Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Przyjęcie na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm. dalej: u.u.i.ś.), innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, wymaga przeprowadzenia postępowania dotyczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w takim przypadku może być wydana dopiero po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla wybranego nowego wariantu realizacyjnego, który to raport poddany musi być ponownej weryfikacji organów współdziałających. Powyższa teza wynika wprost z treści art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Traczuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1011/16 w sprawie ze skargi P. [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 2 lutego 2017 r., sygn. II SA/Sz 1011/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowo - akcyjna w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO w K., Kolegium, organ odwoławczy, SKO) z [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddalił skargę.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W decyzji z [...] kwietnia 2016 r., znak [...] Wójt Gminy G. (dalej: organ I instancji) określił "środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia po nazwą: "na budowie i eksploatacji elektrowni wiatrowej «[...]» o mocy 21 MW z wewnętrznym głównym punktem zasilania (GPZ), podziemną siecią elektroenergetyczną średniego napięcia oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową na działkach nr [...] obręb geodezyjny C., gm. G.

SKO w K. w decyzji z [...] czerwca 2016 r., znak [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a., oraz art. 33 - art. 38, art. 59 ust. 1 pkt 1- art. 87 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 788 ze zm., dalej: u.u.i.ś.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] (stowarzyszeniowe zwykłe) z siedzibą w C. oraz Fundacji [...] z siedzibą w W., od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], wydanej na rzecz [...] sp. z o.o.- sp.k. z siedzibą w W., ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. budowa zespołu 6 elektrowni wiatrowych o mocy 3,5 MW każda i łącznej mocy 21 MW, w ramach Farmy Wiatrowej "[...]", z wewnętrznym punktem zasilania (GPZ), podziemną siecią elektroenergetyczną średniego napięcia, oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową na działkach nr [...] obręb C., gm. G., uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Oceniając czynności procesowe dokonane przez organ I instancji, Kolegium stwierdziło, że organ wydając zaskarżoną decyzję w sposób rażący naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy G. z [...] kwietnia 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co w postępowaniu odwoławczym spowodowało jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez [...] sp. z o.o.- sp. K. w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):

1.1. naruszenie przepisu postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania decyzji kasatoryjnej, podczas gdy obowiązkiem organu było dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

1.2. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkowi w tym zakresie oraz na jego dowolnej ocenie i w konsekwencji niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

1.3. naruszenie art. 8 i 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienia dlaczego SKO wydało decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.;

2. Naruszenie przepisu prawa materialnego:

2.1. naruszenie art. 77 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 81 u.u.i.ś. przez dokonanie błędnej subsumpcji, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że wydanie decyzji Wójta dla wariantu innego niż wskazany pierwotnie we wniosku jest niedopuszczalne oraz, że zmiana wariantu wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie. 

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej, o ile decyzja pierwszoinstancyjna, zawiera wyczerpujące rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, o tyle postępowanie odwoławcze zakończone decyzją SKO z [...] czerwca 2016 r. jest dotknięte istotną wadą braku wyczerpującej oceny materiału dowodowego. Argumentacja decyzji SKO nie zawiera wyczerpujących rozważań ocennych świadczących o ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w organie odwoławczym, zgodnym z zasadą dwuinstancyjności. Kolegium wydając zaskarżoną decyzję, zdaniem skarżącej, założyło błędnie, że organ prowadzący postępowanie środowiskowe nie jest w stanie dokonać odmiennej oceny "korzystności" przedstawionych przez skarżącą wariantów realizacji inwestycji. Pogląd ten nie uwzględnia jednak treści art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z 2 lutego 2017 r., sygn. II SA/Sz 1011/16 wskazał, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał co prawda trzy warianty planowanego przedsięwzięcia, jednakże żaden z nich nie odpowiadał temu wariantowi, który w efekcie zmiany wniosku przez inwestora miał być realizowany. Dokonując zmiany wniosku w piśmie z [...] listopada 2015 r., inwestor wskazał, że podjął decyzję o zmianie lokalizacji inwestycji w części dotyczącej terenów objętych obszarem Natura 2000, tj. działek nr [...] oraz nr [...]. Następnie w piśmie z [...] lutego 2016 r. przedłożył organowi, związaną ze zmianą, inwentaryzację przyrodniczą w zakresie szaty roślinnej, mapę z rozstawem poszczególnych elementów farmy wiatrowej oraz mapę analizy akustycznej dla planowanej farmy wiatrowej z wykluczeniem z inwestycji działek nr [...], na których znajduje się obszar Natura 2000.

Według Sądu I instancji, aby można było stwierdzić, czy inwestor spełnia wszystkie te wymogi, w niniejszej sprawie niezbędne było przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro pierwotnie proponowany wariant przedsięwzięcia nie uzyskał uzgodnienia organu współdziałającego (z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynikało, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000), jego istotna zmiana poprzez zmianę lokalizacji poszczególnych elektrowni i wycofanie się inwestora z planowania przedsięwzięcia na działkach [...] powinna spowodować ponowne uzyskanie opinii i uzgodnienia organów współdziałających, a organ I instancji nie mógł samodzielnie dokonać oceny oddziaływania na środowisko, tym bardziej, że nowa lokalizacja turbin wiatrowych nadal znajduje się w pobliżu obszaru szczególnej ochrony ptaków. Choć RDOŚ w swoim postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. sam wskazywał na możliwość zmiany realizowanego wariantu, równocześnie zaznaczał konieczność analizy i oceny takiego wariantu. Tak więc z oceny oddziaływania na środowisko nie wynikała zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym (konkretnym) wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.).

