Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. K., K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] września 2021 r. nr [...].DM, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wójt Gminy B. decyzją z [...] września 2021 r. nr [...].DM, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 234 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, zwanej w skrócie "P.w.) umorzył postępowanie w sprawie odwodnienia drogi i prawidłowego jej odprowadzenia w miejscowości Ś..

Wójt podniósł, że K. K. i S. K. (tj. Skarżący), powołując się na art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, wnieśli o podjęcie działań związanych z odwodnieniem drogi i prawidłowego jej odprowadzenia w związku z licznymi zalaniami ich posesji w Ś. pod nr [...]. Wnioskodawcy podnieśli, że wody opadowe przedostają się przez drogę gminną i wpływają na ich nieruchomość stwarzając realne zagrożenie podtopienia domu.

Wójt rozpatrzył żądanie wnioskodawców w oparciu o art. 234 P.w. biorąc pod uwagę, że brzmienie tego przepisu jest odpowiednikiem art. 29 ust. 3 nieobowiązującej już ustawy z 2001 r. Prawo wodne, na który to przepis powołali się Wnioskodawcy.

Ustaleń faktycznych organ dokonał m.in. w oparciu o oględziny nieruchomości położonych w Ś., należących do Skarżących (działka nr [...]) oraz Gminy B. (działka nr [...]). Organ stwierdził, że posesja nr [...] w Ś. (działka o nr ewide[...]) przylega do asfaltowej drogi gminnej (działka nr [...]). Droga z kierunku zachodniego nachylona jest ze spadkiem ku zjazdowi na nieruchomość wnioskodawców. Również z kierunku wschodniego droga jest nachylona ku zjazdowi. Po północnej stronie posesji Skarżących i drogi znajdują się grunty rolne, które są nachylone w kierunku drogi gminnej. Również wszystkie nieruchomości znajdujące się przy drodze w kierunku centrum wsi nachylone są ku drodze. W związku z tym wody opadowe i roztopowe spływają z tych nieruchomości na drogę. Nie stwierdzono aby właściciele przydrożnych nieruchomości, odprowadzali wody z własnych posesji pas drogowy przy pomocy rur odwadniających. Ponadto ustalono, że pomiędzy drogą gminna a posesją Skarżących są wbudowane urządzenia odprowadzające wody opadowe i roztopowe z drogi tj. rów odkryty, następnie kanał z kratą (na wprost wjazdu na działkę) i kolejno rów odkryty ok 3 m oraz rura o przekroju ř 25 i długości około 30 m odprowadzająca wody do rowu odkrytego znajdującego się poza posesją wnioskodawców. Po drugiej stronie drogi w granicach pasa drogowego został wykopany rów chłonny o głębokości 20-30 cm (wykonano go po telefonicznej interwencji wnioskodawców w maju 2021 r.). Rów ciągnie się od wjazdu na nieruchomość wnioskodawców, aż do budynku o numerze 2. Po opadach rów został zasypany ziemią pochodzącą z pola.

Wójt wskazał ponadto, że z mapy zasadniczej wynika, że najniżej położone miejsce na nieruchomości wnioskodawców znajduje się na wysokości 110,5 m n.p.m. Droga gminna na odcinku sąsiadującym z nieruchomością wnioskodawców jest położona na wysokości 111,5 m n.p.m. czyli o metr wyżej niż nieruchomość wnioskodawców. Poziom drogi wzrasta zarówno w kierunku zachodnim jak i wschodnim. W odległości około 20 m od nieruchomości wnioskodawców w kierunku zachodnim droga jest na poziomie 112,26 m n.p.m. (czyli o 0,76 m wyżej niż przy wjeździe na działkę wnioskodawców. Natomiast około dwadzieścia metrów w kierunku wschodnim droga jest na wysokości 112,20 m n.p.m. Działka bezpośrednio sąsiadująca z działką wnioskodawców od strony wschodniej znajduje się na wysokości 110,8 m n.p.m., zatem o 30 cm wyżej od najniższego punktu na nieruchomości wnioskodawców. Grunty rolne położone na południe od nieruchomości wnioskodawców znajdują się na wysokości 115,2 m n.p.m. (w punkcie oddalonym 30 m od drogi gminnej) -- czyli ponad 4,7 m wyżej od najniższego punktu na działce Wnioskodawców, a o 3,7 m wyżej niż droga. Działka sąsiadująca od strony zachodniej jest położona wyżej o 1,6 m niż działka Wnioskodawców, zaś działka od strony północnej o 3,9 m wyżej od nieruchomości Wnioskodawców.

