Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 1817 (tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

III SA/Łd 1134/17

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z [...] (znak[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. Z., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 130a ust. 10h, ust. 10i, ust. 10j ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260, ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o ruchu drogowym], uchwały nr XIII/84/15 Rady Powiatu Pabianickiego z 24 września 2015 r. oraz nr XXVIII/205/16 z 27 października 2016 r. w sprawie ustalenia opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 19 października 2015 r. poz. 3983 i z 16 listopada 2016 r. poz. 4751), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu.

Z załączonych akt administracyjnych wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] ustalił zapłatę 7.608,96 zł - z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu marki Peugeot 406 numer rejestracyjny [...], numer identyfikacyjny [...]- solidarnie od właściciela pojazdu J. Z. oraz kierującego pojazdem T. P. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny i podał szczegółowo sposób wyliczenia określonych w rozstrzygnięciu kosztów, wskazując właściwe akty prawa miejscowego - uchwały Rady Powiatu [...] i fakturę oszacowania pojazdu.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. Z., załączając kserokopię faktury nr 4/2016 z 01.07.2016 r. Zaskarżył w całości decyzję organu I instancji i zarzucił: naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że odwołujący był właścicielem pojazdu marki Peugeot 406 w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez obciążenie odwołującego kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Peugeot 406, podczas gdy nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołujący zakwestionował ustalenia organu I instancji, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu tj. 12.12.2016 r. był jego właścicielem i powołał się na załączoną do odwołania kserokopię faktury nr [...] z 01.07.2016 r. wystawioną przez A na okoliczność sprzedaży przedmiotowego pojazdu J. M., co oznacza, że od 01.07.2016 r. odwołujący nie jest właścicielem pojazdu marki Peugeot 406 nr rej.[...]. Zdaniem skarżącego organ przed wydaniem decyzji obciążającej daną osobę kosztami, o jakich mowa w art. 130a ust. 10 h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, powinien ustalić, kto był właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia. W tej sprawie organ I instancji nie ustalił kto w tej dacie był faktycznym właścicielem pojazdu. Według odwołującego, powołanie się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 19.05.2017 r. sygn. [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu nie przesadza o tym, że odwołujący był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie ustala w sposób wiążący dla sądów i organów państwowych i organów administracji publicznej, kto był właścicielem pojazdu w dniu 12.12.2016 r. Odwołujący nadmienił, że postanowienie zapadło w postępowaniu nieprocesowym i zgodnie z przepisem art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., związanie, o którym mowa, dotyczy dyspozycji zawartej w sentencji wyroku lub postanowienia, a nie uzasadnienia. Sąd w postanowieniu z 19.05.2017 r. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu określonego pojazdu bez odnoszenia się to tego, kto był jego uprzednim właścicielem, w szczególności w dacie 12.12.2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, że dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy znaczenie ma treść art. 130a ust. 10h i 10i ustawy – Prawo o ruchu drogowym, które należy interpretować łącznie. W myśl art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym - koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d (dotyczącego sytuacji, gdy nie udało się ustalić właściciela pojazdu łub osoby uprawnionej do jego odbioru) i ust. 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Natomiast stosownie do art. 130a ust. 10i ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Na podstawie analizy dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy pod kątem treści przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej Kolegium ustaliło, że pojazd marki Peugeot 406 o nr rejestracyjnym [...] został usunięty z drogi 12.12.2016 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] wydanej przez Komendę Powiatowej Policji w P. z powodu kierowania pojazdem przez T. P. - osobę niemającą uprawnień do kierowania pojazdami.

W dniu 11.01.2017 r. Komenda Powiatowa Policji w P., po uprzednim ustaleniu właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów, zawiadomiła P. K. o dyspozycji usunięcia pojazdu i umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym w K. ul. A 28, pouczając o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Z przesłanej przez niego kserokopii umowy sprzedaży samochodu z 03.06.2016 r. wynika, że pojazd marki Peugeot 406 nr rejestracyjny [...] 23.06.2016 r. P. K. sprzedał do A. Następnie Komenda Powiatowa Policji w P. pismem z 17.01.2017 r. zawiadomiła J. Z. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym i możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie oraz pouczając o konsekwencjach nieodebrania w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W zakreślonym terminie nie złożono żadnych wyjaśnień i przedmiotowy pojazd nie został odebrany z parkingu.

