Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja może podlegać wykonaniu w zakresie przyznającym świadczenie. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ M.Dybowski JFS

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2002 r. skarżąca K. H. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, natomiast pismem z dnia [...] lutego 2002 r. poinformowała ten Ośrodek o konieczności uwzględnienia w comiesięcznych opłatach czynszowych kosztów rozliczenia rachunku za dostawę do mieszkania ciepła oraz ciepłej wody, za okres od 1 października 2000 r. do 30 września 2001 r. Skarżąca wyjaśniła, iż pełne rozliczenie opłat za dostawę tych mediów następuje raz w roku, a stawka opłacanego przez nią czynszu miesięcznego obejmowała jedynie zaliczkowe opłaty za zużyte ciepło. Skarżąca wyjaśniła także, że z tego tytułu pozostała jej do rozliczenia kwota 538,78 zł, oraz że zadłużenie to spłacać będzie przez okres 6 miesięcy, przy czym 250 zł z tej kwoty pokryje przyznany jej na ten cel zasiłek celowy, stąd do spłacenia pozostaje 6 rat po 48,13 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. orzekł o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego w wysokości 38,74 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2002 r. do dnia 31 lipca 2002 r., płatną bezpośrednio [...] Spółdzielni Mieszkaniowej jako zarządcy budynku, w którym znajduje się przedmiotowe mieszkanie. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w mieszkaniu o powierzchni 32,70 m2, w zakresie osiąganego dochodu spełnia warunki do otrzymania przedmiotowego dodatku, a udokumentowane wydatki na lokal za miesiąc styczeń wyniosły 169,72 zł. Wraz z decyzją organ I instancji przesłał skarżącej pismo nr [...], w którego treści wyjaśnił, iż do wyliczenia dodatku przyjęto wydatki potwierdzone na wniosku, tj. 169,72 zł, nie uwzględniono natomiast zaległości powstałej z tytułu rozliczenia opłat za dostawę ciepła i ciepłej wody, bowiem zaległość ta dotyczy okresu przeszłego, a w miesiącu złożenia wniosku kosztów tych skarżąca nie poniosła.

Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała pominięcie przy ustalaniu wysokości dodatku kosztów rozliczenia dostawy ciepła i ciepłej wody do mieszkania. Skarżąca wyjaśniła, iż koszty te są składnikami comiesięcznego czynszu, który na skutek przyjętego sposobu rozliczania zużytego ciepła, nie obejmuje rzeczywistych kosztów związanych z dostawą tych mediów. W konsekwencji ponoszona przez nią opłata za mieszkanie będzie wyższa, niż opłata uwzględniona przez organ przy obliczeniu dodatku mieszkaniowego.

Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przedstawiając przyjęty sposób obliczenia wysokości przyznanego dodatku. Organ II instancji wyjaśnił, iż od dnia 1 stycznia 2002 r. dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym wniosek został złożony, a ponieważ przedmiotowy wniosek złożony został w dniu [...] stycznia 2002 r., organ I instancji prawidłowo określił termin jego przyznania. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia kosztów rozliczenia zużycia ciepła, Organ II instancji wyjaśnił, iż powstała zaległość dotyczyła innego okresu, nie objętego dodatkiem przyznanym zaskarżoną decyzją.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie, powtarzając argumentację przyjętą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo podnosząc, iż zaskarżone decyzje pozbawiły ją dodatku mieszkaniowego w realnej, przysługującej z mocy ustawy wysokości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, iż podnoszone w skardze argumenty nie dają organowi odwoławczemu podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja wydana została z uwzględnieniem wysokości kosztów opłaty eksploatacyjnej, która była wymagana od skarżącej w miesiącu styczniu 2002 r. Organ zaznaczył również, iż skarżąca jako członek Spółdzielni powinna wpłynąć na jej władze, aby ustaliły opłaty eksploatacyjne na poziomie faktycznych kosztów utrzymania lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadną.

