Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. pismem Nr [...] z dnia [...] r. poinformował K. B. jako dłużnika alimentacyjnego o przyznaniu osobie uprawnionej D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Od ww. pisma stanowiącego. K. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. . Strona stwierdziła w nim , że ww. pismo jest decyzją administracyjną, a ona nie brała udziału w postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdziło, że odwołanie w przedmiotowej sprawie wniosła osoba uprawniona, jednakże odwołanie wniesione zostało nie od decyzji lecz od pismo stanowiącego informację dla dłużnika alimentacyjnego. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławczego Kolegium wydało w dniu 28.11.2017 roku postanowienie znak: [...] , którym stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Wskazało w uzasadnieniu, iż stosownie do postanowień przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się od decyzji administracyjnej (art. 127 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Z analizy treści pisma zdaniem Kolegium nie wynika by spełniało ono wymogi stawiane decyzji administracyjnej, nawet w rozumieniu materialnoprawnym, ponieważ nie rozstrzyga ono indywidualnej sprawy załatwianej w tej formie działania administracji. Powyższym pismem zawiadomiono jedynie K. B. o przyznanych na mocy decyzji administracyjnej świadczeniach z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile adres zamieszkania dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej.

Na postanowienie SKO znak: [...] strona wniosła skargę organowi zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 KPA, przez jego niezastosowanie albowiem skarżący nie był stroną postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i w konsekwencji nie brał udziału w postępowaniu mającym na celu przyznanie prawa do alimentów osobie uprawnionej, pomimo istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego w zakresie udziału w tym postępowaniu administracyjnym;

2.naruszenie przepisów art. 8 i 11 k.p.a., polegające na tym, że organ nie odniósł się do wszystkich twierdzeń podniesionych przez Skarżącego, które uważał on za istotne dla sposobu załatwienia sprawy i w konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie określa stron postępowania. Ocena legitymacji procesowej strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego winna być dokonana w oparciu o art. 28 kpa. Wskazał iż postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wtórny względem obowiązku alimentacyjnego, niemniej jednak nie zmienia to faktu, że wydanie decyzji we wskazanym postępowaniu powoduje powstanie w ramach nowego stosunku prawnego obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami, o czym stanowi art. 27 ust 1 powoływanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tak: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 lipca 2007 r., II SA/Ol 53/07 ). Niewątpliwie wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego spowodowała powstanie zobowiązania po stronie Skarżącego do ich zwrotu, to zaś powoduje, że interes prawny Skarżącego w prowadzonym postępowaniu wynikał wprost z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń powołał wyrok NSA z 5.10.2011 r. sygn. akt I OSK 800/11 oraz wyrok z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 2226/12, wyrok NSA z dnia 5 października 2011 roku sygn. akt I OSK 800/11.

Ponadto podkreślił skarżący że, jego sytuacja materialna, zawodowa i zdrowotna jest wyjątkowo trudna. Skarżący wskutek wypadku z 2000 roku, posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu [...] . przez Miejski Zespól do spraw orzekania o Niepełnosprawności nr [...], od ponad [...] lat pozostaje podopiecznym MOPS w K. i otrzymuje comiesięczny zasiłek stały w wysokości 553,00 zł. Po pokryciu miesięcznych kosztów utrzymania - czynsz, leki, jedzenie, pozostaje mu jedynie kwota 50,00 zł Ze względu na zły stan zdrowia, Skarżący nie pracuje. Podniósł, że nie jest ojcem małoletniego dziecka D. B. jednak w chwili obecnej nie ma możliwości uchylenia wyroku zaocznego zasądzającego alimenty od Komornika Sądowego w K. , który to rozpoczął egzekucję należności alimentacyjnych. Skarżący podjął czynności prawne, aby zakwestionować ojcostwo, a w efekcie zasądzone na mocy wyroku alimenty .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i uzasadnienie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie .

Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w K. Komisji stwierdzające niedopuszczalność odwołania strony od informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Nr [...] z dnia [...]. informującego K. B. jako dłużnika alimentacyjnego o przyznaniu osobie uprawnionej – D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W jego podstawie prawnej wskazany został art. 127 3 k.p.a.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy od wymienionej informacji o przyznaniu osobie uprawnionej – D. B. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wydanej na podstawie zgodnie z art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w myśl którego organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile adres zamieszkania dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej przysługuje podmiotowi będącemu dłużnikiem alimentacyjnym prawo wniesienia środka odwoławczego

Zgodnie z art. 127. § 1. Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. § 2. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W myśl zaś art. 134.

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Stosownie do art. 127 kpa organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobligowany ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać między innymi z przyczyn o charakterze podmiotowym, bądź przedmiotowym. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z niedopuszczalnością o charakterze przedmiotowym, która występuje w sytuacjach gdy czynność organu administracji publicznej nie jest rozstrzygnięciem, a stanowi np. czynność materialno- techniczną. W tym miejscu przypomnieć powtórnie należy, że stosownie do art. 127 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Przepis ten realizuje konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą każda sprawa indywidualna, rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Jednakże prawo odwołania służy stronie wyłącznie od takich rozstrzygnięć organów administracji, które w sposób władczy, jednostronny i skierowany na zewnątrz rozstrzygają o prawach lub obowiązkach jednostki. Rozstrzygnięcia, od których służy odwołanie muszą spełniać choćby minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego dla decyzji administracyjnej (art. 107 §1 i § 3 kpa). Ponadto sprawa powinna kwalifikować się do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w badanej sprawie. Zaskarżone odwołaniem pismo , będące informacją o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej z powołaniem się na przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji ( Dz. U. z 2009r. Nr 1 poz.7) - postępowania administracyjnego stanowi czynność materialno – techniczną. Jak wynika z jego treści ma ono charakter stricte informacyjny, wypełnia bowiem nałożony na organ w/w przepisem obowiązek zawiadomienia o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ administracji zaskarżonym odwołaniem pismem zawiadomił skarżącego o takim fakcie i podstawie prawnej tej czynności . Od takiego pisma nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, bowiem nie jest to decyzja od której to przewiduje odwołanie Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast odwołanie jest wtedy między innymi niedopuszczalne , gdy ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia. Pojęcie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane na gruncie procedury administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. II OSK 316/08, CBOSA). Do przesłanek o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in.: zaskarżenie aktu nie będącego decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a. Zatem zaskarżenie odwołaniem informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie jest dopuszczalne. W związku z tym organ dokonując oceny odwołania strony we wstępnej fazie postępowania odwoławczego prawidłowo uznał, że zachodzi niedopuszczalność odwołania . Stwierdzenie bowiem braku istnienia aktu administracyjnego w dacie wniesienia odwołania , od którego skarżący mógłby wnieść środek zaskarżenia jest podstawą do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych .

Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.) do oddalenia skargi.