Wobec braku odbioru pojazdu w terminie 3 miesięcy zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Starosta [...] wystąpił do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Postanowieniem z 19.05.2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. I Wydział Cywilny orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie uprawomocniło się 09.06.2017 r. Z uwagi na bardzo zły stan techniczny pojazd ten przekazano na stację demontażu celem jego złomowania.

Zdaniem Kolegium, usunięcie pojazdu w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot spowodowało, że ma zastosowanie regulacja z przepisu art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, w odniesieniu do pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i nast. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Starosta [...] pismem z 04.07.2017 r. zawiadomił J. Z. i T. P. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu.

Organ odwoławczy podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie w zakresie ustalenia, kto jest zobligowany do poniesienia kosztów powstałych w wyniku usunięcia pojazdu z drogi, o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, moc konstytutywną ma orzeczenie o przepadku pojazdu - prawomocnie rozstrzygnięte przez sąd powszechny i wobec tego wiąże zarówno Starostę [...], jak i Kolegium. W konsekwencji takiego orzeczenia organy administracji nie mogą dokonać odmiennych ustaleń od tych, poczynionych przez Sąd i nie mogą ponownie badać kwestii własności przedmiotowego pojazdu. W tym zakresie Kolegium uznało, że zgromadzony materiał dowodowy nie wyklucza możliwości zastosowania art. 130a ust. 10i ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wskazało, że z załączonej dokumentacji wynika, iż w dacie usunięcia z drogi pojazdu, jego właścicielem był J. Z., który nabył pojazd 03.06.2016 r., a pojazdem w dniu jego usunięcia kierował T. P. Wobec tych ustaleń i zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10i ustawy – Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania obciążają te osoby solidarnie. W odniesieniu do ustalenia wysokości kosztów powstałych w wyniku usunięcia pojazdu z drogi, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowego ustalenia i obliczenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl § 2 k.p.k. Kodeks postępowania karnego określa, w jakim zakresie orzeczenia sadu cywilnego nie wiążą sądu w postępowaniu karnym. Kolegium wskazało przy tym, że jest mu znane stanowisko wyrażone w przywołanych przez odwołującego wyrokach Sądu Najwyższego, że moc wiążąca orzeczenia sądu odnosi się tylko do treści jego sentencji, a wobec tego związanie dotyczy tylko ustalenia nowego właściciela pojazdu. Kolegium zaznaczyło jednak, że w tej sprawie prawomocne postanowienie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu zapadło przed Sądem Rejonowym w P., w postępowaniu z udziałem J. Z., jako strony postępowania.

Organ przytoczył także stanowisko wyrażone w wyroku z 12.05.2016 r. sygn. akt I ACa 57/16 przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku że "Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca wyroku i postanowienia orzekającego co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym, co do zasady dotyczy jego sentencji, jednak związanie orzeczeniem sądu, także oddalającym powództwo lub wniosek rozciąga się na te ustalenia faktyczne zawarte w jego uzasadnieniu, na podstawie których bezpośrednio sąd zindywidualizował normę prawną, czemu dał wyraz w rozstrzygnięciu. Oznacza to, że związanie stron (oraz wyjątkowo innych osób), o którym mowa w art. 365 k.p.c, odnosi się do dyspozycji zawartej w sentencji wyroku, a więc skonkretyzowanej, zindywidualizowanej trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. W tych warunkach, inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, orzekające w sprawach innych niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także niezdolne są dokonać odmiennych ustaleń faktycznych". W zakresie ustalenia związania prawomocnym orzeczeniem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10.12.2015 r. sygn.akt III PK 39/15 (Lex nr 1944282) wyraził pogląd, że cyt. "Treść prawomocnego orzeczenia, o którym stanowi art. 365 § 1 k.p.c, stanowi treść wyrażonej w nim indywidualnej i konkretnej normy prawnej, w tym zwłaszcza zakres jej obowiązywania (związania stron i sądów). Często nie jest ona i z obiektywnych względów nie może być w pełni wysłowiona w sentencji orzeczenia. Z tego względu ustalenie tej treści, a przede wszystkim zakresu związania prawomocnym wyrokiem, wymaga niejednokrotnie wykładni orzeczenia w świetle sporządzonego do niego uzasadnienia, a w braku pisemnego uzasadnienia w świetle odtworzonego (np. na podstawie akt sprawy) rozumowania sądu, który wydał badane rozstrzygnięcie."