Zdaniem Sądu I instancji, w świetle powyższego, SKO w K. uchylając decyzję Wójta Gminy G. i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania postąpiło w sposób prawidłowy, zgodny z art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę na konieczność weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, konieczność uzyskania wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, a także na konieczność zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wszystkie wymienione naruszenia przepisów Kolegium w sposób szczegółowy wykazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego dla ich usunięcia wymagają ponownego przeprowadzenia tego postępowania w znacznej części. Sąd I instancji uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

W skardze kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Warszawie (dalej: skarżąca kasacyjnie) reprezentowana przez radcę prawnego [...] zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając temu wyrokowi naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 "ust 2" p.p.s.a.) tj.:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 poz. 1647) w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie weryfikacji, czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł przewidzianych w k.p.a., pomimo postawionych przez skarżącą zarzutów,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak dostatecznego merytorycznego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których Sąd I instancji uznał spełnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a.,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w przepisie art. 138 § 2 k.p.a.,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie konieczności przeprowadzenia przez SKO dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie,

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak dostatecznego merytorycznego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których Sąd I instancji pominął konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie na podstawie art. 136 k.p.a.,

6. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 poz. 1647) w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji publicznej z naruszeniem reguł przewidzianych w k.p.a.,

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

8. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym (przyjęcie m. in., że zmiana lokalizacji turbin i wykluczenie działek [...] jest niezgodne z postanowieniem RDOŚ oraz założenie, że zmieniony wariant realizacji jest niezgodny z przedłożonym raportem), oraz

9. naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego (art. 174 "ust. 1" p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię art. 77 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 81 ustawy z 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353, dalej: u.u.i.ś.) poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji Wójta dla wariantu innego niż wskazany pierwotnie we wniosku jest niedopuszczalne oraz, że zmiana wariantu wymaga przeprowadzenia postępowania oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:

1) na podstawie art. 176 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżąca stoi na stanowisku opartym o następujące tezy:

- decyzja SKO została oparta o art. 138 § 2 k.p.a. pomimo niespełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Sąd I Instancji zaakceptował błędną wykładnię tego przepisu;

- Sąd I instancji, podobnie jak SKO, zignorował możliwość dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, na podstawie art. 136 k.p.a.

-zaskarżony wyrok został oparty o błędnie ustalony stan faktyczny (m.in. brak jest całościowej analizy Raportu i postanowienia RDOŚ i choćby próby wykazania niezgodności będącej de facto podstawą rozstrzygnięcia).

-zmiana lokalizacji inwestycji poprzez wykluczenie działek [...] była zgodna z raportem oddziaływania na środowisko, postanowieniem RDOŚ z [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]) oraz wytycznymi PPIS, co oznacza prawidłowość decyzji Wójta;

SKO, a za nim Sąd I instancji, błędnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania decyzji kasatoryjnej, podczas gdy na organie odwoławczym ciążył obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zawarte w decyzji SKO motywy nie czynią zadość treści art. 138 § 2 k.p.a., przez co decyzja jest nieprawidłowa, a ewentualna konieczność przeprowadzenia dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 136 k.p.a. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, SKO nie miało podstaw do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a Sąd I Instancji miał obowiązek przedmiotową decyzję uchylić.

Decyzja SKO nie wskazywała, aby w sprawie zaistniały przesłanki niezbędne do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a., a organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie.

Prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że RDOŚ wydał postanowienie odmowne ze względu na zamiar posadowienia elektrowni wiatrowych na terenie działek nr [...]. Według skarżącej kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie zabrakło wnikliwej analizy i kontroli postanowienia RDOŚ, ponieważ Sąd I instancji podtrzymał rozstrzygnięcie oparte o błędnie ustalony stan faktyczny.

Brak jest także jakiejkolwiek oceny przygotowanego przez skarżącą raportu zawierającego kilka wariantów inwestycji. Zarówno organ, jak i Sąd I Instancji posłużyły się tym samym, nieuzasadnionym i nieobudowanym żadnym komentarzem wnioskiem, że przyjęcie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie, czyli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w takim przypadku może być wydana dopiero po przedłożeniu przez skarżącą raportu o oddziaływaniu na środowisko dla wybranego, nowego wariantu realizacyjnego, który to raport poddany musi być weryfikacji organów współdziałających.

