Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. akt I SA/Kr 413/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009r., sprawy ze skargi J. C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 stycznia 2008r. nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób, fizycznych za 2002r., I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych).

Skarżący J. C. w dniu [...] sierpnia 2007 roku złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 roku w kwocie 1.156.112 zł oraz złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku tym skarżący podniósł, że brak wstrzymania wykonania decyzji stwarza zagrożenie dla jego interesów majątkowych oraz pozbawi go podstawowych środków utrzymania, ponieważ jest tymczasowo aresztowany, a prowadzona przez niego firma utraciła płynność finansową, majątek ruchomy i nieruchomy oraz konta zostały zablokowane i zabezpieczone przez Urząd Skarbowy. Nadto banki wypowiedziały skarżącemu umowy kredytowe, a wierzyciele wystąpili o wszczęcie postępowań egzekucyjnych, gdyż firma posiada zaległości wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, Urzędu Gminy, Urzędu Celnego i podmiotów prywatnych.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji, stwierdzając, że treści art. 224 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej wynika, że ustawodawca pozostawił uznaniu organom podatkowym wstrzymanie wykonania decyzji.

W zażaleniu J. C. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub uchylania postanowienia o odmowie wytrzymania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, ponownie stwierdzając, iż przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej określając przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazuje, że może to nastąpić w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym, podkreślając jednocześnie, że rozstrzygnięcie w tej sprawie ustawodawca pozostawił uznaniu organu, który może wydać korzystne dla strony postanowienie. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że "organ podatkowy może ale nie musi wydać postanowienie uwzględniające wniosek. Decyduje o tym zawsze indywidualna sytuacja podatnika", a biorąc pod uwagę przedstawione przez pełnomocnika skarżącego argumenty nie zachodziły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. C. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu:

1. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,

2. naruszenie prawa w postaci: art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art.180, art. 187 § 1. art. 191, art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej,

3. sprzeczność ustaleń organu podatkowego z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a w szczególności uznanie, że istnieją podstawy do stwierdzenia, że wykonanie decyzji nie stwarza zagrożenia dla podstawowych interesów majątkowych strony, jak również nie narazi strony na pozbawienie jej podstawowych środków utrzymania mimo przedstawionych dowodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż, Dyrektor Izby Skarbowej, orzekając, jako organ pierwszej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, zastosował przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004 roku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ analizując treść przedmiotowego przepisu wskazał bowiem, iż organ podatkowy może wstrzymać wykonanie decyzji z uwagi na szczególnie ważny interes Strony, co oznacza, iż nawet jeżeli w ocenie organu spełniona jest przesłanka wstrzymania, to może on odmówić uwzględnienia wniosku Strony. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, który w całości podzielił stanowisko organu I instancji.

Jednak od dnia 1 września 2005 roku omawiany przepis zaczął obowiązywać w zmienionym brzmieniu, w myśl którego organ podatkowy z urzędu lub na wniosek wstrzymuje wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem Strony, lub interesem publicznym. W zasadniczy sposób zmieniła się zatem dyspozycja tego przepisu. Zwrot "może wstrzymać" zastąpiony został zwrotem "wstrzymuje". Oznacza to, iż wyłączona została możliwość uznaniowego rozstrzygania przez organ w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, w tym sensie, że w sytuacji zaistnienia choćby jednej z przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ ma obowiązek orzec zgodnie z dyspozycją tego przepisu. Zmienił się także zakres przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji - zwrot "szczególnie ważny interes strony" zastąpiony został sformułowaniem " ważny interes strony". Nadto jako alternatywna dodana została przesłanka "interesu publicznego".

Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wszczęte zostało wnioskiem zawartym w odwołaniu z dnia [...] września 2005 r., to nie ulega wątpliwości, iż w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 roku. Rozstrzygnięcie to nie mogło więc zostać wydane, tak jak to wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, w oparciu o uznanie administracyjne.

Tym samym Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie, oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie zastosować jako materialną podstawę rozstrzygnięcia przepisy rozdziału 16a Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 roku, w szczególności art. 239a Ordynacji, zgodnie z którym decyzja niedostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tej ustawy.