Odnośnie zarzutów podniesionych przez J. Z. w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że nie mogło ich uwzględnić i nie ma podstaw, aby Kolegium dokonało odmiennej oceny prawnej i odmiennych ustaleń faktycznych, niż wynika to z postanowienia sądu. Postępowanie w sprawie administracyjnej dotyczącej zapłaty kosztów nie obejmuje bowiem okoliczności stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku pojazdu. Te kwestie, poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu, nie podlegają ustalaniu i badaniu przez organ administracji, ale dokonuje tego sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Kolegium wyjaśniło, że w sprawie prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu zapadło w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w P., w postępowaniu z udziałem J. Z. i jest wiążące dla organów administracji zarówno w zakresie wynikającym z treści rozstrzygnięcia, jak też w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. Z tych względów Kolegium nie ma podstaw do ponownego ustalania własności pojazdu i dopuszczenia dowodów zgłoszonych w odwołaniu.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. Z. Decyzję zaskarżył w całości, zarzucając jej:

1/ naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z faktury 04/2016 z 01.07.2016 r. oraz nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz J. M. na okoliczność zawarcia w dniu 1 lipca 2016 r. umowy sprzedaży pojazdu marki Peugeot 406 nr rejestracyjny [...]. 2/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że J. Z. był właścicielem pojazdu Peugeot 406 w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu;

3/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 365 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu ustala w sposób wiążący dla sądów oraz innych organów państwowych, kto był właścicielem pojazdu w dniu 12 grudnia 2016 r.;

4/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez obciążenie skarżącego kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu marki Peugeot 406, podczas gdy J. Z. nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z 14 sierpnia 2017 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kontroli, Sąd uznał w niniejszej sparwie, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo.

W myśl art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Przepis art. 130a ust. 10d stanowi, iż ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności, natomiast w myśl ust. 10i tego przepisu, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Jest poza sporem, że dyspozycja usunięcia z drogi pojazdu marki Peugeot 406 numer rejestracyjny [...], numer identyfikacyjny[...], którym kierował T. P. (osoba nieposiadająca uprawnień do kierowania pojazdami) wydana została w dniu 12 grudnia 2016 r. Obowiązkiem starosty, który wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem tego pojazdu było zatem ustalenie właściciela pojazdu w dniu 12 grudnia 2016 r.

Organy obu instancji uznały, że właścicielem pojazdu w tej dacie był skarżący. Za podstawę tego ustalenia organy przyjęły prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 maja 2017 r. w sprawie[...], orzekające przepadek na rzecz Powiatu [...] samochodu osobowego marki Peugeot 406 numer rejestracyjny[...]. Organ odwoławczy nie uwzględnił natomiast przedstawionej przez skarżącego faktury sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia 1 lipca 2016 r., nr [...], wychodząc z założenia, że osoba właściciela pojazdu określona została w powołanym wyżej prawomocnym postanowieniu sądu powszechnego o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które to orzeczenie wiąże organy administracji publicznej z mocy art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: k.p.c.).

Ze stanowiskiem organów nie można się zgodzić.

Powołany przepis art. 365 § 1 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy podkreślić, że mocą wiążącą w kolejnych postępowaniach objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; innymi słowy, moc wiążącą uzyskuje rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną. W kolejnym postępowaniu i sąd, i organ administracji publicznej mają obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtuje się tak, jak zostało to ustalone w prawomocnym wyroku. Konsekwencją mocy wiążącej jest tym samym niedopuszczalność ponownej oceny prawnej co do okoliczności objętych wcześniejszym prawomocnym rozstrzygnięciem (por. przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II CSK 239/13, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., III CZP 97/09, OSNC 2010, Nr 6, poz. 88, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 86 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2006 r., IV CSK 89/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 15, z dnia 22 listopada 2007 r., III CSK 141/07, nie publ., z dnia 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07, nie publ., z dnia 23 czerwca 2009 r., II PK 302/08, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 34, z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 249/10, nie publ. i z dnia 20 września 2011 r., III SK 5/11, nie publ.).

