Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa przeszkolenia oddala skargę

Decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowego (dalej: organ), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) oraz art. 71 ust. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2019 r., poz. 1452 ze zm.; dalej: ustawa o bezpieczeństwie morskim), § 85, § 94 ust. 10 oraz § 109 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 802; dalej: rozporządzenie z 23 kwietnia 2018 r.), po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej: Skarżący) od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] (dalej: organ I instancji) z [...] stycznia 2020 r., znak: [...], dotyczącej odmowy wydania świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych, utrzymał w mocy ww. decyzję.

W dniu [...] listopada 2019 r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z wnioskiem o wydanie świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych. Do wniosku załączył karty rejsu potwierdzające praktyki pływania jako kapitan jachtu na jachcie O. w okresach odpowiednio: od 2 czerwca 2017 r. do 4 sierpnia 2017 r. oraz od 6 maja 2018 r. do 16 października 2018 r. na wodach [...].

Pismem z 3 grudnia 2019 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] wezwał Skarżącego do uzupełnienia podania, poprzez przedłożenie kopii dokumentów bezpieczeństwa jachtu s/y O. , wydanej przez administrację państwa bandery, potwierdzającej komercyjne wykorzystanie jednostki oraz określającej jej pojemność brutto.

W odpowiedzi na powyższe Skarżący poinformował organ, że przedmiotowy jacht posiada kartę bezpieczeństwa jachtu komercyjnego nr [...] wydaną przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...], dlatego też uzupełnienie ww. dokumentu uznaje za zbędne.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] zawiadomił Skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie oraz pouczył stronę o treści art. 10 § 1 kpa.

Korzystając z prawa do zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji, pismem [...] grudnia 2020 r. Skarżący wskazał, że przywołany w treści pisma z [...] grudnia 2019 r. przepis § 94 ust. 10 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. nie dotyczy świadectwa przeszkolenia na statki eksploatowane na wodach polarnych. Zaznaczył, że wymagania dotyczące świadectwa przeszkolenia na statki eksploatowane na wodach polarnych uregulowane zostały w całości w dziale V rozdział 2 tego rozporządzenia oraz w § 109 jego przepisów przejściowych i końcowych. W § 85 ust. 2-6 ustawodawca dopuścił praktykę pływania na statkach eksploatowanych na wodach polarnych lub wodach zlodzonych bez żadnych dodatkowych ograniczeń dotyczących wyporności statku. Sama zaś definicja praktyki pływania określona została w § 2 pkt 15 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. Skarżący zwracał uwagę, że żaden przepis przywołanego rozporządzenia, opisujący zasady ubiegania się, i zasady odnawiania świadectwa przeszkolenia na statki eksploatowane na wodach polarnych nie wymaga od wnioskodawcy udokumentowania praktyk na morskich statkach handlowych, o których mowa w § 94 ust. 10 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...], działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 5 ustawy o bezpieczeństwie morskim w zw. z 85, § 109 ust. 1 i 2 pkt 15 oraz § 94 ust. 10 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. odmówił Skarżącemu wydania świadectw przeszkoleń stopnia podstawowego i stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych.

Zdaniem organu I instancji praktyka nabyta na jachcie O. nie może zostać uznana za wymaganą przez prawo praktyką pływania na poziomie operacyjnym lub zarządzania. Praktyka na jachtach komercyjnych o pojemności brutto poniżej 200 nie jest bowiem uznawana jako odpowiednia do uzyskania lub odnowienia jakichkolwiek dyplomów, świadectw lub świadectw przeszkoleń, wydawanych w oparciu o obowiązujące rozporządzenie z dnia 23 kwietnia 2018 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił organowi naruszenie § 94 ust. 10 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie morskim. Dodatkowo wskazał na błędne stosowanie przepisów Międzynarodowej Konwencji o wymaganiach w zakresie szkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht z 1978 r., dowolne i wybiórcze stosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. oraz rozporządzenia z 29 stycznia 2018 r. w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia członków załóg jachtów komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania (Dz. U. z 2018 r., poz. 490; dalej: rozporządzenie z 29 stycznia 2018 r.). Wskazując powyższe zażądał rozpatrzenia jego wniosku z uwzględnieniem kolejności przepisów Konwencji STCW, ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz na końcu wydanych rozporządzeń. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych.

Decyzją z [...] lutego 2020 r. organ utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu przywołał treści § 85 ust. 2 i 3 oraz § 109 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. i wskazał, że powyższe przepisy implementują ostatnie zmiany do Konwencji STCW w zakresie obowiązkowego przeszkolenia członków załóg statków pływających na wodach polarnych.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który uznał, że posiadane przez Skarżącego dokumenty kwalifikacyjne (patent kapitana jachtowego nr [...] wydany przez Polski Związek Żeglarski, uprawniający do prowadzenia jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach morskich oraz świadectwo przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa (nr [...]) uprawniają do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych, natomiast nie są to kwalifikacje, o których mowa w art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, uzyskiwanych na podstawie rozporządzenia w sprawie kwalifikacji załóg na jachtach komercyjnych (rozporządzenie z 29 stycznia 2018 r.).

Podkreślił jednocześnie, że akty prawne w prawodawstwie krajowym, które są wynikiem implementowania przepisów międzynarodowych w zakresie możliwości ubiegania się o świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych, to ustawa o bezpieczeństwie morskim oraz rozporządzenie z 23 kwietnia 2018 r. i na podstawie tych właśnie przepisów powinien być rozpatrywany wniosek z 18 listopada 2019 r.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że praktyka pływania dokumentująca pływanie na statkach eksploatowanych na wodach polarnych lub wodach zalodzonych powinna być nabywana na stanowiskach na poziomie operacyjnym lub zarządzania. Wskazał przy tym, że zgodnie z wymogami Konwencji STCW w sekcji A-I/1 pkt 1.2.1 oraz pkt 1.3.1, poziom zarządzania oznacza poziom odpowiedzialności związany z pełnieniem służby na statkach morskich na stanowisku kapitana, starszego oficera, starszego mechanika lub drugiego mechanika, a poziom operacyjny oznacza poziom odpowiedzialności związany z pełnieniem służby na stanowisku oficera wachtowego na pokładzie, w maszynowni lub oficera mechanika wyznaczonego do pełnienia wachty w maszynowni okresowo bezzałogowej, lub radiooperatora na statku morskim. Natomiast prawidło I/1 pkt 1.26 odnosi się do praktyki pływania, która oznacza służbę na pokładzie statku odpowiednią do wydawanego lub odnawianego dyplomu lub innej kwalifikacji. Dodatkowo w myśl prawidła I/1 ust. 1 pkt 30 Konwencji STCW, do pełnienia służby na statkach morskich uprawnione są osoby posiadające dyplomy lub świadectwa wydane zgodnie z postanowieniami rozdziałów II, III, IV lub VII załącznika, uprawniające ich posiadaczy do pełnienia służby i wykonywania funkcji wskazanych na przywołanym w nim poziomie odpowiedzialności.

Odwołując się do § 3 ust. 1, § 29, § 30 ust. 1, § 37 i § 38 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. wskazał, że rozróżnia się trzy poziomy odpowiedzialności: pomocniczy, operacyjny i zarządzania. Na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym ustalono stanowisko oficera wachtowego, a na poziomie zarządzania stanowiska: starszego oficera i kapitana. Do zajmowania tych stanowisk uprawniają odpowiednie dyplomy: oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej, starszego oficera na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej oraz oficera wachtowego i kapitana - w żegludze przybrzeżnej. Zgodnie z § 5 ust. 2 oraz 9 ust. 1 rozporządzenia z 29 stycznia 2018 r. poziomy odpowiedzialności ustalono również dla członków załóg jachtów komercyjnych. Są to dyplomy: jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto do 200 jednostek - poziom zarządzania ograniczony, jachtowego oficera wachtowego na jachtach o pojemności brutto (GT) do 3000 jednostek - poziom operacyjny, jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 500 jednostek - poziom zarządzania jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 3000 jednostek - poziom zarządzania.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że Skarżący nie posiada żadnego z powyższych dokumentów, dlatego też zarzut dotyczący błędnej wykładni Konwencji STCW oraz wybiórczego stosowania przepisów należało uznać za bezzasadny.

Odnosząc się do przytoczonych w odwołaniu rezolucji MSC.416(97) oraz MSC.417(97) wprowadzających zmiany do Konwencji STCW w zakresie obowiązkowego przeszkolenia członków załóg statków pływających na wodach polarnych, organ wskazał, że zostały one przez państwo polskie ratyfikowane i implementowane do krajowego porządku prawnego, co ma odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia. Zmiany Konwencji STCW zostały podyktowane nowymi wymaganiami bezpieczeństwa w stosunku do statków pływających na wodach polarnych wprowadzonymi w Konwencji SOLAS. Zgodnie z rozdziałem XIV Konwencji SOLAS dla statków pływających po wodach polarnych ze względów bezpieczeństwa i ochrony środowiska morskiego ma zastosowanie Międzynarodowy kodeks dla statków żeglujących na wodach polarnych, zwany dalej "Kodeksem Polarnym". Zgodnie z prawidłem XIV/2 Konwencji SOLAS postanowienia Kodeksu Polarnego stosowane są do statków certyfikowanych zgodnie z rozdziałem I tej Konwencji. Biorąc pod uwagę postanowienia prawidła I/2 i I/3 jacht komercyjny, jakim jest s/y O. , nie mieści się w zakresie stosowania Konwencji SOLAS, a tym samym w zakresie Kodeksu Polarnego.

Organ podkreślił również, że niezależnie od tego czy s/y O. objęty jest zakresem regulacji Kodeksu Polarnego, po analizie definicji oraz wymagań w zakresie załogi i szkoleń (rozdział 12 Kodeksu) stwierdzić należy, że jacht ten nie mógł odbywać żeglugi określonej w rozporządzeniu jako wody zalodzone, bowiem zgodnie z § 2 pkt 21 wody zalodzone to wody morskie inne niż wody polarne, na których lód pochodzenia morskiego lub lądowego występuje sezonowo. Z przytoczonej definicji wynika zatem, że lód musi faktycznie na danym akwenie występować. W połączeniu z wymogiem odbywania praktyki pływania na wodach zalodzonych należy przyjąć, że ta żegluga musi odbywać się w okresie kiedy lód występuje w danym rejonie żeglugi. Jak podkreślił organ, powyższa interpretacja znajduje również odzwierciedlenie w postanowieniach Kodeksu Polarnego, w których mowa jest o definicji różnych typów lodów, kategoriach statków przeznaczonych do żeglugi w lodach, a także definiowane są wody wolne od lodu czyli bez obecności żadnego lodu. Nadmienił, że zgodnie z powoływanym przez Skarżącego rozdziałem 12 pkt 12.3.1 Kodeksu Polarnego, dookreślono wymagania w zakresie posiadania przez członków załogi przeszkoleń specjalistycznych, dotyczących statków eksploatowanych na wodach polarnych. W tabeli wskazano, że w przypadku warunków lodowych bez lodu (tzw. "wody wolne od lodu"), nie są wymagane dodatkowe przeszkolenia na żadnych statkach.

Wskazał, że niezależnie od spełniania warunku - w tym przypadku posiadania praktyki pływania na wodach polarnych lub wodach zalodzonych - ustawodawca określił możliwość uznania praktyki pływania uzyskiwanej na jachtach komercyjnych. Zgodnie z § 94 ust. 10 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. praktykę pływania na jachtach komercyjnych zalicza się jako praktykę na morskich statkach handlowych, jeżeli odbywała się na jachtach komercyjnych o pojemności brutto 200 i powyżej w dziale pokładowym lub na jachtach komercyjnych o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej w dziale maszynowym. Potwierdzenie pojemności brutto jachtu, mocy maszyn głównych oraz rodzaju żeglugi następuje poprzez przedłożenie przez wnioskodawcę kopii dokumentów bezpieczeństwa jachtu wydanych przez państwo bandery.

Jak podkreślił organ, Skarżący nie wykazał spełnienia tego wymogu.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji przepisów art. 69 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim dotyczącego potwierdzenia posiadania kwalifikacji niezbędnych do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych, z wyjątkiem jachtów komercyjnych odpłatnie udostępnianych bez załogi organ odwoławczy wskazał, że są to dokumenty kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 37a ust. 15 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1568 ze zm.) albo dokumenty kwalifikacyjne, o których mowa w art. 63 pkt 1, 2 i 5 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Oprócz dokumentów, wskazanych powyżej, członkowie załóg jachtów komercyjnych muszą posiadać świadectwa przeszkolenia uzyskane, w zależności od stanowiska oraz długości i rodzaju jachtu, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Wskazując powyższe organ nie podzielił zarzutu Skarżącego dotyczącego braku zastosowania powyższych przepisów w niniejszej sprawie, bowiem jak podkreślił art. 69 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim odnosi się do możliwości prowadzenia jachtu i nie ma zastosowania przy ubieganiu się o dane dokumenty kwalifikacyjne wynikające z innego rozporządzenia, w tym przypadku rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r.

Organ zgodził się natomiast z twierdzeniem Skarżącego, że zgodnie z kartą bezpieczeństwa i posiadanymi dokumentami kwalifikacyjnymi, był uprawniony do pełnienia funkcji kapitana jachtu O.(jacht komercyjny o pojemności brutto do 200 jednostek), zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 29 stycznia 2018 r.

Organ nie zaakceptował natomiast twierdzenia Skarżącego, że pełnił on funkcję kapitana na poziomie zarządzania, ponieważ nie posiadał on dokumentu kwalifikacyjnego - dyplomu jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 200 jednostek, do którego się odwoływał.

Ponadto, jak podkreślił organ załączony przez Skarżącego Expedition Permit, znak: [...], wydany przez Administrację G., nie weryfikuje w żadnym stopniu dokumentów kwalifikacyjnych załogi, czy zdolności danej jednostki do żeglugi w rejonach objętych pozwoleniami (poza wykazanym wyposażeniem ratunkowym i urządzeń łączności). Dokument ten uprawnia jedynie do wstępu jednostki pływającej na obszary szczególnie chronione i reguluje kwestie bezpieczeństwa, poszanowania środowiska i ochrony kulturowej tego obszaru.

Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji rzetelnie zbadał sprawę i wydał merytorycznie trafną decyzję.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucał:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 70 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Skarżący nie posiadał wymaganych prawem kwalifikacji niezbędnych do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych ze względu, że posiadane przez niego kwalifikacje nie są tymi, o których mowa w art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, uzyskiwanymi na podstawie rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2018 r. w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia członków załóg jachtów komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania,

2. § 5 ust. 2 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2018 r. w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia członków załóg jachtów komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, ze Skarżący nie posiadał wymaganych prawem kwalifikacji w odniesieniu do poziomu kompetencji,

3. § 2 pkt 21 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wymagana w omawianej sprawie praktyka pływania musi odbyć się na wodach zalodzonych, w okresie, kiedy lód występuje w danym rejonie żeglugi,

4. art. 94 ust. 10 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że praktyka pływania, o której mowa w § 85 i § 109 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. może być uznana, jeżeli odbywała się na jachtach komercyjnych o pojemności brutto 200 i powyżej,

5. art. 69 ustawy o bezpieczeństwie morskim, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Skarżący w rejsach objętych wnioskiem nie pełnił funkcji kapitana na poziomie zarządzania, ponieważ nie posiadał on dokumentu kwalifikacyjnego - dyplomu jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 200 jednostek wydanego na podstawie rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2018 r.

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, w szczególności poprzez zaniechanie oceny faktów znanych organowi z urzędu. Skarżący podkreślił, że jest egzaminatorem Centralnej Morskiej Komisji Egzaminacyjnej na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 11 kwietnia 2017 r. w sprawie kandydatów na przewodniczącego, zastępców przewodniczącego i egzaminatorów Centralnej Morskiej Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 867).