Zaskarżony wyrok narusza również przepisy prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ustalenie, że wydanie decyzji dla wariantu innego niż wskazany pierwotnie we wniosku jest niedopuszczalne oraz że zmiana wariantu wymaga przeprowadzenia postępowania oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd I Instancji, pomimo przyjęcia prawidłowych założeń, co do zakresu kontroli, nie rozpoznał sprawy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i potwierdził błędną interpretację SKO.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w C. [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Fundacja [...]z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej powołano podstawę kasacyjną uregulowaną w art. 174 "ust. 2" p.p.s.a. zarzucając naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że wbrew temu co zostało przedstawione w skardze kasacyjnej, art. 174 p.p.s.a. nie dzieli się na jednostki redakcyjne obejmujące ustępy.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przedstawionych w pkt od 1 do 9 stwierdzić należy, że wszystkie te zarzuty nie zasługiwały w żadnym stopniu na uwzględnienie. Również argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie jest zasadna.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm., dalej: p.u.s.a.). w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Skoro przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby Sąd I instancji przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Ponadto, zarzucając naruszenie tego przepisu skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnego przepisu prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd I instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli. Zarzucają naruszenie tego przepisu skarżąca kasacyjnie nie wskazuje również, że Sąd I instancji niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Pozbawiony podstaw w niniejszej sprawie jest zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 3 p.p.s.a. O naruszeniu przepisów art. 3 § 3 p.p.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynności nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji znalazło się merytoryczne wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji uznał spełnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji zagadnienie to rozważa szeroko na str. 15, 16, 17 i 18, podsumowując te rozważenia na str. 18 stwierdzeniem, że SKO w K. uchylając decyzję Wójta Gminy G. i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania postąpiło w sposób prawidłowy, zgodny z art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę na konieczność weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, konieczność uzyskania wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, a także na konieczność zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wszystkie wymienione naruszenia przepisów Kolegium w sposób szczegółowy wykazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego dla ich usunięcia wymagają ponownego przeprowadzenia tego postępowania w znacznej części.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.). Co do zasady, organ odwoławczy powinien orzekać merytorycznie, a decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., powinna być wyjątkiem od zasady, jednak nie można tego poglądu odnosić do każdej sprawy, niezależnie od stanu faktycznego konkretnej sprawy.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo wypełnił obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania. Spełniona została tym samym jedna z przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Również pozostałe przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a. zostały spełnione.

Kontrola Sądu I instancji w odniesieniu do decyzji kasacyjnej podjętej przez SKO w K. była z tego powodu ograniczona i dotyczyła wyłącznie przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie wskazania co do ponownego rozpatrzenia sprawy stanowią konsekwencje stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy oraz mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych, a także wyznaczenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia stwierdzonych przez SKO w K. uchybień procesowych.

W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. W przypadku gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., to również braki dowodowe nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skala naruszeń przepisów prawa procesowego i prawa materialnego jakiej dopuścił się organ I instancji w całej rozciągłości wykluczała możliwość zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. wbrew temu co podnosi w skardze kasacyjnej skarżąca kasacyjnie.

Instytucja procesowa przewidziana w art. 136 k.p.a. nie może być wykorzystywana dla dokonania szeregu brakujących ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W takim przypadku dochodzi bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Instytucja procesowa określona w art. 136 k.p.a. nie powinna dla wyręczania organu I instancji z obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonych wyczerpująco dowodów w sprawie. Ponadto zastosowanie w niniejszej sprawie art. 136 k.p.a. stanowiłoby całkowite zaprzeczenie celu tego przepisu.

Nie można zgodzić się też z zarzutami skargi kasacyjnej, że SKO w K. dopuściło się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) organ odwoławczy wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że organ odwoławczy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, gdyż w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy nie zostały ustalone w sposób sprzeczny z regułami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, czy też w wyniku nieprawidłowej oceny treści badanych dokumentów (w tym zwłaszcza przedmiotowego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko), czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów takich jak w niniejszej sprawie inwentaryzacja przyrodnicza w zakresie szaty roślinnej. Oznacza to, że zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 80 k.p.a. mógłby być skuteczny dopiero wtedy, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie tylko wykazała naruszenie powyższych reguł, lecz jednocześnie wykazała również istotny wpływ tych naruszeń na wynik sprawy. Kwestie te nie zostały wykazane w żadnej mierze przez skarżącą kasacyjnie.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, również wskazać należy, że są one niezasadne, a ponadto zostały wadliwie skonstruowane.

Zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie nie powiązała z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, lecz kontrolował ich stosowanie przez organy administracji.

Wskazać również należy, że naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na pełną aprobatę zasługuje pogląd Sądu I instancji, dotyczący konieczności przeprowadzenia w niniejszej sprawie pełnej oceny oddziaływania na środowisko.

Przyjęcie na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm. dalej: u.u.i.ś.), innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, wymaga przeprowadzenia postępowania dotyczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w takim przypadku może być wydana dopiero po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla wybranego nowego wariantu realizacyjnego, który to raport poddany musi być ponownej weryfikacji organów współdziałających. Powyższa teza wynika wprost z treści art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś.

Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W niniejszej sprawie po zmianie wariantu na inny niż proponowany przez wnioskodawcę nie uzyskano ponownie wymaganego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b, u.u.i.ś. uzgodnienia RDOŚ w S., zwłaszcza w sytuacji, w której organ uzgadniający w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. odmówił uzgodnienia realizacji wnioskowanego przez inwestora przedsięwzięcia w wariancie wskazanym w raporcie.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.