Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16 ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia 10 maja 2019 r. Z. R. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16 z jego skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący domaga się uchylenia doręczonych mu orzeczeń w sprawie i zniesienia postępowania w całości oraz ponownej dekretacji jego skargi i skierowania sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym na drodze sądowoadministracyjnej. Domaga się stwierdzenia nieważności postępowania i uchylenia postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. (postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej). Domaga się także uchylenia zapadłych w sprawie orzeczeń. Wskazuje, że sprawa była już przedmiotem jego skargi na przewlekłość postępowania – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt I OPP 89/18, którym odrzucono jego skargę na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

Jak z akt niniejszej sprawy wynika, Z. R. pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. wniósł skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji. W dniu 19 maja 2016 r. wpłynęła odpowiedź organu na skargę. W pismach z maja, czerwca, lipca i sierpnia 2016 r., WSA w Warszawie korespondował z Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie skompletowania akt administracyjnych sprawy. Zarządzeniem z dnia 12 września 2016 r. zawiadomiono strony, w tym skarżącego, o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 15 listopada 2016r. W piśmie z dnia 6 października 2016 r. Z. R. ponowił swe żądania. Do pisma tego załączył skargę wniesioną w dniu 1 kwietnia 2016 r. do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. Z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, w wykonaniu zarządzenia sędziego WSA z dnia 21 października 2016 r., wezwano w/w Ministra do wskazania – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – informacji, na jakim etapie jest postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją dnia [...] stycznia 2016 r. oraz sporządzono zawiadomienia o odwołaniu rozprawy. W dniu 2 listopada 2016 r. ponownie wystąpiono do organu z pytaniem, o którym mowa powyżej. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 7 listopada 2016 r. organ udzielił odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16, zawiesił postępowanie przed WSA, wskazując, że postępowanie administracyjne z wniosku Z. R. o wznowienie postępowania administracyjnego zostało wszczęte przed wniesieniem skargi.

W wykonaniu zarządzenia sędziego WSA z dnia 30 stycznia 2017 r. zwrócono się do wskazania – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – informacji, na jakim etapie jest postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją dnia [...] stycznia 2016 r. W odpowiedzi organ wskazał, że postępowanie się toczy. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2017 r. ponowiono pytanie do organu. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. Minister wskazał, że pismem z dnia 13 marca 2017 r. Z. R. złożył do sądu skargę na "utrzymane w trybie art. 111 kpa postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2016 r. orzekające o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2015 r." (pisownia oryginalna).

W notatkach i zarządzeniach sporządzonych od kwietnia 2017 r. do marca 2018r. notatkach sędzia WSA w Warszawie stwierdzał brak podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2018 r. Z. R. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16, podjął postępowanie w sprawie, natomiast zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy z dnia 9 czerwca 2018 r. wyznaczył termin rozprawy na dzień 12 lipca 2018 r.

Pismem z dnia 28 maja 2018 r. Z. R. złożył skargę na przewlekłość postępowania m. in. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16.

Pismem z dnia 25 maja 2018 r. Z. R. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16, którym sąd zawiesił postępowanie w sprawie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych w/w zażalenia, poprzez jego podpisanie.

W dniu 21 czerwca 2018 r. przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego w/w skargę na przewlekłość. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2018 r., wezwano skarżącego do podpisania skargi na przewlekłość postępowania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2018 r., sygn. I OPP 89/18, odrzucił skargę na przewlekłość wskazując, że skarżący – pomimo wezwania – nie podpisał skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16, oddalił skargę Z. R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji. W dniu 12 lipca skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku.

Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów WSA w Warszawie od orzekania w sprawie z jego skargi na w/w decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2019 r. WSA w Warszawie oddalił wniosek. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r. (I OZ 444/19), oddalił.

Od wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2018 r. Z. R. wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2019 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na to postanowienie, wskazując, że nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika.

Pismem z dnia 10 maja 2019 r. skarżący złożył kolejną skargę na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16, o której była już mowa na wstępie.

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były prawidłowe i terminowe. Wskazać także należy, że sprawa – z uwagi na toczące się postępowanie przed organem – musiała zostać przez WSA zawieszona (postanowienie z dnia 13 grudnia 2016 r.). Postanowienie o podjęciu postępowania zapadło w sprawie w dniu 16 maja 2018 r., zaś już w dniu 12 lipca 2018 r. został wydany wyrok w sprawie. Nie można więc mówić o przewlekłości postępowania, tym bardziej, że w toku całego postępowania skarżący składał liczne wnioski i pisma, które Sąd i instancji rozpoznawał na bieżąco.

Należy także w tym miejscu zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 12 ust. 3 zdanie drugie ustawy, nie może wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy, a zatem nie ocenia prawidłowości podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć, więc argumenty tego rodzaju zawarte w przedmiotowej skardze na przewlekłość postępowania, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Ponadto należy wskazać że okoliczność, iż skarga kasacyjna Z. R. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16, została odrzucona postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., zaś postanowieniem z dnia 19 lipca 2019 r., WSA odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oznacza, że uprawomocnił się wyrok WSA z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 825/16. Tym samym postępowanie sądowe w tej sprawie zostało zakończone tymże właśnie wyrokiem.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.