Wskazując powyższego wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jednocześnie domagał się zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, uznanie w wyroku uprawnienia do otrzymania świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty, utrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy praktyka pływania udokumentowana przez Skarżącego na etapie składania podania spełnia wymagania określone dla uzyskania świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki ekspoloatowane na wodach polarnych.

Warunki uzyskania świadectw przeszkolenia na statki eksploatowane na wodach polarnych zostały określone w § 85 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. W myśl zapisów ust. 2 i ust. 3 przywołanego przepisu warunkiem uzyskania świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego na statki eksploatowane na wodach polarnych jest ukończenie przeszkolenia na to świadectwo, natomiast świadectwo stopnia wyższego może uzyskać osoba, która ukończyła przeszkolenie na to świadectwo, posiada ważne świadectwo przeszkolenia stopnia podstawowego na statki eksploatowane na wodach polarnych, oraz co najmniej 2 - miesięczną praktykę pływania na poziomie operacyjnym lub zarządzania w dziale pokładowym na statkach eksploatowanych na wodach polarnych lub wodach zalodzonych. Jednocześnie, na podstawie § 109 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, osoby, które posiadają 3 - miesięczną praktykę pływania na poziomie zarządzania w dziale pokładowym na statkach eksploatowanych na wodach polarnych lub wodach zalodzonych, rozpoczętą przed dniem 1 lipca 2018 r. i nabytą w okresie 5 lat przed dniem złożenia wniosku, są zwolnione z obowiązku ukończenia przeszkoleń wymaganych do uzyskania świadectw przeszkoleń stopnia podstawowego i wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych i mogą uzyskać te świadectwa przeszkolenia, o ile wystąpią do dyrektora urzędu morskiego ze stosownym wnioskiem przed dniem 1 lipca 2020 r.

Wskazane przepisy implementują ostatnie zmiany do Konwencji STCW w zakresie obowiązkowego przeszkolenia członków załóg statków pływających na wodach polarnych.

Skarżący występując do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z podaniem o wydanie świadectwa przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwa przeszkolenia stopnia wyższego na statki ekspoloatowane na wodach polarnych chciał skorzystać z możliwości zwolnienia z obowiązku ukończenia przeszkoleń wymaganych do uzyskania świadectw przeszkoleń stopnia podstawowego i wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych z uwagi na posiadaną praktykę pływania.

Definicja praktyki pływania została określona w § 2 pkt 15 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r. jako okres pływania w charakterze członka załogi na statku morskim zgodnie z wymogami tego rozporządzenia, z wyłączeniem: a) jednostek rekreacyjnych, b) statków wyłączonych z eksploatacji, c) statków w budowie.

Przy czym wymagana praktyka pływania powinna zostać nabyta odpowiednio na poziomie operacyjnym lub zarządzania w dziale pokładowym. Zgodnie z zapisami Sekcji A-l/1 punkt 2.1 oraz 3.1 Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. poz. 201 i 202, z 1999 r. poz. 286 oraz z 2013 r. poz. 1092; dalej jako Konwencja STCW), poziom zarządzania oznacza poziom odpowiedzialności związany z pełnieniem służby na statkach morskich na stanowisku kapitana, starszego oficera, starszego mechanika lub drugiego mechanika a poziom operacyjny oznacza poziom odpowiedzialności związany z pełnieniem służby na stanowisku oficera wachtowego na pokładzie, w maszynowni lub oficera mechanika wyznaczonego do pełnienia wachty w maszynowni okresowo bezzałogowej, lub radiooperatora na statku morskim. W myśl prawidła I/1 ust. 1 punkt 30 Konwencji STCW, do pełnienia służby na statkach morskich uprawnione są osoby posiadające dyplomy lub świadectwa wydane zgodnie z postanowieniami rozdziałów II, III, IV lub VII jej załącznika, uprawniające ich posiadaczy do pełnienia służby i wykonywania funkcji wskazanych na przywołanym w nim poziomie odpowiedzialności.

