II SAB/Ol 3/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2026-01-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie	
Sędziowie	Beata Jezielska /sprawozdawca/
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art.3 par.2 pkt 8, art.119 pkt 4, art.149 par.1 pkt 1 i 3, par.1a i par.2, art.200, art.205 par.2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art.1 ust.1, art.2 ust.2, art.3 ust.1 pkt 1, art.4 ust.1 pkt 4, art.6, art.10, art.13 ust.1-2, art.14 ust.1-2, art.15 ust.2, art.16 ust.1, art.17 ust.1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w G. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. orzeka o nieprzyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej; V. zasądza od Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie na rzecz strony skarżącej R. sp. z o.o. w G. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
R. Sp. z o.o. w G. (dalej jako: Spółka, wnioskodawca lub strona skarżąca) wnioskiem z 27 października 2025 r., na podstawie art. 10 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwróciła się Zarządu Dróg Wojewódzkich w O. (dalej jako: Zarząd Dróg lub organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie skanów oryginałów dokumentów lub ich kopii na podany adres poczty elektronicznej w zakresie:

1. pełnej dokumentacji dotyczącej wykonania zastępczego w 2025 r. naprawy balustrady w klatce schodowej nr 2 budynku administracyjno-biurowego zlokalizowanego przy ul. P. (...) w O. należącego do Zarządu Dróg, w tym dokumentacji projektowej, przetargowej i innej na podstawie której został wyłoniony wykonawca, umowy, faktur, dokumentacji wykonawczej, odbiorowej, korespondencji prowadzonej pomiędzy zamawiającym (Zarządem Dróg) a wykonawcą, analiz, wyliczeń, uzgodnień, itd.,

2. pełnej dokumentacji dotyczącej zlecenia ekspertyzy w 2025 r. dot. wykonania balustrady w klatce schodowej nr 2 budynku administracyjno-biurowego zlokalizowanego przy ul. P. (...) w O. należącego do Zarządu Dróg, w tym dokumentacji przetargowej i innej na podstawie której został wyłoniony wykonawca tej ekspertyzy, urnowy, faktur, dokumentacji wykonawczej, odbiorowej, korespondencji prowadzonej pomiędzy zamawiającym (Zarządem Dróg) a wykonawcą, analiz, wyliczeń, itd.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z 5 grudnia 2025 r. organ poinformował, że wnioskowane informacje i dokumenty nie mogą być udostępnione, bowiem w istocie nie służą celom publicznym, tylko na potrzeby procesu cywilnego, którego wnioskodawca jest stroną. W związku z powyższym, w ocenie organu, żądana informacja publiczna traci swój charakter, a przedmiotowy wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. Jednocześnie organ wskazał, że wnioskowane dokumenty zostały złożone do Sądu Okręgowego w O. i strona skarżąca będzie mogła zapoznać się z nimi po doręczeniu pozwu. Ponadto podano, że dokumentacja związana z prowadzonymi przez organ zamówieniami publicznymi jest do pobrania z platformy przetargowej Zarządu Dróg, dostępnej na Biuletynie Informacji Publicznej ZDW. Organ wyjaśnił, że Spółka realizowała na zlecenie Zarządu Dróg przebudowę klatki schodowej nr 2 budynku administracyjno-biurowego przy ul. P. (...) w O., w której zakresie było również wykonanie i montaż balustrady. Podczas odbioru zadania organ stwierdził wady wykonanej balustrady i nakazał wykonanie robót poprawkowych. Podano, że Spółka nie naprawiła błędów i odmówiła wykonania zlecenia ekspertyzy prawidłowości wykonania balustrady. W związku z tym organ zlecił w trybie zamówienia publicznego wykonanie ekspertyzy innemu podmiotowi, a Spółce naliczył kary i zatrzymał pieniądze stanowiące gwarancję należytego wykonania robót, Spółka zaś skierowała sprawę do sądu o niesłuszne naliczenie kar i zatrzymanie gwarancji. Wyjaśniono, że po uzyskaniu ekspertyzy stwierdzającej nieprawidłowe wykonanie balustrady organ, w trybie zamówienia publicznego, zlecił innemu podmiotowi wykonanie projektu naprawczego i budowę nowej balustrady, zaś Spółkę obciążył kosztami wykonania ekspertyzy, projektu i budowy. Wobec braku zapłaty ze strony Spółki organ skierował sprawę do sądu. Zdaniem organu w kontekście ww. postępowań sądowych zasadne jest stwierdzenie, że wnioskowane przez Spółkę dokumenty i informacje służyć będą gromadzeniu materiału dowodowego do wykorzystania podczas trwających postępowań, co oznacza, że nie będą one służyć dobru ogólnemu, tylko zostaną wykorzystane do realizacji własnych interesów. W świetle zaś orzecznictwa sądów administracyjnych stanowi to nadużycie prawa do informacji publicznej, gdyż celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie prywatnych potrzeb w postaci uzyskiwania informacji, co prawda publicznych, ale przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Organ uznał zatem, że wniosek Spółki stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. Wskazano przy tym, że w tej sytuacji tryb określony w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. nie znajduje zastosowania, gdyż w przypadku nadużycia prawa do informacji decyzja administracyjna o odmowie udzielenie informacji publicznej nie jest wydawana.

Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 1 ust 1, art. 13 ust 1, art 13 ust 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organu wskazując, że jest ono niezasadne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, a dokumenty będące przedmiotem wniosku stanowią dokumenty urzędowe, który podlegają udostępnieniu na podstawie art 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Zdaniem strony skarżącej niezasadne jest przyjęcie przez organ, że Spółka nadużyła prawa do informacji publicznej. Strona skarżąca potwierdziła, że pomiędzy nią a organem toczą się cywilne postępowanie sądowe, jednakże do wezwania o zapłatę nie zostały przedstawione Spółce dokumenty będące podstawą do żądanych kwot, dlatego tez wystąpiła ona w trybie dostępu do informacji publicznej o ich udostępnienie. Wskazano, że organ ma obowiązek udostępnić żądane dokumenty zarówno wnioskodawcy, jak i każdemu innemu podmiotowi. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podano, że kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej, gdyż przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe. Skoro Spółka jest podmiotem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, to znaczy, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem o uzyskanie informacji publicznej. W związku z tym, zdaniem strony skarżącej, nieprawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym, jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten z tego właśnie powodu nie dotyczy sprawy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w piśmie z 5 grudnia 2025 r. Wskazano, że zdaniem organu, gdyby nie to, że między Spółką a Zarządem Dróg toczą się obecnie przed sądami dwie sprawy cywilne, w których role stron są odwrócone, strona skarżąca w ogóle nie interesowałaby się wymienionymi we wniosku inwestycjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podnieść należy, że u.d.i.p., stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z kolei informacją publiczną jest, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych. W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem "informacji publicznej" należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że żądane przez Spółkę informacje stanowią informację publiczną, a Zarząd Dróg, będący jednostką budżetową finansowaną przez samorząd województwa oraz wykonujący zadania publiczne należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej pozostającej w jego posiadaniu.

Ustalenie, że wniosek obejmuje informację publiczną oznacza w konsekwencji, że organ ma obowiązek zastosować procedurę określoną przepisami u.d.i.p. Ustawodawca przewidział różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jedną z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ nie wykazał, aby żądana informacja stanowiła informację przetworzoną, a zatem przedmiotowe żądanie dotyczy informacji prostej. W takim wypadku dla jej uzyskania nie jest wymagane wskazanie przez wnioskodawcę celu, dla którego złożył on wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Z treści art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie bowiem wynika, że nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej, chyba że dotyczy to informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Należy jednak zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że w określonych sytuacjach może dojść do nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Polega to na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej (por. wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1601/15, dostępny w CBOSA). Konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (co do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2. wykorzystania do celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokajania prywatnych animozji. w wyroku NSA z 22 listopada 2023 r. (sygn. akt III OSK 2520/22, dostępny w CBOSA). Przy czym należy podkreślić, że wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny – jest obiektywnym interesem indywidualnym. Zatem niedopuszczalne jest przyjęcie, że wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa dostępu do informacji publicznej – prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej, będącej przedmiotem tego prawa, zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację. Oznacza to, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, zgodnie z którym a limine nie jest możliwe uzyskanie w trybie u.d.i.p. informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego", z wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy (por. wyroki NSA z dnia: 13 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 1810/24 oraz 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 3154/23).

Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być jednak analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony. Jednakże odmowa ochrony nie następuje przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por.: wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2566/22, wyrok NSA z 26 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 1586/26, wyrok NSA z 5 lutego 2026 r. sygn. akt III OSK 706/25, dostępne w CBOSA). W ostatnim z powołanych wyroków NSA o sygn. akt III OSK 706/25 wskazano, że jak stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W przepisie tym została zatem zawarta norma określająca formę działania organu właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Norma ta nie wiąże tej formy z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem należy przyjąć, że dotyczy wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej właśnie informacji. Co ponadto istotne, forma decyzji przewidziana dla reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej znajduje dodatkowo uzasadnienie w specyfice samego mechanizmu nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej. Skuteczne kwestionowanie zjawiska nadużywania takiego prawa, w tym publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, nie może nie odnosić się bowiem do motywów i celów stanowiących podstawę złożonego wniosku, a zatem do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie te okoliczności powinny być przez organ w sposób dostateczny wykazane i ocenione, z podaniem argumentacji, dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa w stosunku do konkretnej informacji publicznej. Gwarancję przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej daje zastosowanie w takim przypadku formy decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, powinna zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Forma decyzji czyni tym samym również realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w przypadku nadużywania prawa dostępu do takiej informacji, jak i kontrolę sądowoadministracyjną.

Skoro zatem zdaniem organu wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, to – wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę – organ winien wydać decyzję administracyjną. W taki wypadku załatwienie wniosku zwykłym pismem nie czyni zadość wymogom określonym w u.d.i.p

Odnosząc się natomiast do argumentacji organu, że żądane dokumenty zostały przesłane do akt sądowych w sprawie cywilnej oraz że część z nich została opublikowana w BIP należy stwierdzić, że także w tym zakresie organ pozostaje bezczynny. Odesłanie wnioskodawcy do innego podmiotu celem uzyskania żądanej informacji publicznej może być uzasadnione tylko w przypadku, gdy podmiot zobowiązany, do którego wystąpił wnioskodawca, danej informacji nie posiada, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Natomiast odnośnie do odesłania do BIP podkreślić należy, że w przypadku, gdy podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP, powinien jednocześnie podać precyzyjnie adres internetowy pod którym informacja się znajduje, a także ścieżkę dostępu do określonej, wnioskowanej informacji zawartej w BIP. Ponadto dostęp do opublikowanych informacji powinien być realny, a więc musi istnieć możliwość odnalezienia tych informacji pod wskazanym przez organ adresem internetowym w dacie udzielenia przez organ informacji. Tylko udzielenie takiej informacji może być uznane za prawidłową realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie pozwala na przyjęcie, że organ pozostaje w zwłoce w jego wykonaniu (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 833/23, wyrok NSA z 10 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 1094/25, dostępne w CBOSA). Z akt sprawy przekazanych Sądowi nie wynika, aby takie informacje zostały stronie skarżącej podane.

W świetle powyższego uznać zatem należy, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania przedmiotowego wniosku, gdyż nie został on rozpatrzony w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Organ winien zatem ponownie rozpoznać wniosek, mając na względzie powyższe wskazania Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Organ pozostawał bowiem w mylnym przekonaniu, że podejmowane przez niego działania są zgodne z przepisami prawa.

Sąd oddalił również wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (punkt III sentencji wyroku), uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Sąd może więc orzec jeden z tych środków represyjnych albo oba łącznie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017r., sygn. akt I OSK 1314/16, dostępny w CBOSA). Zatem nałożenie na organ grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - podobnie, jak i zasądzenie sumy pieniężnej od organu - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017r., sygn. akt II GSK 1695/16, dostępny w CBOSA). Jak podkreśla się w orzecznictwie wymierzenie grzywny organowi ma na celu oddziaływać na organ mobilizująco i wzmocnić gwarancje terminowego załatwiania spraw (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 1159/19, dostępne w CBOSA). Tym samym, wymierzenie grzywny ma pełnić funkcję represyjną i prewencyjną. W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzą podstawy dyscyplinowania organu do terminowego załatwienia sprawy poprzez wymierzenie grzywny. Z tych samych przyczyn organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że suma pieniężna nie powinna być przyznawana w każdym postępowaniu, gdzie stwierdza się bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a jedynie w tych sytuacjach, gdzie zwłoka lub opieszałość organu mają charakter kwalifikowany, zainteresowana osoba doznaje uszczerbku (osobistego, majątkowego), a poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu zainteresowanej stronie (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 22 marca 2022 r., II SAB/Bk 144/21, dostępny w CBOSA). W warunkach niniejszej sprawy organ takich okoliczności nie stwierdził.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi, opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, ustalonego stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).