![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6174 Sędziowie i asesorzy sądowi, Odrzucenie skargi, Inne, Odrzucono skargę, VI SA/Wa 3316/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-10-29, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
VI SA/Wa 3316/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2024-10-14 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący sprawozdawca/ | |||
|
6174 Sędziowie i asesorzy sądowi | |||
|
Odrzucenie skargi | |||
|
II GSK 251/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-22 | |||
|
Inne | |||
|
Odrzucono skargę | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 art.3 par 2 , 2a i par 3, art.58 par 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Z. i K. W. na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącym D. Z. i K. W. solidarnie kwotę 400 (czterysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi |
||||
|
Uzasadnienie
D. Z. i K. W. (dalej "Skarżący") reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Prezydent RP", "organ") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...], w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (dalej "zaskarżone postanowienie"). W skardze zarzucono: 1.naruszenie art. 2, 7, 10 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 1 i 2. art. 144 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 15 § 3, art. 13 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ("USN") poprzez dokonanie przez Prezydenta wyznaczenia osoby wykonującej funkcję przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego dokonującego wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, pomimo, że taka kompetencja Prezydenta jest sprzeczna z Konstytucją, tj. przepisami art. 2, 7, 10 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 1 i 2, art. 144 ust. 1 i 2 Konstytucji; 2. naruszenie art. 15 § 3, art. 13 § 3 w związku z art. 13a § 1 USN w związku z art. 45 ust. 1, 179 i 187 Konstytucji RP poprzez wyznaczenie na funkcję przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego dokonującego wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego osoby nie mającej statusu sędziego Sądu Najwyższego; 3). naruszenie art. 144 ust. 2 i 3 Konstytucji poprzez wydanie przez Prezydenta aktu, który nie został skutecznie opatrzony kontrasygnatą Prezesa Rady Ministrów. Skarżący wnieśli o: a) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w całości przez organ; b) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; c) uwzględnienie niniejszej skargi w trybie autokontroli jako w całości uzasadnionej, w trybie art. 54 § 3 k.p.a., ewentualnie: d) uchylenie zaskarżonego aktu w całości na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.; e) dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, tj.: wydruku zaskarżonego aktu, na okoliczność jego wydania i treści; wydruku Zarządzenia nr 4/2024 Prezesa SN kierującego pracą Izby Cywilnej z dnia 3 września 2024 r. na okoliczność wystąpienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. f) zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaskarżony akt został wydany poza granicami prezydenckich prerogatyw. Znajduje to potwierdzenie w fakcie, że Prezydent wystąpił w tym przypadku o kontrasygnatę Prezesa Rady Ministrów. Jednocześnie, zdaniem skarżących żaden przepis Konstytucji nie przewiduje tego rodzaju kompetencji Prezydenta jak wyznaczanie przewodniczących zgromadzenia Izby Sądu Najwyższego. W niniejszej sprawie, Prezydent dokonał władczego rozstrzygnięcia, działając jak organ administracji publicznej, co oznacza, że akt ten podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne na mocy art. 184 Konstytucji. Skarżący uzasadnili swój interes prawny argumentując, że są sędziami Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. W związku z tym są uprawnieni do wzięcia udziału w zgromadzeniu sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, do ubiegania się o sprawowanie funkcji przewodniczącego tego zgromadzenia, do zgłaszania swojej kandydatury do wyboru na Prezesa Izby. Żadne z tych uprawnień nie może zostać zrealizowane wskutek wydania Zaskarżonego aktu, ze względu na pominięcie ich przez Prezydenta oraz wyznaczenie osoby, która nie jest sędzią, co oznacza, że żaden sędzia Sądu Najwyższego (w tym Skarżący) nie będzie mógł brać udziału w zgromadzeniu, któremu przewodniczy ta osoba (w innym przypadku naruszaliby prawo i legitymizowali nielegalne zgromadzenie), co automatycznie pozbawia tych sędziów jednego z praw im przysługujących. Ponadto skarżący podnieśli, że postępowanie nominacyjne zostało przeprowadzone z udziałem organu, który nie posiada wskazanych w Konstytucji cech KRS, a zatem do powołania K.A. W. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w ogóle nie doszło. Pismem z dnia [...] września 2024 r., skarżący cofnęli skargę i wnieśli o umorzenie postępowania, wskazując, iż w dniu [...] września 2024 r. Prezes Rady Ministrów uwzględnił skargę skarżących na kontrasygnatę w całości, uchylił kontrasygnatę wobec postanowienia i odmówił udzielenia kontrasygnaty wobec postanowienia. W odpowiedzi na skargę Prezydent RP wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wskazał, że nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., a postanowienie w zakresie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu podejmowanego w zakresie administracji publicznej, gdyż postępowanie Prezydenta RP w tym zakresie nie jest sprawą administracyjną. Przyjęta konstrukcja wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego została wprowadzona jako wyraz prawa Prezydenta RP do oddziaływania na władzę sądowniczą, zgodnie z konstytucyjną zasadą rozdziału i równowagi władz. Jednocześnie jest to mechanizm gwarancyjny prawidłowego i skutecznego odbycia zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, gdyby Prezes Izby nie mógł prowadzić i przewodniczyć obradom. Celem tego rozwiązania jest więc dobro wymiaru sprawiedliwości oraz potrzeba zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego funkcjonowania organu Sądu Najwyższego - sądu o istotnej roli wyznaczonej przez art. 183 Konstytucji. Wyznaczenie przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP, nie wywiera więc żadnych skutków w sferze prawa administracyjnego materialnego, a stanowi wyłącznie akt urzędowy o charakterze ustrojowym – związany z organizacją wewnętrzną Sadu Najwyższego. Prezydent RP nie jest również organem w znaczeniu funkcjonalnym, gdyż postanowienie w zakresie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie jest decyzją stosowania materialnego prawa administracyjnego i ustanowienia nią normy indywidualnej. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego uznanie organu lub instytucji za organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym związane jest ze spełnieniem określonych warunków. Z oczywistych względów nie mogą one wystąpić w przypadku organu, który na mocy Konstytucji jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto uznanie za organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym związane jest z ochroną, w postępowaniu przed sądem administracyjnym, interesów prawnych mających całkowicie odmienny charakter od określonego w przedmiotowej sprawie. Prezydent RP podniósł również, że nie istnieje w przedmiotowej sprawie zakres działalności, który podlegałby - zgodnie z art. 3 p.p.s.a. - kontroli sądów administracyjnych sprawowanej nad działalnością administracji publicznej. Wynika to zarówno z faktu, iż nie można uznać czynności Prezydenta RP podejmowanej w sprawie za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, jak i z generalnej zasady, że Prezydent RP nie jest organem administracyjnym i jego funkcjonowanie wykracza poza obszar norm prawa administracyjnego materialnego i procesowego, co wynika również z konstytucyjnej roli i funkcji Prezydenta RP. Podkreślono, że skarżący nie wskazali jakiego rodzaju aktem administracyjnym miałoby być zaskarżone postanowienie Prezydenta RP, podczas gdy zaskarżeniu mogą podlegać jedynie akty wprost wskazane w zamkniętym katalogu wskazanym w art.3 § 2 p.p.s.a. Prezydent RP odniósł się również do zarzutu zgodności zaskarżonego aktu z ustawą o Sądzie Najwyższym i wskazał, że działanie podjęte w sprawie, było w pełni zgodne z ustawą z dnia [...] grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. Przedstawił przy tym szczegółowo całą procedurę związaną z wyznaczeniem sędziów. W dalszej części odpowiedzi Prezydent RP, podniósł zarzut braku legitymacji skarżących, ze względu na brak wykazania interesu prawnego wymaganego przy wnoszeniu skargi zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 p.p.s.a. skarżący muszą mieć bowiem w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą ich indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. W uzasadnieniu skargi skarżący nie wskazali żadnej normy prawa materialnego, z której można byłoby wywieść dla nich prawo do powołania na przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Natomiast przywołane w zarzutach skargi