W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wydatek na ogrzewanie mieszkania oraz dostawę ciepłej wody jest jednym z składników wydatków mieszkaniowych, stanowiących podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego, wymienionym w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734) oraz §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156 poz. 1817). Z naruszeniem wskazanych przepisów oraz art. 7 i 77 §1 k.p.a. organy administracji obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie zaliczyły do podstawy ustalenia wysokości przedmiotowego dodatku rozliczenia kosztów zużytej energii cieplnej za okres od 1 października 2000 r. do 30 września 2001 r., a w uzasadnieniach swoich decyzji argumentowały, iż koszty te dotyczą rozliczenia zużycia ciepła za okres przeszły, podczas gdy dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na okres następujący po miesiącu, w którym wniosek o przyznanie dodatku zostaje złożony. Argumentacji tej nie sposób podzielić. Charakter prawny dodatku mieszkaniowego określa się jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal mieszkalny (opłaty dodatkowe, eksploatacyjne oraz niektóre koszty związane z zamieszkaniem w lokalu). Wysokość dodatku mieszkaniowego wiąże się z deklarowaną i udokumentowaną wysokością dochodów oraz kwotą wydatków ponoszonych na mieszkanie. Z istoty tego świadczenia wynika więc, aby przyznany dodatek mieszkaniowy dotyczył kosztów bieżących, które obciążają uprawnionych w dniu złożenia wniosku oraz w okresie wypłacania dodatku. W niniejszej sprawie takim kosztem jest również kwota 48,13 zł, stanowiąca miesięczną ratę z tytułu rozliczenia zużytej energii cieplnej, którą począwszy od 1 lutego 2002 r. skarżąca zobowiązana była uiszczać przez kolejne 6 miesięcy. Przyjęty przez władze Spółdzielni sposób rozliczania tego kosztu powoduje, że w przypadku mieszkań znajdujących się w jej zasobach bieżące opłaty nie pokrywają rzeczywistych kosztów zakupu i dostawy tych mediów. W konsekwencji również przyjęta przez organy obu instancji podstawa ustalenia wysokości przyznanego skarżącej dodatku nie obejmuje pełnych (faktycznych) kosztów dostawy energii cieplnej do mieszkania w okresie, na jaki dodatek ten został przyznany, podczas gdy wskazane przepisy koszty takie uznają za podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Nie można więc skutecznie wywodzić, iż nie jest możliwe uwzględnienie kosztów, które dotyczyły okresu przeszłego, skoro ich rozliczenie następuje w okresie późniejszym i właśnie wówczas koszt ten staje się wydatkiem faktycznie ponoszonym przez skarżącą.

Zgodnie z §5 ust. 1 powołanego rozporządzenia wykonawczego osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego powinna złożyć w urzędzie właściwej gminy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. W punkcie 12 wzoru wniosku wnioskodawca zobowiązany jest podać łączną kwotę wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc – zgodnie z objaśnieniem za miesiąc złożenia wniosku. Na złożonym przez skarżącą wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zamieszczona została informacja o istniejącej zaległości czynszowej w wysokości 538, 78 zł z tytułu rozliczenia energii cieplnej, a więc wydatku, który zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych stanowi podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego członków spółdzielni mieszkaniowych oraz właścicieli i najemców lokali w budynkach spółdzielni mieszkaniowych. Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące przyjętych zasad rozliczenia zużytego ciepła skarżąca zawarła w piśmie złożonym w dniu [...] lutego 2002 r., wyjaśniła również, iż pierwszą ratę z tytułu rozliczania tego kosztu powinna wpłacić w miesiącu lutym 2002 r. Od tego dnia wydatek ten stał się więc wydatkiem faktycznie ponoszonym przez skarżącą. W tej sytuacji organ I instancji, którego decyzja jest datowana na dzień [...] lutego 2002 r., zobowiązany był zaliczyć wskazany przez skarżącą koszt do wydatków stanowiących podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Za zasadnością zarzutów skargi przemawia również treść przepisu art. 7 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego nie mają wpływu zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku. Efektem pominięcia wskazanego przez skarżącą kosztu przyznano dodatek w zaniżonej wysokości, a wskazany przepis pozbawia ją możliwości domagania się zmiany decyzji w tym zakresie.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. Zgodnie z przepisem art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o dopuszczalności wykonania decyzji w zakresie przyznającym świadczenie.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji zobligowane są uwzględnić całość koszów związanych z bieżącym utrzymaniem lokalu skarżącej, kierując się wskazaniami wynikającymi z treści niniejszego wyroku.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Hrycaj /-/M. Dybowski

JFS