Zapisy te znalazły odzwierciedlenie w rozporządzeniu z 23 kwietnia 2018 r. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 29 stycznia 2018 r. w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia członków załóg jachtów komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania (Dz. U. 2018 r., poz. 490; dalej rozporządzenie z 29 stycznia 2018 r.).

W myśl § 3 ust. 1, § 29, § 30 ust. 1, § 37 i § 38 ust. 1 rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. rozróżnia się trzy poziomy odpowiedzialności: pomocniczy, operacyjny i zarządzania. Na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym ustalono stanowisko oficera wachtowego, a na poziomie zarządzania stanowiska: starszego oficera i kapitana. Do zajmowania tych stanowisk uprawniają odpowiednie dyplomy: oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej, starszego oficera na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej oraz oficera wachtowego i kapitana - w żegludze przybrzeżnej. Zgodnie z § 5 ust. 2 oraz 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2018 r. analogiczne poziomy odpowiedzialności ustalono również dla członków załóg jachtów komercyjnych, ustalono tam w szczególności dyplomy: jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto do 200 jednostek - poziom zarządzania ograniczony, jachtowego oficera wachtowego na jachtach o pojemności brutto (GT) do 3000 jednostek - poziom operacyjny, jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 500 jednostek - poziom zarządzania i jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 3000 jednostek - poziom zarządzania.

Jak wynika z akt sprawy zapisy w karcie bezpieczeństwa jachtu O. , w części dotyczącej minimalnego składu załogi wskazują, że funkcję kapitana na tej jednostce może sprawować osoba posiadająca patent kapitana jachtowego, wydany na podstawie rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 460; dalej rozporządzenie z 9 kwietnia 2013 r.).

W sprawie bezspornym jest, że skarżący posiada patent kapitana jachtowego nr [...] wydany przez Polski Związek Żeglarski, uprawniający do prowadzenia jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach morskich oraz świadectwo przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa (nr [...] – data wydania [...] stycznia 2019 r.). Niezależnie od powyższego, Sąd za w pełni uzasadnione uznaje stanowisko organów, zgodnie z którym posiadane przez Skarżącego dokumenty kwalifikacyjne uprawniają do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych, natomiast nie są to kwalifikacje, o których mowa w art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim, uzyskane na podstawie rozporządzenia z 29 stycznia 2019 r.

Zgodnie z kartą bezpieczeństwa i posiadanymi dokumentami kwalifikacyjnymi Skarżący, stosownie do zapisu art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim, był uprawniony do pełnienia funkcji kapitana jachtu O.(jacht komercyjny o pojemności brutto do 200 jednostek). Podkreślić jednak należy, że przepis art. 69 ust. 1 ww. ustawy odnosi się do możliwości prowadzenia jachtu, tj. określa dokumenty, jakie uprawniają do prowadzenia jachtu komercyjnego, a nie określa sposobu lub kryteriów przy ubieganiu się o dane dokumenty kwalifikacyjne.

Nie można zatem podzielić stwierdzenia Skarżącego, który utrzymuje, że pełni funkcję kapitana na poziomie zarządzania, bowiem nie dysponuje on dokumentem kwalifikacyjnym w postaci dyplomu jachtowego kapitana na jachtach o pojemności brutto (GT) do 200 jednostek, do którego się odwołuje i w stosunku do którego określono poziomy odpowiedzialności.

Jak trafnie podnosi organ, poziomy odpowiedzialności na jachtach komercyjnych wprowadzono dopiero w rozporządzeniu z 29 stycznia 2018 r., a zatem tylko dokumenty wydane na jego podstawie z odniesieniem do Konwencji STCW, mogą stanowić o pełnieniu funkcji na odpowiednim poziomie odpowiedzialności.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia Skarżącego, który wskazuje, że w jego sprawie nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r., bowiem praktyka pływania na jachcie O. uzyskana została przed wejściem w życie ww. rozporządzenia, podkreślić należy, że obowiązkiem organu, z którego prawidłowo wywiązał się w toku niniejszego postępowanie, było rozpatrzenie podania w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie jego złożenia. Za właściwe do rozpatrzenia sprawy z wniosku Skarżącego datowanego na dzień 18 listopada 2019 r. należało uznać przepisy ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2018 r., które regulują kwestie ubiegania się o świadectwo przeszkolenia stopnia podstawowego i świadectwo stopnia wyższego na statki eksploatowane na wodach polarnych.