przepisy Konstytucji RP, nie stanowią dla nich bezpośredniego źródła praw lub obowiązków, a mają charakter ustrojowy. Wydając zaskarżony akt, Prezydent RP brał pod uwagę wszystkich sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego i spośród nich, a więc także spośród skarżących, dokonał wyboru, na który zezwala mu ustawa. Przepis art. 13 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, dający podstawę prawną do tego działania ma charakter "luzu decyzyjnego" i nie zawiera żadnych ograniczeń, dając pełną władzę uznaniową Prezydentowi RP w zakresie wyboru osoby sędziego z danej Izby Sądu Najwyższego. Wskazane przepisy art. 13 § 3 i art. 15 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym nie dają skarżącym gwarantowanych prawem uprawnień do bycia przewodniczącym zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, nie uniemożliwiają brania udziału w zgromadzeniu i nie wyłączają lub ograniczają biernego i czynnego prawa wyborczego podczas wyborów kandydatów na Prezesa Izby. Przepisy te nie dają im ponadto uprawnienia do wystąpienia z żądaniem w stosunku do Prezydenta RP o wyznaczenie jako przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Kolejnym punktem szeroko omówionym w odpowiedzi na skargę, był status KRS i status sędziów. Prezydent RP podniósł, że próba zakwestionowania statusu sędziego z powodu subiektywnej opinii skarżących o rzekomo wadliwym sposobie wyłaniania sędziów do KRS, należy ocenić za całkowicie bezpodstawną. Stoi ona nie tylko w oczywistej sprzeczności z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wpływu niekonstytucyjności określonych rozwiązań ustawowych dotyczących KRS na ważność i skuteczność nominacji, ale także z samym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego żaden sąd lub inny organ władzy publicznej w polskim porządku konstytucyjnym nie może kontrolować, a tym samym, podważać skuteczności i ważności aktu powołania sędziego. Przepisy regulujące powoływanie sędziów nie przewidują możliwości oceny i weryfikacji postanowień nominacyjnych Prezydenta RP. Akt powołania sędziego ma charakter ostateczny i nie podlega kontroli sądowej, ani instancyjnej jak również w innych trybach. Odnosząc się do faktu cofnięcia kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów, wskazano, że cofnięcie kontrasygnaty nie jest w żadnym zakresie dopuszczalne prawnie i dokonana czynność nie wywołuje żadnych skutków, jako że byłoby to sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a w szczególności z Konstytucją. W procesie wydawania aktu urzędowego oraz udzielania kontrasygnaty Prezydent RP i Prezes Rady Ministrów działają wyłącznie jako konstytucyjne organy władzy wykonawczej, a nie jako organy administracji publicznej przy załatwianiu spraw administracyjnych. Przekazane przez Prezesa Rady Ministrów do Kancelarii Prezydenta RP informacje o cofnięciu w dniu [...] września 2024 r. kontrasygnaty i o odmowie jej udzielenia nie wywołują żadnych skutków prawnych. Akt urzędowy Prezydenta RP od dnia [...] sierpnia 2024 r. jest ważny i wywołał skutki prawne w sferze ustrojowej związanej z wewnętrzną organizacją Sądu Najwyższego i decyzjami podjętymi przez samorząd sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w dniu [...] września 2024 r. Na końcu stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, odniesiono się do cofnięcia skargi przez skarżących, uznając, że skarżący składając wniosek o cofnięcie skargi na postanowienie Prezydenta RP, podjęli czynności mające na celu doprowadzenie do potwierdzenia w ich mniemaniu, bezskuteczności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...], którym wyznaczony został przewodniczący zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, sędzia Sądu Najwyższego K. W.. Czynności te, a więc cofnięcie skargi, która doprowadziłaby do wykazania legalności zaskarżonego postanowienia są tożsame z unikaniem kontroli tego aktu przez powołany do tego sąd administracyjny. Cofnięcie skargi umotywowane jest całkowicie błędnymi i rażąco naruszającymi obwiązujące prawo twierdzeniami: - po pierwsze, że postanowienie Prezydenta RP z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] o wyznaczeniu przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego sędziego Sądu Najwyższego K. W. nie wywołuje żadnych skutków prawnych; - po drugie, że Prezes Rady Ministrów skutecznie uchylił udzieloną kontrasygnatę; - po trzecie, że kontrasygnata zamieszczona na postanowieniu Prezydenta RP z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] o