drukuj    zapisz    Powrót do listy

6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, Egzekucyjne postępowanie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, Oddalono skargę, II SA/Gd 492/16 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2016-12-07, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Gd 492/16 - Wyrok WSA w Gdańsku

Data orzeczenia
2016-12-07 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 98/17 - Postanowienie NSA z 2017-02-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 599 art. 119, art. 121 par. 2 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2016 r. nr [...].

Z akt sprawy wynika, że postanowienie to wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 6 sierpnia 2009 r. nr [...], nakazał D. O. rozebrać wiatę gospodarczą o wymiarach w rzucie 7,40 m x 8 m i wysokości 3,20 m, położoną na terenie działki nr [...] w G. przy ul. G. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 215/11, oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2144/11, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od tego wyroku. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014 r., wydanym w sprawie VII SA/Wa 462/14 oddalił skargę na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę.

Wobec niewykonania przez zobowiązanego nałożonego obowiązku rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował, w dniu 20 kwietnia 2015 r., do D. O. upomnienie do wykonania obowiązku rozbiórki z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2015 r.

Ponieważ zobowiązany nadal nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 13 maja 2016 r., wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który zobowiązany otrzymał w dniu 17 maja 2016 r.

Następnie, wobec dalszego niewykonania obowiązku rozbiórki, stwierdzonego podczas wizji w terenie przeprowadzonej w dniu 21 kwietnia 2016 r., organ ten, działając na podstawie art. 119 i art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r., nałożył na D. O. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki w wysokości 10 000 zł, wyznaczając termin 7 dni od daty doręczenia postanowienia na jej uiszczenie, pod rygorem ściągnięcia jej w trybie administracyjnej należności pieniężnych. Organ wyjaśnił, że kwota grzywny została ustalona zgodnie w wymaganiami art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ miał na uwadze konieczność przymuszenia do niezwłocznego wykonania nakazu rozbiórki, chcąc przy tym uniknąć dalszego uchylania się zobowiązanego i jednocześnie doprowadzić do skutecznego wykonania decyzji. Dlatego kwotę nałożonej grzywny ustalono w takiej wysokości, aby dorowadzić wykonania nałożonego obowiązku. Zastosowany środek egzekucyjny, w ocenie organu, zapewni efektywność egzekucji i będzie jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Jednocześnie, działając na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ obciążył zobowiązanego opłatą za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł.

Na postanowienie to D. O. wniósł zażalenie, kwestionując okoliczność otrzymania upomnienia z dnia 20 kwietnia 2015 r., a także wskazując na niepowiadomienie go przez organ o wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 21 kwietnia 2016 r. i podkreślając, że rozbiórka przedmiotowej wiaty gospodarczej w obecnym okresie nie jest możliwa, gdyż została ona porośnięta bluszczem, wśród którego gniazdują chronione gatunki ptaków.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 119 i art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2016 r. w części obejmującej wezwanie do uiszczenia grzywny i opłaty za wydane postanowienie oraz w części wzywającej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (punkt 1), a także w części dotyczącej nałożenia na D. O. grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki wiaty gospodarczej położonej na działce nr [..] w G. przy ul. G. (punkt 2). Organ odwoławczy jednocześnie uchylił to postanowienie w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny oraz terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin dla dopełnienia obu czynności do dnia 30 września 2016 r.

