Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Milówka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Milówka a Prezydentem Miasta Gliwice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. G. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oraz schronienia w schronisku dla bezdomnych postanawia: wskazać Wójta Gminy Milówka jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 18 listopada 2024 r. Wójt Gminy Milówka (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Milówka a Prezydentem Miasta Gliwice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. G. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oraz schronienia w schronisku dla bezdomnych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zainteresowany nie zamieszkuje na terenie gminy Milówka, jest osobą bezdomną zaś jego centrum życiowe znajduje się w Gliwicach.

Odpowiedź na wniosek nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.

Sprawa w której zaistniał spór o właściwość należy do spraw z zakresu pomocy społecznej, stosownie do art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups"). Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych przepisami ups reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.

W realiach sprawy nie budzi wątpliwości, że Z. G. jest osoba bezdomną, wynika to bowiem jednoznacznie z akt sprawy (oświadczenie z 25 czerwca 2024 r.), fakt powyższy został również przyznany we wniosku. W tej sytuacji w sprawie zastosowanie znajduje art. 101 ust. 2 ups i właściwość organu należy ustalić w oparciu o ostanie miejsce zameldowania wymienionego na pobyt stały. Z akt sprawy wynika, że ostatni adres zameldowania Z. G. na pobyt stały znajdował się w M. (wydruk z systemu PESEL z 4 lipca 2024 r.), a zatem organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Milówka. Fakt, że zainteresowany w rzeczywistości związany jest z miastem G., a nie z M. nie ma znaczenia w sprawie, wobec jednoznacznej treści art. 101 ust. 2 ups, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej ustalenie właściwości miejscowej organu następuje nie w oparciu o faktyczny związek z daną miejscowością, ale ostatnie miejsce zameldowania takiej osoby na pobyt stały.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa postanowił jak w sentencji.