wyznaczeniu przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, sędziego Sądu Najwyższego K. W. stanowi odrębny akt lub czynność z zakresu art. 3 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji może zostać wzruszona w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Poprzez pozorną zgodność działania organu wykonawczego, jakim jest Prezes Rady Ministrów, z brzmieniem art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący podjęli próbę bezprawnego usunięcia z obrotu prawnego legalnego w pełni aktu, uznając, że osiągnięcie takiego stanu zostanie dokonane poprzez cofnięcie skargi na akt urzędowy Prezydenta RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego i skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a zakres spraw wskazany jest w art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."). Skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie, skarżący przedmiotem skargi uczynili postanowienie Prezydenta RP, w sprawie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2024 r., które zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski w dniu [...] sierpnia 2024 r. Zasadniczą do rozstrzygnięcia w rozpatrywanym przypadku kwestią, jest ustalenie, czy taki przedmiot, mający formę prezydenckiego postanowienia podlega kognicji sądu administracyjnego, tym samym czy jest postanowieniem, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (postanowieniem kończącym postępowanie lub rozstrzygającym sprawę co do istoty), decyzją administracyjną lub innym aktem, bądź czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 1 lub pkt 4 p.p.s.a.) tj. czy należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Pośrednio, właściwość sądów administracyjnych została określona w art. 177 Konstytucji RP, zgodnie z którym, sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów, a bezpośrednio właściwość ta została skonkretyzowana w art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej jest więc wyodrębnionym i zastrzeżonym dla sądów administracyjnych elementem sprawowania wymiaru sprawiedliwości (patrz: wyrok TK z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt K 11/98, OTK 1999/5/97, uzasadnienie prawne pkt 3). Kontroli sądów administracyjnych poddana została działalność władzy wykonawczej w zakresie zgodności z prawem działania administracji publicznej oraz działalność prawodawcza organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach ze skarg na akty urzędowe Prezydenta RP. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 126 Konstytucji, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej (ust. 1). Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium (ust. 2). Prezydent Rzeczypospolitej wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach (ust. 3). Tak wyznaczona pozycja ustrojowa, daje podstawy do wyprowadzenia, że w realizacji konstytucyjnych kompetencji, Prezydent nie wykonuje administracji publicznej, co za tym idzie, wydanie zaskarżonego postanowienia stanowiło wyłącznie akt urzędowy o charakterze ustrojowym – związany z organizacją wewnętrzną Sadu Najwyższego i nie stanowi działalności administracji publicznej. Również, powołanie obsady personalnej organów suwerena, jakim są organy wymiaru sprawiedliwości, orzekające w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest działalnością administracji publicznej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Konstytucja RP zalicza Prezydenta RP do władzy wykonawczej (art. 10 ust. 2). Jak zauważył J. Z., odnosząc się do pozycji Prezydenta RP, pojęcie władzy wykonawczej ("egzekutywy" w przeciwieństwie do "legislatywy") jest szersze od pojęcia administracji publicznej i zawiera w sobie także prowadzenie polityki państwa, nadawanie kierunków działania, kompetencje kontrolne i nadzorcze. Zdaniem Jana Zimmermanna, prezydenckie działania, podejmowane w ramach wskazanych kompetencji, nie stanowią dosłownie stosowania prawa, ani nie spełniają funkcji administracyjnej (administrowania), a także nie mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, ani w administracyjnym toku instancji. W żadnym razie nie jest właściwe nazywanie Prezydenta RP organem administracji publicznej (Jan Zimmermann "Prawo administracyjne", Zakamycze 2005, s. 171). Nie bez przyczyny unormowanie odnoszące się do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zostało zawarte w Rozdziale V Konstytucji RP, zatytułowanym: Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, a nie w Rozdziale VI. Rada Ministrów i administracja