Uzasadniając postanowienie, organ odwoławczy wyjaśnił, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest niezbędne do realizacji nakazanego obowiązku z uwagi na uporczywe uchylanie się zobowiązanego od jego wykonania. Organ podkreślił, że od wydania decyzji ostatecznej upłynęło 5 lat, a od uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku upłynęły 3 lata. Okoliczność ta dowodzi ignorowania prawomocnego nakazu i jako taka stanowi wystarczający powód do zastosowania skutecznego środka przymusu przez wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości 10 000 zł. Odwołał się przy tym do uzasadnienia wysokości grzywny przez organ I instancji, uznając je za właściwe. Ponieważ zaś organ egzekucyjny wyznaczył zbyt krótkie terminy uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku należało wyznaczyć nowy racjonalny termin dla dopełnienia obu czynności. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpił problem z doręczaniem pism, a upomnienie z dnia 20 kwietnia 2015 r. zostało skierowane na adres zamieszkania zobowiązanego i odebrane zostało przez M. S., tak samo jak i postanowienie o nałożeniu grzywny, które zobowiązany zaskarżył w określonym terminie. Wyjaśnił nadto, że wierzyciel nałożonego decyzją obowiązku nie jest obowiązany przeprowadzać dowodu na jego wykonanie z oględzin z udziałem stron w tym zobowiązanego. Z kolei kwestia bluszczu na wiacie gospodarczej nie ma znaczenia w egzekucji wieloletniego obowiązku rozbiórki tego obiektu, gdyż ani względy ekonomiczne, finansowe, warunki techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagał się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2016 r., jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2016 r.

Skarżący zarzucił, że postanowienia te wydane zostały z naruszeniem:

- art. 10 i art. 79 kpa - poprzez jego niezastosowanie w przeprowadzonym dowodzie z wizji lokalnej;

- art. 97 § 1 pkt 4 kpa – poprzez niezawieszenie toczącego się postępowania na czas trwania postępowania w przedmiocie wydania decyzji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska o wydanie zezwolenia w stosunku do gatunków zamieszkujących przedmiotową wiatę, która to zgoda jest wymagana w świetle art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

- art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego grzywny przymuszającej w wysokości 10.000 zł, stanowiącej jednocześnie maksymalną, możliwą do zastosowania w niniejszej sprawie wysokość grzywny, i w konsekwencji zastosowanie jej wbrew ratio legis niniejszego przepisu, czyli jako karę, a nie środek przymuszający, mimo że zachowanie skarżącego w postaci niedokonania czynności rozbiórki wiaty gospodarczej było motywowane słusznymi pobudkami, w tym ochroną żyjących w niej gatunków zwierząt, a więc było zgodne z treścią obowiązujących na gruncie prawa ochrony przyrody przepisów;

- § 6 ust. 1 pkt. 8 oraz § 8 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt w zw. z art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez jego niezastosowanie mimo powzięcia informacji o obecności wśród bluszczu porastającego przedmiotową wiatę gniazd oraz innych schronień gatunków zwierząt chronionych, w tymże obszarze żyjących, w tym nietoperzy i tym samym utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie rozbiórki przedmiotowej wiaty gospodarczej, co w konsekwencji zagraża życiu żyjących tam zwierząt;

- art. 52 ust. 1 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez jego niezastosowanie mimo powzięcia informacji o obecności wśród bluszczu porastającego przedmiotową wiatę gniazd oraz innych schronień gatunków zwierząt chronionych, w tymże obszarze żyjących, w tym nietoperzy i tym samym utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie rozbiórki przedmiotowej wiaty gospodarczej, co w konsekwencji zagraża życiu żyjących tam zwierząt;

- art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - poprzez jego niezastosowanie i tym samym niewystąpienie do regionalnego dyrektora ochrony środowiska na obszarze jego działania o wydanie zezwolenia w stosunku do gatunków zamieszkujących przedmiotową wiatę, na czynności podlegające zakazom określonym w art. 52 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przyrody i w konsekwencji niezastosowanie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa;

- art. 84a ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i tym samym uznanie, iż skarżący jako strona postępowania nie ma prawa do wzięcia udziału w czynnościach kontrolnych organu nadzoru budowlanego wykonywanych w ramach wizji lokalnej, co tym samym uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także naruszyło zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa oraz zasadę pogłębionego zaufania do organów Państwa, określoną w art. 8 kpa, a także zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu regulowaną art. 10 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2016 r. jest zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy egzekucyjne obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 119 oraz art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.).

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, o czym mowa w art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Te kwestie rozstrzygają się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi o tym art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to przepis o kluczowym znaczeniu dla określenia uprawnień organu egzekucyjnego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie (art. 7 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ egzekucyjny nie jest natomiast władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W sytuacji zgłoszonej przez skarżącego organ egzekucyjny musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy, do czego żadnym przepisem nie jest uprawniony. W art. 29 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie zakazano organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponieważ wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby niejako trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został określony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 303/99 oraz z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 358/99).

Z tych przyczyn organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń co do obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 423/15, LEX nr 1926268).

Z całokształtu argumentacji skarżącego wynika, że zmierza on w istocie do podważenia legalności decyzji z dnia 6 sierpnia 2009 r. nakładającej na niego obowiązek rozbiórki wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 7,40 m x 8 m i wysokości 3,20 m położonej na terenie działki nr [...] w G. przy ul. G. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 21 grudnia 2010 r., czyli z dniem wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia 6 sierpnia 2009 r. Skarga na decyzję nakazującą rozbiórkę została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie II SA/Gd 215/11, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Ostateczna decyzja funkcjonuje więc nadal w obrocie prawnym i mogła stanowić podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej. W tej zaś sytuacji nie mogą odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące ochrony przyrody i konieczności wystąpienia przez organ do regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Warunki do podjęcia czynności egzekucyjnych przeciwko skarżącemu zaistniały, gdyż nie wykonał on nałożonego na niego obowiązku rozbiórki, co potwierdziły oględziny działki przeprowadzone w dniu 21 kwietnia 2016 r. Wyjaśnić przy tym należy, że nie był to dowód z oględzin w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stąd też zarzuty skargi w tym zakresie są całkowicie chybione.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie obowiązku rozbiórki obiektu budowanego, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej, a mianowicie grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.

Zgodnie z dyspozycją art. 119 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). W tej sytuacji organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki.

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, że w przypadku egzekucji obowiązku przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest co do zasady środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. Najpierw zatem nakłada się grzywnę, a następnie wykonanie zastępcze. Dopiero bowiem brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.

W niniejszej sprawie organy egzekucyjne obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanych pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 tej ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem, zgodnie z art. 127 i 133 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. Wreszcie, co najistotniejsze, wynika to wprost z treści art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej wysokości, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zagrożenie dotyczące wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego wyklucza tezę o bezwzględnym pierwszeństwie wykonania zastępczego (por. P. Przybysz, Komentarz do art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r., str. 76,77, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., II OSK 2951/13 i z dnia 19 maja 2015 r., II OSK 2550/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie egzekucja dotyczy obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, niestanowiącego budynku, zatem ustalenie wysokości grzywny powinno było nastąpić na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Przepis ten określa górną granicę grzywny. Organ wymierzając grzywnę na tej podstawie działa w granicach uznania administracyjnego. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności, organ winien zatem wskazać przesłanki, jakimi kierował się określając wysokość nałożonej grzywny. Organ winien wziąć pod uwagę takie okoliczności sprawy, jak postępowanie zobowiązanego po orzeczeniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania rozbiórki, upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego na niego obowiązku.

Rozważając tę kwestię, Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny, kierując się przede wszystkim w okolicznościach przedmiotowej sprawy zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach wskazanych przez art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i została prawidłowo uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu. Według Sądu dokonana przez organy ocena nie nosi cech dowolności.

Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego bardziej dolegliwego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, że środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, powinien być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność.

W ocenie Sądu tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy, prawidłowo uzasadniły wysokość orzeczonej grzywny, uwzględniając istotne okoliczności sprawy. Grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarówno wybór tego środka egzekucyjnego, jak i również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację. Prawidłowo przy tym organ odwoławczy na postawie art. 122 § 2 pkt 2 ustawy orzekł w części dotyczącej wezwania do wykonania obowiązku oraz uiszczenia grzywny, wyznaczając odpowiedni termin.

Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.



Powered by SoftProdukt