Biorąc pod uwagę opisane uksztaltowanie terenu, Wójt stwierdził, że nawet bez posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrologii lub melioracji wodnych, a jedynie w oparciu o znajomość ogólnych zasad ?zyki można bez wątpliwości stwierdzić, że wody opadowe i roztopowe będą zawsze w sposób naturalny spływały w kierunku działki Skarżących. W zależności zaś od intensywności opadów, będą one wchłaniane przez grunt albo będą powodowały podtopienia przedmiotowej nieruchomości i domu. Ponadto woda będzie pośrednio spływała na nieruchomość Skarżących przez drogę gminą. Zdaniem Wójta przy takim ukształtowaniu terenu podczas intensywnych czy długookresowych opadów deszczu, a zwłaszcza podczas coraz częściej występujących anomalii pogodowych, żadne urządzenia odwodniające drogę gminną nie powstrzymają wody naturalnie spływającej w kierunku działki Skarżących.

Wójt podkreślił, że Gmina przejęła przedmiotowa drogę nieodpłatnie, na mocy decyzji Urzędu Wojewódzkiego z [...] lipca 1991r., znak sprawy; GP.II.7220/1364/91 i od tego czasu nie podejmowała żadnych działań, które mogłyby spowodować zmianę stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla nieruchomości Skarżących. Wprawdzie w maju 2021 r. Gmina w granicach pasa drogowego wykopała rów chłonny, o którym mowa w protokole z oględzin, jednak jest to urządzenie, którego zadaniem jest przechwycenie wód z sąsiednich nieruchomości i powstrzymanie ich przed przelaniem na nieruchomość Wnioskodawców. Budowa tego urządzenia z cała pewnością nie powoduje szkód dla nieruchomości Wnioskodawców. Dotychczasowe obserwacje prowadzą do wniosku, że ww. rów, po długookresowych czy też intensywnych opadach nie spełnia swojej roli. Przyczyna leży w jego usytuowaniu w sąsiedztwie pól uprawnych o bardzo dużym spadku. Takie usytuowanie powoduje, że przy silnych opadach, w krótkim czasie rów ulega zasypaniu ziemią niesioną z pól.

Wobec powyższego Wójt stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. Nie doszło bowiem do zmiany stanu wód na gruncie, a szkody na gruntach sąsiednich mogą być spowodowane przez naturalne ukształtowanie terenu.

W odwołaniu Skarżący zarzucili, że organ pominął fakt, iż na gruncie były dokonywane zmiany wpływające na stan wody. Droga, która obecnie jest asfaltowa, uprzednio nie była utwardzona. Budowa drogi i nieprawidłowe usytuowanie urządzeń melioracyjnych oraz odprowadzających wodę spowodowało systematyczne zalewanie nieruchomości Skarżących. Konieczne jest odtworzenie odwodnienia drogi i przebudowa przepustów pod drogą. Skarżący podnieśli, że w tym zakresie powinna być wydana opinia biegłych.

Odwołujący podnieśli również, że brak jest ustaleń w jakim stanie Gmina przejęła drogę w roku 1991.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z [...] stycznia 2022 r. nr SKO – 64-12/21 uchyliło decyzję Wójta oraz jednocześnie umorzyło postępowanie w sprawie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie.

Kolegium wskazało, że aby było możliwe wydanie na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, konieczne jest ustalenie następujących okoliczności:

a) spowodowanie zmiany stanu na gruncie,

b) zmiana stanu wody na gruncie została dokonana przez właścicieli gruntu,

c) szkodliwość wpływu owej zmiany stanu wody na grunty sąsiednie.

