Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 7 stycznia 2013 r. R. B., działający przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] o odmowie udzielenia R. B., obywatelowi [...], urodzonemu [...] lutego 1970 r., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Do skargi dołączony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty również w skardze. W jego uzasadnieniu skarżący powołał się na swoją osobistą i życiową sytuację szczegółowo przedstawioną w uzasadnieniu skargi i znajdującą potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym przedmiotowego postępowania i podniósł, że niewstrzymanie wykonania odmownej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonych decyzji, które w ocenie skarżącego naruszają jego słuszny interes.

Przedmiotowy wniosek rozpoznany został postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 13 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 408/13 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na skutek zażalenia organu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 335/13 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w toku ponownego rozpoznawania wniosku należy dokonać oceny, czy cudzoziemiec przebywający na terytorium RP złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminie ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie, ponieważ tylko w takim przypadku do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest legalny. W dalszej kolejności, w zależności od ustaleń dotyczących legalności pobytu skarżącego, Sąd powinien ocenić czy we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał on okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie tej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

Ponownie rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05 (LEX nr 187499), związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 powołanej ustawy, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego orzeczenia. Związanie oceną prawną dotyczy sądu w każdym składzie i bez względu na to, w jakim trybie sąd orzeka.

Wobec związania Sądu orzekającego w tej sprawie wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 335/13 należało w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy cudzoziemiec przebywający na terytorium RP złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminie ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie, ponieważ tylko w takim przypadku do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest legalny. W dalszej kolejności, w zależności od ustaleń dotyczących legalności pobytu skarżącego, Sąd powinien ocenić czy we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał on okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie tej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

Wypełniając powyższe wskazania co do dalszego postępowania należy wyjaśnić, że wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. skarżący zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W tym czasie skarżący przebywał w Polsce na podstawie wizy krajowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydanej przez Konsula RP w [...], ważnej w okresie od 30 sierpnia 2011 r. do 30 sierpnia 2012 r. Zatem skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), co oznacza, że pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Przechodząc do rozważenia okoliczności, które miałyby przemawiać za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym, treścią powołanego przepisu objęte są zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7. Stanowisko powyższe jest również powszechnie akceptowane w literaturze przedmiotu. [por. T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz. Wyd. 3, uwaga 18. do art. 61, str. 386 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, uwaga 3. do art. 61, str. 186].

Z konstrukcji powyższej normy prawnej art. 61 § 3 powołanej ustawy wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia jednej z nich zostało ono pozostawione uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "sąd może".

W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, niepubl.). Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony, bowiem skarżący powołując się na swoją osobistą i życiową sytuację jedynie stwierdził, że niewstrzymanie wykonania odmownej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonych decyzji, które w ocenie skarżącego naruszają jego słuszny interes.

Wskazać zatem należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 (niepubl.) i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 (niepubl.)].

Badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący nie wykazał w sposób powyżej wskazany, że w konsekwencji wystąpiły skutki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Skarżący zamiast wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy, ogranicza się wyłącznie do powtórzenia treści przepisu i do lakonicznej argumentacji jego trudnej sytuacji życiowej.

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.