Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 roku Prezydent Miasta P. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 74 poz. 602) zarejestrował na rzecz J. J. samochód marki R. C. 1.2 nr nadwozia [...] i wydał dowód rejestracyjny nr [...], tablice rejestracyjne nr [...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu. Podstawą do wydania decyzji o rejestracji pojazdu był wniosek J. J. wraz z m.in. dowodem rejestracyjnym, kartą pojazdu, tablicami rejestracyjnymi, wydanymi przez Starostę G. na rzecz J. K., oraz dokumenty nabycia przedmiotowego samochodu przez J. J. od J. K..

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wznowił postępowanie zakończone opisaną wyżej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2006 r. Wznowienie postępowania nastąpiło w związku z uchyleniem przez Starostę G. decyzji własnej z dnia [...].08.2006 r. o rejestracji przedmiotowego samochodu na rzecz J. K. i odmową dokonania rejestracji tego pojazdu.

Decyzja z dnia [...] maja 2009 roku Prezydent Miasta P., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 kpa oraz art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym i § 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27.09.2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192 poz. 1878), uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] października 2006 r. o rejestracji przedmiotowego samochodu R. C. 1.2 i odmówił jego rejestracji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawą do wydania decyzji z dnia [...].10.2006 r. był wniosek J. J. wraz z dokumentami wymaganymi w art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazano na wydanie przez Starostę G. deyzji z dnia [...].01.2009 r. o uchyleniu decyzji z dnia [...].08.2006 r. o rejestracji pojazdu na rzecz J. K. i o odmowie rejestracji pojazdu. Prezydent podniósł, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu, karty pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W zaistniałej sytuacji nie można przyjąć, że dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne i karta pojazdu złożone wraz z wnioskiem o rejestrację przez J. J. nie mogą stanowić podstawy do dokonania rejestracji przedmiotowego samochodu. Ponadto z wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu w sprawie II K 35/08 wynika, iż J. K. nigdy nie nabył przedmiotowego pojazdu i nie miał prawa do dysponowania nim.

J. J. złożył odwołanie od opisanej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz wydanie zgody na rejestrację pojazdu. Odwołujący zakwestionował wymóg przedstawienia ważnego dowodu rejestracyjnego jako warunku kolejnej rejestracji pojazdu. Podniósł, iż nabył samochód w dobrej wierze, w trakcie transakcji dołożył niezbędnej staranności, aby upewnić się, iż zbywca może rzeczywiście dysponować pojazdem, przedstawione przez zbywcę dokumenty nie budziły wątpliwości, co do ich oryginalności i zgodności ze stanem faktycznym. Ponadto w aktualnym stanie prawnym uchylenie decyzji o rejestracji jest równoznaczne z wyrejestrowaniem pojazdu. Zapadłe rozstrzygnięcie prowadzi do nierównego i niekorzystnego traktowania odwołującego, gdyż wyklucza możliwość przedstawiania przez niego dowodu rejestracyjnego. Takie postanowienie narusza z kolei wyrażone w Konstytucji zasady równego traktowania obywateli oraz ochrony prawa własności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2009 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że poprzednia rejestracja pojazdu ma znaczenie przy dokonywaniu następnej rejestracji na rzecz nowego właściciela. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, osoba chcąca zarejestrować pojazd powinna przedstawić szereg dokumentów m.in. dowód własności oraz dowód rejestracyjny. Samochód R. C. był poprzednio zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w G. na rzecz J. K. i odwołujący dołączył go do swojego wniosku o rejestrację wraz z dowodem własności pojazdu. W oparciu o te dokumenty Prezydent Miasta P. dokonał kolejnej rejestracji pojazdu na rzecz odwołującego. Dowód rejestracyjny wydany przez Starostę G. został wyeliminowany z obrotu prawnego ostateczną decyzją tegoż Starosty z dnia [...].01.2009 r. zaistniały więc przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu i odmowa jego zarejestrowania były w pełni uzasadnione. Ponadto w ocenie Kolegium w sprawie doszukać się można także podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Do takiego wniosku prowadzi analiza faktury z dnia [...].09.2006 r. i umowy komisu z dnia [...].08.2006 r., przedłożonych przez J. J. jako dowody własności pojazdu, w kontekście treści wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu z dnia 22.10.2008 r. sygn. II K 35/08. Zbywca samochodu J. K. nigdy nie nabył własności samochodu. Prawo własności musi być udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym.

