Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca złożyła w dniu 17 maja 2018 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, dwudziestojednoletnią córką, dwudziestoletnim synem i dwojgiem chłopców w wieku pięć i sześć lat, dla których stanowią rodzinę zastępczą. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłku chorobowego skarżącej w wysokości 1351,22 zł i wynagrodzenia za pracę jej męża w wysokości 1835,68 zł , co daje łącznie miesięczny dochód netto w wysokości 3186,90 zł. Z racji pełnienia funkcji rodziny zastępczej wnioskodawczyni i jej mąż nie otrzymują żadnego wynagrodzenia. Obaj chłopcy są niepełnosprawni ruchowo i intelektualnie, wymagają stałego leczenia i rehabilitacji, stałej pomocy i opieki w codziennym funkcjonowaniu. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 100 m kw o wartości 200 tysięcy złotych i nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha ze stodołą i dwoma budynkami gospodarczymi o wartości 60 tysięcy złotych. Wnioskodawczyni spłaca kredyt w wysokości 20 tysięcy złotych, miesięcznie płaci za prąd 500 zł, za wodę i ścieki 350 zł, za gaz 150 zł, ponadto ponosi koszty ubezpieczenia, leczenia i rehabilitacji dzieci.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową skarżącej, przede wszystkim: dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych sześcioosobowej rodziny, duże koszty leczenia i rehabilitacji podopiecznych, brak majątku poza małym domem i małym gospodarstwem rolnym, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem skarga J. K. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit.a, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