Kolegium stwierdziło, ze w toku postępowania administracyjnego nie zostało ustalone, aby doszło do zmiany stanu wód na gruncie należącym do Gminy B.. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego właściciel drogi gminnej (tj. Gmina B.) nie podejmował w ostatnim czasie, zwłaszcza w okresie poprzedzającym zgłoszenie przez Skarżących zalewania ich posesji, żadnych czynności, które mogłyby doprowadzić do zmiany stanu wód na drodze lub na gruntach sąsiednich. W szczególności nie doszło do zmiany rodzaju nawierzchni drogi z gruntowej na asfaltową, co sugerowali Skarżący. Jak wynika z informacji uzyskanych od organu I instancji przedmiotowa droga od ponad 30 lat jest drogą asfaltową i w ciągu tych lat poddawana była robotom odtworzeniowym tj. mającym na celu przywrócenie stanu jej nawierzchni do odpowiedniego w stosunku do natężenia ruchu i bezpieczeństwa na drodze.

Kolegium podniosło, że pierwszą przesłanką, która musi zaistnieć, aby możliwe było wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 § 3 P.w., jest stwierdzenie, iż właściciel gruntu podjął takie czynności na swoim gruncie, które wpływają na zmianę stanu wód na gruncie. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właściciel gruntu nie podejmował żadnych czynności na swoim gruncie, w tym takich, które mogłyby spowodować zmianę stanu wód.

Kolegium wskazało także, że jak wynika z map posesja Skarżących położona jest niżej w stosunku do gruntów sąsiednich, przez co stanowi naturalny punkt spływu wód z okolicznych działek. Jak wskazują sami odwołujący, problem zalewania ich posesji istnieje od kilku lat, jeszcze zanim nabyli przedmiotową nieruchomość w maj 2018 r.

Kolegium uznało za niecelowe w tej sytuacji przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego hydrologa. W niniejszej sprawie bowiem w ogóle nie doszło do zmiany stanu wód, a tym samym bezzasadne byłoby ustalanie czy doszło do szkód na gruncie sąsiednim.

Wobec powyższego postępowanie stało się bezprzedmiotowe albowiem brak jest jednej z przesłanek warunkujących możliwość oceny co do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji wadliwie sformułował sentencję decyzji, gdyż przedmiotem postępowania nie była kwestia ewentualnego odwodnienia drogi i prawidłowego odprowadzania wody. Przedmiotem postępowania był kwestia oceny czy należy nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub nakazanie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich.

W skardze do sądu K. K. i S. K. wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1) art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 234 ust. 3 P.w. poprzez uznanie, iż ww. przepis Prawa wodnego jest jedynym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ zarządca drogi nie jest zobowiązany do utrzymanie jej w stanie niepowodującym zagrożenia dla innych nieruchomości,

2) art. 234 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 234 ust. 2 P.w. poprzez przyjęcie, iż nie mają one zastosowania w sytuacji, w której ustawodawca wprost wskazał, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

3) art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1, 1-7 § 1 pkt 4,6, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zarządca drogi nie musi utrzymywać drogi w stanie niestwarzającym zagrożenia, ponieważ woda z drogi może zalewać nieruchomości sąsiednie, jeżeli została legalnie wybudowana.

W uzasadnieniu Skarżący przywołali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2012 r. sygn. II OSK 799/11 w którym wskazano, że ustabilizowanym stanem wód jest także stan wód określony zagospodarowaniem terenu. Takim stanem jest też istnienie drogi w kształcie sprzed wykonania przez Gminę robót drogowych. Nawet legalne wykonanie robót drogowych nie uchyla konieczności oceny, czy nie doszło do wypełnienia dyspozycji z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Nie można wykluczyć, że nawet prawidłowe pozwolenie na roboty budowlane może prowadzić do skutków opisanych w tym przepisie, a ponadto nie można wykluczyć że do takich skutków może dojść w wyniku nieprawidłowego wykonania robót budowlanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska Skarżących.

Niezasadny jest zarzut Skarżących, że w sprawie nie zostały zastosowane art. 107 § 1 pkt 4 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Pierwszy ze wskazanych przepisów (nie posiadający wewnętrznych jednostek redakcyjnych czyli paragrafów i punktów) dotyczy obowiązku stosowania się do programu działań w zakresie nawożenia azotem. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 P.w. dotyczy zaś wymogów formalnych wniosku właściciela ujęcia wody o ustanowienie strefy ochronnej. Treść Prawa wodnego nie daje podstaw, aby przepisy te można było na gruncie niniejszej sprawy wiązać z treścią art. 234 ust. 3 P.w.