J. J. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się jej uchylena oraz dokonania rejestracji pojazdu, który nabył w dobrej wierze. Skarżący ponownie stwierdził, że przy dokonywaniu transakcji zachował wymaganą staranność, a w przekonaniu o legalności zakupu utwierdzały go także kolejne decyzje rejestrujące pojazd. W tej sytuacji nie można kwestionować faktu nabycia przez niego prawa do pojazdu. W pozostałym zakresie, skarżący powtórzył wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 przytoczonej wcześniej ustawy, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Na wstępie poniższych rozważań należy zauważyć, że ustawodawca w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168) statuuje zasadę trwałości decyzji. Zgodnie z nią, decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w toku instancji, są ostateczne, a ich wzruszenie może nastąpić tylko w trybie określonym przez ustawę. Takim szczególnym trybem niewątpliwie jest opisane w art. 145 cytowanej ustawy wznowienie postępowania.

W trakcie rozpatrywania niniejszej sprawy organy administracji konsekwentnie powoływały się na art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na jego podstawie wznowienie następuje w przypadku uchylenia decyzji, w oparciu o która zapadła decyzja finalna. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt II GSK 156/06 (LEX nr 276701) związek pomiędzy tymi decyzji można zobrazować jako pewną sekwencję działań prawnych organów, gdzie jedna decyzja stanowi podstawę drugiej, ma w niej uzasadnienie czy wręcz merytoryczne umocowanie.

Nie ulega wątpliwości, iż omawiana więź pomiędzy decyzjami zachodzi także w odniesieniu do rozstrzygnięć dotyczących rejestracji pojazdów. Materialnoprawne oparcie dla tego wniosku dostarczaja ustawa z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 74 poz. 602), stanowiąca postawę orzekania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje starosta właściwy dla miejsca zamieszkania jego właściciela, przy czym art. 78 ust. 2 pkt 1 formułuje nakaz powiadomienia odpowiedniego organu administracji o każdym przejściu praw do samochodu. Z kolei art. 72 ust. 1 określa dokumenty, jakie należy przedstawić w celu dokonania rejestracji, do których zalicza się m.in. karta pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeśli samochód był już wcześniej zarejestrowany. Ponadto, w § 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 roku w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorców dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192 poz. 1877) wprost określono procedurę współdziałania organów przy wymianie informacji o rejestrowanych samochodach.

Za bezsporne w niniejszej sprawie należy uznać, iż przedmiotowy pojazd został przerejestrowany decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2009 roku w związku z jego wcześniejszą rejestracją przez Starostę G. decyzją z dnia [...].08.2006 r. Jeżeli zatem następnie Starosta G. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku uchylił swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o rejestracji przedmiotowego samochodu, to zarazem odpadła podstawa decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].10.2006 r. o rejestracji pojazdu na rzecz J. J.. Ponadto, aby dokonać rejestracji pojazdu trzeba przedstawić m.in. poprzedni dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, te zaś także zostały unieważnione wspomnianą decyzją Starosty G. z dnia [...].01.2009 r. W takiej sytuacji zaktualizowały się przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 kpa i zgodnie z art. 151 § 2 pkt 1 kpa należało uchylić decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego.

Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo również odmówiły dokonania rejestracji przedmiotowego samochodu na rzecz skarżącego. Okazało się bowiem, iż skarżący nie przedstawił ważnego dowodu rejestracyjnego pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym), jak również dowodu własności pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy). W okolicznościach niniejszej sprawy za dowód własności nie mogą zostać uznane umowa komisu z dnia [...].08.2006 r. zawarta pomiędzy A.-H.-K. O. i J. K. oraz faktura VAT z dnia [...].09.2006 r. wystawiona na rzecz skarżącego przez wspomniany A.-H.-K. O., wobec treści wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu z dnia 22.10.2008 r. sygn. II K 35/08. Należy zwrócić uwagę, że celem prowadzenia rejestrów jest odzwierciedlenie istniejącego stanu prawnego a nie jego modyfikowanie. Z tej racji ani sądy administracyjne, ani tym bardziej organy administracji nie są władne rozstrzygać o dobrej wierze kontrahentów i wynikających z tego konsekwencjach prawnych. Sprawy te rozstrzyga się bowiem w postępowaniu cywilnym, należącym do właściwości sądów powszechnych. Rolą organów administracji jest jedynie nanoszenie zmian w stanie prawnym do odpowiedniego rejestru. Jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2001 roku, sygn. akt II SA 2611/00, LEX nr 84478). W tym miejscu warto powołać się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2000 roku, sygn. akt II SA 2506/99, LEX nr 55319, w świetle którego dokumenty niezbędne do uzyskania wpisu, musza być nie tylko formalnie autentyczne, lecz przede wszystkim zgodne z prawdą. W konsekwencji w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu tak organy administracji, jak i sądy administracyjne nie mogą stosować przepisu art. 169 Kodeksu cywilnego i zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy, zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą własność rzeczy – ocena taka należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.12.2005 r. I OSK 234/05, LEX nr 188983).

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2009 r. odpowiadały prawu, stąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.

/-/ W Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik