Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury w drodze wyjątku oddala skargę

L. G. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021r. w przedmiocie odmowy przyznania emerytury w drodze wyjątku.

Po rozpatrzeniu wniosku L. G z dnia [...] sierpnia 2020 r. o przyznanie emerytury w drodze wyjątku, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 291), odmówił przyznania świadczenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j., Dz. U. z 2021 r., poz. 291) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Jak wynika z powyższego przepisu przyznanie emerytury w drodze wyjątku na podstawie art. 83 jest możliwe, gdy spełnione są następujące przesłanki:

- wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności,

- nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

- nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

Jednocześnie organ wskazał, że warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Organa ustalił, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 73 lat życia wnioskodawca udokumentował tylko 13 lat i 7 miesięcy łącznych okresów składkowych. Pierwsze udowodnione objęcie ubezpieczeniem społecznym nastąpiło w dniu [...].10.1973 r., tj. w wieku 26 lat. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w latach 1974-1976, 1978-1981, 1993-1999, 2001-2006 wystąpiły przerwy w wykonywaniu zatrudnienia lub innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Organ wskazał, iż w sprawach świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku ważne są powody, dla których ubezpieczony nie mógł nabyć uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Zatem, aby przyznać świadczenie w drodze wyjątku należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie i dokonać ich oceny pod kątem szczególnych okoliczności, które spowodowały niespełnienie warunków do przyznania świadczenia na zasadach ustawowych. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli

ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia.

W ocenie Prezesa ZUS, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w przerwach w ubezpieczeniu nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy. Nie istniały zatem, w tym czasie, przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał innych szczególnych okoliczności w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które ww. nie miał wpływu.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy emerytury w drodze wyjątku, utrzymał w mocy decyzję podjętą dnia [...] lutego 2021 r.

Organ wskazał, iż z dokumentacji zawartej w aktach emerytalnych wynika, że na przestrzeni 73 lat życia skarżący udokumentował tylko 13 lat i 7 miesięcy okresów składkowych.

Przy ustalaniu prawa do świadczenia w drodze wyjątku bierze się pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia osoby ubezpieczonej. Okres ten powinien być adekwatny do wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi być skutkiem szczególnych okoliczności, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Z przebiegu ubezpieczenia wynika, że pierwsze zatrudnienie skarżący podjął w wieku 26 lat. Ponadto w okresach od [...].06.1974 r. do [...].03.1976 r., od [...].05.1978 r. do [...].02.1981 r., od [...].08.1993 r. do [...].08.1999 r. oraz od [...].10.2001r. do, [...].06.2006 r. nie udowodnił żadnego okresu pracy popartego opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Wprawdzie przepis art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, jednak przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych, wyjątkowych.

W ocenie organu z przeprowadzonej analizy akt sprawy nie wynika, aby skarżący w wykazanych okresach nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. We wskazanych przerwach nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym nie był stan zdrowia (lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z [...].12.2020 r. ustalił, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy). Nie zostały również udokumentowane przez inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od woli wnioskodawcy, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec.

Organ wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazuje na pogorszenie stanu zdrowia, lecz nie przedłożył żadnych dokumentów medycznych. Organ wskazał, iż samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, z których wynikało, iż był on zatrudniony na podstawie umów zlecenia oraz umów o dzieło organ wyjaśnił, że wykonywanie pracy bez zgłoszenia do ubezpieczeń było świadomym wyborem i nie może być traktowane jako okoliczność, która usprawiedliwia brak uzyskania uprawnień do świadczenia. Fakt ten nie może być uznany za zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Organ podkreślił, że instytucja ubezpieczenia społecznego zakłada pewną solidarność ubezpieczonych, którzy opłacają składki, aby w przyszłości korzystać z ubezpieczenia.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku dotyczącej uwzględniania okresów zatrudnienia na podstawie Wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...].10.2016 r. (sygn. akt [...]) organ wyjaśnił, że Sąd Okręgowy oddalił odwołanie o prawo do emerytury. W związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia w stażu pracy kwestionowanych okresów zatrudnienia.

Organ wskazywał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak wymaganych okresów składkowych usprawiedliwia wnioskodawca również opieką nad rodzicami. W ocenie organu opieka nad członkami rodziny chociaż bardzo pożądana ze względów społecznych, nie jest szczególną okolicznością uniemożliwiającą nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Jest to życiowy wybór pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i poświęceniu się opiece nad członkami rodziny, a kontynuowaniem zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień emerytalno-rentowych, wynikających z ubezpieczenia społecznego.

Przy rozpatrywaniu uprawnień do emerytury w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

L. G. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021r. w przedmiocie odmowy przyznania emerytury w drodze wyjątku.

Organowi administracyjnemu zarzucał:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez bezpodstawne uznanie, że nie spełniłem przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a w szczególności przesłanki niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zarówno z uwagi na wiek jak i stan zdrowia nie jestem w stanie podjąć jakiejkolwiek aktywności zawodowej;

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na: bezzasadnym pominięciu okresu zatrudnienia skarżącego w [...] "[...]" w okresie od [...].12.1983 r. do [...].08.1984 r., podczas gdy z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...].10.2016r., sygn. akt [...]wynika jednoznacznie, że okres ten powinien być zaliczony do stażu pracy,

- nieuznaniu za okoliczność szczególną, uzasadniającą przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, okresu zatrudnienia skarżącego w latach 2002-2013 na Politechnice [...] w redakcji "[...]" , które – zdaniem skarżącego - nosiło wszelkie znamiona umowy o pracę i nie było wbrew ustaleniom organu "świadomym wyborem" skarżącego, lecz wprowadzeniem go w błąd przez pracodawcę,

- bezzasadnym ustaleniu, że okoliczność sprawowania opieki nad chorymi rodzicami nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą przyznanie emerytury w drodze wyjątku, stoi w jawnej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarżący podnosił, iż w orzeczeniu lekarz orzecznik ZUS z dnia [...] grudnia 2020r., ustalił, że nie jest on niezdolny do pracy. Orzeczenie to jest z gruntu nieobiektywne i nie uwzględnia licznych schorzeń, o których skarżący informował lekarza. Podkreślał, iż stwierdzenie, że pomimo ukończenia 73 lat i złego stanu zdrowia ma możliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym jest - zwłaszcza w obecnych realiach rynku pracy w naszym kraju - skrajne nieprawdziwe. Wskazuje, że od czasu badania przez lekarza orzecznika ZUS, stan jego zdrowia pogorszył się.

Zdaniem skarżącego organ całkowicie pomija szczególną okoliczność, jaką jest fakt ewidentnego oszukiwania przez ostatniego pracodawcę. Wskazuje, iż gdy udało mi się uzyskać dostęp do umowy, rzekomo podpisywanych stwierdził, iż były to zupełnie inne umowy i były opatrzone, innym podpisem. Zatrudnienie w [...] miało de facto charakter ciągły i praktycznie, wykonywał tam czynności pracownika na etacie. Do zakresu obowiązków należało m. in. opracowanie graficzne pisma, projektowanie okładek i układu treści, opracowanie merytoryczne i stylistyczne tekstów, pierwsza i druga korekta. Dotyczyło to również wydawanych regularnie co dwa miesiące specjalnych numerów tematycznych "[...]". Te same czynności wykonywał również przy wydawanych systematycznie broszurach z uchwałami Senatu Politechniki [...] i broszurach z innymi rozporządzeniami władz Uczelni. Ponadto, ZUS nadal nie chce uwzględnić okresu zatrudnienia w "[...]", mimo że z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział [...] Społecznych z dnia [...].10.2016 r., sygn. akt [...] wynika, że w tej firmie pracował.

Skarżący podnosi, iż na przebieg pracy zawodowej istotny wpływ miały uwarunkowania społeczno-polityczne oraz sytuacja rodzinna. Odnośnie świadomej decyzji opieki nad rodzicami, to rodzice którymi opiekował się w latach 2002 - 2018 nie mieli orzeczonej określonej grupy inwalidzkiej byli, po prostu, starzy (rocznik 1924 i 1920). Wskazuje, że nielimitowany czas pracy w redakcji "[...]", pozwalał łączyć zatrudnienie z pomaganiem rodzicom.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jako niezasadna polegała oddaleniu w całości.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

W świetle powyższego przepisu przyznanie emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek:

1. wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności,

3. nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

4. nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku uzależnione jest od łącznego (kumulatywnego) spełnienia przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Przy rozpatrywaniu spraw o oświadczenie w drodze wyjątku, należy brać pod uwagę udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy, który powinien obejmować znaczący okres. Niedostrzeganie bowiem okresu zatrudnienia prowadziłoby w prosty sposób do przyznawania świadczeń, niewiele różniących się, co do wysokości, osobom powołującym się na nieporównywalne okresy zatrudnienia, co w ostatecznym rachunku naruszałoby interes społeczny, a także zasady sprawiedliwości. Świadczenie w drodze wyjątku, o którym mowa w omawianym przepisie prawa, nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni i nie może być oderwane od wysokości składek opłacanych przez ubezpieczonego. Jest to świadczenie, które może być przyznane w przypadku, gdy niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania renty na zasadach ogólnych było skutkiem szczególnych okoliczności. Konieczne jest zatem wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności. Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń winno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy. Żaden przepis ustawy nie zawiera definicji "szczególnych okoliczności". W orzecznictwie - co do zasady - przyjmuje się, że jako okoliczność szczególną, w rozumieniu art. 83 ust. 1 ww. ustawy, należy rozumieć zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Zdarzenie to musi mieć taki charakter, by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę. Musi mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 306/00, wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 1293/17, wyrok NSA z 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1282/10, wyrok NSA z 24 listopada 2011 r. sygn. I OSK 1159/11; wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: https://.nsa.gov.pl).

Organa ustalił, iż z przebiegu ubezpieczenia wynika, że pierwsze zatrudnienie skarżący podjął w wieku 26 lat. Ponadto, w okresach od dnia [...].06.1974 r. do [...].03.1976 r., od [...].05.1978 r. do [...].02.1981 r., od [...].08.1993 r. do [...].08.1999 r. oraz od [...].10.2001r. do, [...].06.2006 r. nie udowodnił żadnego okresu pracy popartego opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Na przestrzeni 73 lat życia skarżący udokumentował tylko 13 lat i 7 miesięcy okresów składkowych.

Skarżący, że był zatrudniony na podstawie umów zlecenia lub umów o dzieło. Natomiast w ocenie skarżącego zatrudnienie, to było równoznaczne z pracą na podstawie umowy o pracę. Należy jednak zważyć, że w niniejszym postepowaniu Prezes ZUS, nie miał obowiązku ani uprawnień do oceny czy praca skarżącego w okresach spornych była równoznaczna z pracą w ramach stosunku pracy. Powyższych okoliczności nie przesądzał również wyrok Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział [...] z dnia [...].10.2016 r., w sprawie sygn. akt [...]. Sąd Okręgowy oddalił w przedmiotowej sprawie odwołanie skarżącego o prawo do emerytury. W związku z tym organ nie miał podstaw do uwzględnienia w stażu pracy kwestionowanych przez skarżącego okresów zatrudnienia.

Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...].12.2020 r. ustalił, że skarżący nie jest niezdolny do pracy. Skarżący wprawdzie kwestionował to orzeczenie i podnosił, że stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, nie przedstawił jednak organowi dowodów na poparcie tego twierdzenia w postaci chociażby wyników badań medycznych. Jak słusznie wskazał organ, nie zostały również udokumentowane przez skarżącego inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od jego woli, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. Skarżący podnosił, iż formę zatrudnienia wybrał z uwagi na potrzebę sprawowania opieki na rodzicami. Był to jednak świadomy wybór skarżącego, z którego wynikły określone skutki.

Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy nie można uznać, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do zebrania i braku rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy. Prezes ZUS, indywidualnie rozpatrzył sprawę, biorąc pod uwagę przesłanki wynikające z prawidłowo wskazanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego - art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Prezes ZUS wyjaśnił również wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na treść decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Organ słusznie przyjął, że do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. Należy przyznać rację organowi, że przy rozpatrywaniu uprawnień do emerytury w drodze wyjątku ocenie podlega również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. Przy braku całkowitej niezdolności do pracy, niewielkim okresem składkowym skarżącego oraz braku szczególnych okoliczności, które na to wpływała brak było podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku.

Działanie organu było zatem zgodne z prawem a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.