania organu odwoławczego, że skoro, w opinii SKO, w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, termin na złożenie wniosku był jeszcze dla skarżącego otwarty to przyjąć należało, że brak było w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania w stosunku do strony i ukarania karą pieniężną, bowiem możliwość i obowiązek jej wymierzenia wiąże się z niedopełnieniem czynność złożenia wniosku o rejestrację mimo upływu terminu na dokonanie tej czynności.

Wracając do głównego wątku rozważań wskazać dalej należy, że literalna wykładnia art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. także wskazuje, że przewiduje on nałożenie kary na podmiot będący właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o jego rejestrację w terminie o którym mowa w art. 73aa ust. 3. Skoro w terminie tym skarżący przestał być właścicielem spornego pojazdu to brak było podstaw do nałożenia na niego kary przewidzianej w tym przepisie.

Za odstąpieniem od literalnej wykładni powołanych wyżej przepisów nie może zdaniem sądu przemawiać dokonana przez SKO w zaskarżonej decyzji ich wykładnia systemowa odwołująca się do treści art. 73aa ust. 7 u.p.r.d. statuującego odstępstwo od obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Zgodnie z art. 73aa ust. 7 u.p.r.d. przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. W ocenie sądu treść omawianych przepisów - art. 73aa ust. 1 i 3 oraz art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. - jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zawarte w nich pojęcie "właściciel pojazdu" nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Zgodnie więc z zasadą interpretatio cessat in claris w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do odwoływania się do wykładni systemowej wewnętrznej, zwłaszcza, że jej wynik jest wadliwy. Jej efektem byłaby konieczność wszczynania bezprzedmiotowych postępowań administracyjnych, jedynie w celu uniknięcia nałożenia kary, podczas gdy celem wprowadzenia omawianych regulacji prawnych była poprawa referencyjności danych znajdujących się w centralnej ewidencji pojazdów. Cel ten został w kontrolowanej sprawie osiągnięty bowiem sprowadzony przez skarżącego i następnie sprzedany pojazd został zarejestrowany przez nowego właściciela 12 lutego 2024 r.

Jak wynika z wyjaśnień Ministra Infrastruktury zawartych w piśmie z 4 marca 2024 r. nr DTD-3.4400.226.2024 art. 73aa ust. 7 u.p.r.d. został dodany na etapie prac senackich, w związku z wnioskiem strony społecznej dotyczącym konkretnego przypadku. Przepis ten miał z założenia charakter doprecyzowujący i jego wprowadzenie nie powinno różnicować sytuacji podmiotów w zależności od pochodzenia pojazdu, gdyż nie znajduje to uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego.

Reasumując powyższe wskazać należy, że prawidłowa wykładnia art. 73aa ust. 1 i ust. 3 u.p.r.d. prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wyznaczony w ustawie termin na wypełnienie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację nie upłynął, a właściciel dokonał zbycia pojazdu, wygasa obowiązek wynikający z art. 73aa ust. 1 albo ust. 3 u.p.r.d. W konsekwencji brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb u.p.r.d.

Z przedstawionych wyżej przyczyn sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego stanowiący równowartość uiszczonego wpisu od skargi w niniejszej sprawie.

EC