Zgodnie natomiast z mającm zastosowanie w sprawie art. 234 ust. 1 P.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Stosownie zaś do art. 234 ust. 3 P.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Należy też zauważyć, że zastosowanie przytoczonego przepisu art. 234 ust. 3 P.w. nie jest uzależnione od tego, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 191/16, LEX nr 2197710, wyrok WSA w Lublinie z 23 maja 2017 r. II SA/Lu 1134/16, LEX nr 2342075, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zastosowanie cytowanego przepisu uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2020 r., II OSK 437/10, publ. CBOSA).

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 P.w. wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki - szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Sprawy z zakresu stosunków wodnych, co do zasady, wymagają wiadomości specjalnych, przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodno-prawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy pozwalających na ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz czy istnieje związek przyczynowo skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Choć nie można przyjmować tezy, że w sprawach dotyczących naruszenia stosunków wodnych obowiązuje każdorazowo nakaz posłużenia się przez organ opinią biegłego, to jednak opinia taka jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych.

Uwzględniwszy powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zasadnie Skarżący podnoszą zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy bowiem wbrew wynikającemu z ww. przepisów obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy nie włączyły do akt wszystkich dokumentów pozwalających na ocenę, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Słusznie podnoszą Skarżący, że ustabilizowanym stanem wód na gruncie może być także stan wód wynikający z istnienia pewnej infrastruktury tj. w przedmiotowym przypadku drogi o określonych parametrach nawierzchni (np. rodzaj nawierzchni, nachylenie jedno – lub dwustronne jezdni lub jego brak, istnienie i usytuowanie urządzeń odwadniających). Słusznie także podnoszą, że zmiana stanu wód może dokonać się również w wyniku przeprowadzenia legalnych robót budowlanych zmieniających parametry istniejącej drogi. W przedmiotowym przypadku nie można zatem wykluczyć, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rezultacie zmiany nachylenia powierzchni jezdni po której następuje spływ wód czy zmiany rodzaju tej powierzchni z powierzchni gruntowej, bardziej wchłaniającą spływającą wodę, na powierzchnię asfaltowa mniej wchłaniająca spływającą wodę i przyśpieszającą jej spływ. Ustalenia w tym zakresie mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powinny mieć zatem odpowiednie oparcie w zgromadzonych dowodach.

Tymczasem w sprawie brak jest takich dowodów. Nie można uznać za wystarczający w tym względzie dowód z pisma Wójta Gminy B. z [...] listopada 2021 r., sporządzonego w odpowiedzi na zapytanie Kolegium (k. 22 akt organu odwoławczego) w którym stwierdza on, że Gmina B. przejęła w roku 1991 drogę o nawierzchni asfaltowej, której nawierzchnia była "poprawiona" w roku 2016, przy czym według opracowanego na potrzeby prac przeprowadzonych w 2016 r. projekt budowlano – wykonawczy stwierdzał, że "nie zmienia się warunków odwodnienia – odwodnienie będzie się odbywać powierzchniowo w pas drogowy" oraz że "realizacja inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na otoczenie i środowisko przyrodnicze, a w szczególności na drzewostan, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, atmosferę". Należy zauważyć, że nie dysponując projektem budowlanym, same takie twierdzenia w żaden sposób nie mogą być zweryfikowane pod kątem zaistnienia lub braku zaistnienia zmiany stanu wód. Kolegium uszło też uwadze, że ww. pismo zostało sporządzone przez Wójta występującego nie jako organ administracji, ale jako osoba upoważniona do reprezentowania strony postępowania tj. osoby prawnej Gminy B.. Nie można zatem przypisać temu pismu cech dokumentu urzędowego.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe stosownie do powyższego stanowiska Sądu, w szczególności poprzez włączenie do akt sprawy projektu budowlanego ww. robót budowlanych przeprowadzonych w roku 2016 r. oraz ewentualnie innych dokumentów obrazujących faktyczny sposób przeprowadzenia tych robót. W zależności od wyników tak przeprowadzonego uzupełnienia materiału dowodowego organ winien rozważyć potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego hydrologa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez Skarżących wpisu.