Zdaniem Sądu, ustalenie przez sąd powszechny osoby dotychczasowego właściciela auta nie jest przesłanką orzeczenia przepadku pojazdu i orzeczenie sądu w tym zakresie nie korzysta z mocy wiążącej zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. Zakres rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej przepadku pojazdu wyznacza art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z brzmienia art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie wynika, że przesłanką niezbędną do orzeczenia przepadku pojazdu jest ustalenie jego właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi. Przepis ten wymaga jedynie, by w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności i w takim też zakresie sąd powszechny bada sprawę. Instytucja przepadku pojazdu, uregulowana w art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma na celu umożliwienie przejścia na rzecz powiat własności pojazdu nieodebranego przez uprawnioną osobę. Dopiero bowiem, gdy powiat stanie się właścicielem pojazdu, będzie mógł nim rozporządzić - dokonać sprzedaży lub zadecydować o jego zniszczeniu. Celem rozstrzygnięcia w sprawie przepadku nie jest natomiast wiążące ustalenie właściciela pojazdu, skoro przepis art. 130a ust. 10d w związku z art. 130a ust. 10 omawianej ustawy dopuszcza orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Stanowisko takie wyrażane jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. w spr. I OSK 544/16 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Olsztynie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ol 736/17, Łodzi z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Łd 924/17 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. III SA/Łd 376/15, Lublinie z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. III SA/Lu 777/15, Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. VII SA/Wa 342/15, Białymstoku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Bk 124/15 i w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 marca 2015 r., sygn. II SA/Go 71/15).

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że ustalenie właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w P. w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. Mocą wiążącą tego orzeczenia objęte było to, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a więc orzeczenie przepadku na rzecz Powiatu [...] własności samochodu osobowego marki Peugeot 406 numer rejestracyjny[...]. Stwierdzenie zawarte w pkt 2 sentencji orzeczenia, iż J. Z. zostaje obciążony kosztami postępowania sądowego, w żaden sposób nie przesądza o własności pojazdu w dniu 12 grudnia 2016 r.

Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] nie ma zatem w niniejszej sprawie mocy wiążącej w zakresie, w jakim sąd powszechny w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia określił skarżącego jako poprzedniego właściciela pojazdu. W konsekwencji rozstrzygnięcie to nie zwalniało organów administracji publicznej z ustalenia w rozpoznawanej sprawie osoby właściciela samochodu osobowego marki Peugeot 406 numer rejestracyjny [...] w dacie usunięcia tego pojazdu z drogi. Ustalenie osoby, która w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi była jego właścicielem, jest przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Okoliczność ta podlega zatem ustaleniu przez organy administracji publicznej w ramach postępowania w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W sprawie niniejszej organ nie wywiązał się z powyższych obowiązków. Nie podjął bowiem kroków zmierzających do ustalenia osoby właściciela w dacie usunięcia pojazdu z drogi, poprzestając na powołaniu się na prawomocne orzeczenie sądu powszechnego. Stanowisko takie zaakceptował także organ II instancji, pomijając przy tym załączoną przez skarżącego do odwołania fakturę sprzedaży pojazdu marki Peugeot 406 nr [...] z dnia 1 lipca 2016 r., nr [...] - co w konsekwencji spowodowało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy i nie zebrały, a także nie rozważyły i nie oceniły całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W szczególności zaś nie rozważyły i nie oceniły faktury sprzedaży pojazdu z dnia 1 lipca 2016 r. wystawionej przez A dla J. M. z tytułu sprzedaży samochodu osobowego marki Peugeot 406 numer rejestracyjny [...].

Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 14 sierpnia 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 5 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na łączną kwotę przysługujących do zwrotu kosztów postępowania składa się 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, czyli łącznie 1817 zł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku. Zaznaczyć należy, że postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko i zobowiązane będą ponownie ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do ustalenia właściciela pojazdu marki Peugeot 406 numer rejestracyjny [...] w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi, a gdy okaże się to konieczne - także przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Ocenie podlegać będzie w szczególności wskazana wyżej faktura sprzedaży z dnia 1 lipca 2016 r. Podkreślić należy, że wiarygodność tego dokumentu nie została w sprawie niniejszej zakwestionowana, a stosownie do art. 155 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi na nabywcę własność rzeczy, o ile strony bądź przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

d.j.