Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Marszałka Sejmu w przedmiocie weryfikacji działalności Rzecznika Praw Obywatelskich postanawia: odrzucić skargę.

M. W. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Marszałka Sejmu w przedmiocie weryfikacji działalności Rzecznika Praw Obywatelskich, który nie podjął działań w sprawie wniosku skarżącego o wniesienie skargi do Sądu Najwyższego w sprawie podziału majątku porozwodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Jednocześnie wskazał, że skarżący powołał szereg niepowiązanych treściowo przepisów, bez skonkretyzowania jaka decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność jest przedmiotem zaskarżenia. W skardze nie określono również, na czym polega naruszenia prawa lub interesu prawnego. Zaznaczył, że na podstawie pisma nie sposób jednoznacznie ustalić, przeciwko jakiemu organowi – Marszałkowi Sejmu czy Rzecznikowi Praw Obywatelskich - skarżący kieruje swoje zarzuty, a zatem nie oznaczono w istocie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy. Całe pismo, zarówno w części petitum, jak i uzasadnienia, obarczone jest szeregiem błędów gramatycznych i logicznych, które nie pozwalają odczytać z niego jakiegokolwiek spójnego wewnętrznie komunikatu językowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego.

Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty wskazane w ww. przepisie (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9).

Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Katalog przywołanych powyżej aktów i czynności jest wyczerpujący, stanowi tym samym katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i winna zostać odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast jak stanowi § 3 ostatnio przywołanego artykułu, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Wyjaśnienia wymaga, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Ujęta w piśmie stanowiącym skargę bezczynność Marszałka Sejmu, która ma miejsce w ocenie skarżącego wobec braku weryfikacji działalności Rzecznika Praw Obywatelskich, który nie podjął działań w sprawie wniosku skarżącego o wniesienie skargi do Sądu Najwyższego w sprawie podziału majątku porozwodowego, nie może zostać potraktowana jako bezczynność podlegająca kontroli sądowej z perspektywy przepisów prawnych regulujących postępowanie administracyjne. Wyjaśnić należy, że nawet kwalifikując pismo skarżącego z 22 września 2025 r. jako skargę skierowaną do Marszałka Sejmu na podejmowane czynności (lub ich niepodejmowanie) przez Rzecznika Praw Obywatelskich, to nie mieści się ona w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu.

Wniesienie skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich, która zdaniem skarżącego powinna być rozpoznana przez Marszałka Sejmu, nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny, w sytuacji stwierdzenia, że bezczynność dotyczy pisma nieinicjującego postępowanie administracyjne, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Marszałku Sejmu ciążył obowiązek rozpoznania pisma z 22 września 2025 r. byłaby możliwa, a zatem dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby pismo to inicjowało postępowanie administracyjne.

Wobec powyżej wskazanych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.