rządowa. Nadto, jest oczywiste, że nie ma żadnych podstaw do traktowania Prezydenta RP jako przedstawiciela administracji samorządowej. W doktrynie dominuje pogląd, że pomimo ustrojowego usytuowania Prezydenta RP jako organu władzy wykonawczej, nie można go uznać za podmiot wykonujący administrację publiczną (art. 1 k.p.a.), którego działania, zwłaszcza w sprawach indywidualnych, mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Należy tu odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującego, iż w zakresie w jakim Prezydent RP działa jako głowa Państwa Polskiego, symbolizując majestat Państwa, jego suwerenność, w pełni uznaniowa władza Państwa wykracza poza sfery działalności administracyjnej, nie jest wykonywaniem administracji publicznej. Nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1891/12). Uprawnienia Prezydenta RP w badanym zakresie wynikają wprost z Konstytucji oraz faktu wygranych wyborów prezydenckich, stanowią emanację woli Narodu, wyrażoną w formie bezpośredniej, o której mowa w art. 4 ust. 2 Konstytucji, potwierdzonej w art. 127 ust. 1 Konstytucji. Wkraczanie zatem w te uprawnienia przez inny organ, czy sąd byłoby niedopuszczalne. Każdy organ działa bowiem w ramach umocowania/przyznanych mu uprawnień. Konstytucja RP w art. 175 ust. 1 w zw. z art. 7 stanowi, że organy władzy publicznej (w tym wszystkie sądy) działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym nie budzi wątpliwości, że sąd administracyjny, bez wyraźnej legitymizacji, nie może kontrolować działań, czy kompetencji innych organów. Zaskarżone postanowienie Prezydenta RP jako akt urzędowy nie ma charakteru sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie podlega kognicji sądów administracyjnych bowiem wśród przepisów powszechnie obowiązujących nie ma norm, które konkretyzowałaby uprawnienia i obowiązki skarżących jako stron postępowania administracyjnego oraz Prezydenta RP jako organu administracji publicznej w powyższym zakresie. Prezydent nie spełnia w tym zakresie funkcji administracyjnej. Zaskarżone postanowienie stanowi realizację autonomicznych i uznaniowych uprawnień prezydenta. (zob.: postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 857/17; postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3129/12; postanowienia NSA z dnia 17 października 2012 r.: sygn. akt I OSK 1876/12, I OSK 1877/12, I OSK 1889/12; postanowienia NSA z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1870/12, I OSK 1871/12, I OSK 1878/12, I OSK 1879/12, I OSK 1880/12, I OSK 1881/12, I OSK 1885/12, I OSK 1886/12, I OSK 1887/12, I OSK 1888/12; postanowienia NSA: z dnia 9 października 2012 r.: sygn. akt I OSK 1872/12; I OSK 1874/12; I OSK 1882/12; I OSK 1883/12; I OSK 1890/12, I OSK 1891/12; zob. również postanowienia NSA z dnia 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GZ 51/19 i II GZ 60/19). Postanowienie Prezydenta nie może zatem zostać zakwalifikowane ani jako decyzja administracyjna ani jako akt o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie w ocenie sądu złożone oświadczenie o cofnięciu skargi, nie mogło być ocenione jako skuteczne, bowiem cofnięcie niedopuszczalnej skargi nie mogło odnieść skutku. Cofnięcie skargi w takiej sytuacji faktycznej, jaka zachodzi w niniejszej sprawie, było prawnie nieskuteczne. Przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przed okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania (patrz: art. 161 § 1 pkt 1 i art. 60 p.p.s.a.). W razie niedopuszczalności skargi – a więc uznania, że skarga nie została skutecznie wniesiona – postępowanie sądowe nie może się toczyć w ogóle, a zatem nie może zostać również umorzone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1829/07, 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 923/08 oraz 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2453/10, przywołane w postanowieniu NSA z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. II OSK 3150/13 - orzeczenia dostępne jw.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił jako niedopuszczalną, bowiem postanowienie Prezydenta RP o wyznaczeniu przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie mieści się w sferze administracji publicznej, podległej kognicji sądów administracyjnych, ale stanowi wyłącznie akt urzędowy o charakterze ustrojowym – związany z organizacją wewnętrzną Sądu Najwyższego. W zakresie zwrotu kwoty uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd działał na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. |
||||