Sąd wskazuje jednocześnie, że wbrew twierdzeniom Skarżącego określony w dziale VI rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. (§ 93 i § 94) sposób dokumentowania, jak i zaliczania praktyki pływania, ma zastosowanie we wszystkich przypadkach określonych w rozporządzeniu, gdzie posiadanie praktyki pływania warunkuje uzyskanie bądź odnowienie dokumentów, zarówno dyplomów, świadectw jak i świadectw przeszkoleń. Zapis § 94 ust. 10, umożliwiający zaliczanie praktyki pływania na jachtach komercyjnych o pojemności brutto 200 i powyżej, jako właściwej do uzyskania świadectw przeszkoleń, jak i niektórych morskich dokumentów kwalifikacyjnych, nie został umieszczony w przywołanym rozporządzeniu przypadkowo. Do dnia 27 kwietnia 2018 r., czyli do dnia wejście w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. zaliczenie praktyki pływania na jachtach morskich (jako właściwej do uzyskania dyplomów, świadectw i świadectw przeszkoleń) nie było możliwe. Zapisy obecnie obowiązującego rozporządzenia, wskazujące na możliwość zaliczenia praktyki nabytej na jachtach komercyjnych o określonej pojemności brutto, korespondują z wymaganiami kwalifikacyjnymi, stawianymi członkom załóg jachtów komercyjnych. W § 4 rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2018 r. wskazano bowiem, że do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych o pojemności brutto (GT) do 200 jednostek odpowiednie są kwalifikacje turystyczne, uzupełnione o świadectwa przeszkoleń w zakresie: indywidualnych technik ratunkowych, ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego, bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej i elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej. Zajmowanie stanowisk na jachtach komercyjnych, których pojemność brutto (GT) przekracza 200 jednostek wymaga posiadania odpowiednich morskich dokumentów kwalifikacyjnych, wydawanych na podstawie rozporządzenia z 23 kwietnia 2018 r. albo rozporządzenia z 29 stycznia 2018 r. W świetle powyższego uznać należy, że jeżeli na jachtach komercyjnych o pojemności brutto 200 i powyżej wymaga się obecnie posiadania morskich dokumentów kwalifikacyjnych, to również praktyka pływania nabywana na takich jachtach może być uznana do uzyskania i odnowienia tych dokumentów. Praktyka na jachtach komercyjnych o pojemności brutto poniżej 200 nie jest uznawana jako odpowiednia do uzyskania lub odnowienia jakichkolwiek dyplomów, świadectw lub świadectw przeszkoleń, wydawanych w oparciu o obowiązujące rozporządzenie z dnia 23 kwietnia 2018 r.

Udokumentowana przez Skarżącego praktyka pływania, nabyta na jachcie komercyjnym O.nie może zatem zostać uznana za właściwą również z uwagi na fakt, że pojemność brutto jachtu wynosi 61,60 jednostek i w myśl § 94 ust. 10 rozporządzenia była niewystarczająca (wymagana pojemność brutto to 200 i powyżej). Ponadto jacht ten nie był i nie jest dopuszczony do żeglugi na wodach zalodzonych. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można także uznać, że praktyka nabyta na jachcie O.jest wymaganą przepisami prawa praktyką pływania na poziomie operacyjnym lub zarządzania w myśl Konwencji STCW.

Sąd podziela stanowisko organu, że fakt pełnienia przez Skarżącego funkcji egzaminatora centralnej Morskiej Komisji Egzaminacyjnej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1

i art. 80 kpa. Organ podjął bowiem czynności konieczne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 9 października 2020 r., na podstawie art. 15 zzs[4] ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.