Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2787/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2022 r. nr BP.501.535.2022.0993.WA7 240426 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji), postanowieniem z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2787/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej zwanej "p.p.s.a."), postanowił odrzucić skargę L. A. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz działając na podstawie art. 232 §1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił zwrócić ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 400 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Sąd pierwszej instancji orzekł w następującym stanie sprawy.

Pismem z 8 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł do WSA skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 30 czerwca 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2022 r.

W wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI, 7 listopada 2022 r. skarżącemu zostały doręczone: wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (poprzez nadesłanie podpisanej skargi), odpis odpowiedzi na skargę, wezwanie do uiszczenia wpisu, informacja o trybie uproszczonym – co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdujących się w aktach sprawy (k. 13 akt sądowych). W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz w wezwaniu do uiszczenia wpisu zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przypadał zatem na 14 listopada 2022 r. Skarżący w zakreślonym terminie 7 dni uiścił wpis od skargi (08.11.2022 r. – data obciążenia rachunku), nie uzupełnił jednak braku formalnego skargi – tj. nie nadesłał podpisanej skargi.

Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił zwrócić ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 400 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

W zażaleniu skarżący nie zgodził się z postanowieniem WSA z 19 grudnia 2022 r. Wskazał, iż brak formalny w postaci własnoręcznego podpisu na skardze uzupełnił następnego dnia po odbiorze wezwania.

Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zwolnienie go od zapłaty kary pieniężnej w wysokości 11 600 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Braki skargi w rozumieniu ww. przepisów powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192). W świetle zaś art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 – 4 powołanego przepisu. Podstawowe minimum treści pisma składanego w postępowaniu sądowym określa natomiast art. 46 § 1 pkt 1 – 5 p.p.s.a., zaliczając do tego katalogu m. in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4).

W doktrynie i orzecznictwie w sposób zgodny podkreśla się przy tym, że co do zasady (z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a.) podpis musi być własnoręczny, a odtworzony mechanicznie na piśmie wzór podpisu nie czyni zadość wymogowi przewidzianemu w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podpis własnoręczny na piśmie procesowym nie może być zastąpiony nie tylko podpisem sporządzonym na maszynie (jak np. w wypadku sporządzenia dokumentu techniką komputerową), ale też żadnym innym podpisem mechanicznym, np. faksymile bądź kserograficzną odbitką własnego podpisu (J. Olszanowski, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2016 r., I OZ 533/16, ZNSA 2017/1/145-152).

Wskazane w powołanym przepisie elementy treści pisma (skargi) mają charakter obligatoryjny, a ich brak, w szczególności brak podpisu skarżącego lub osoby go reprezentującej, co do zasady stanowi istotny brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Wnoszący pismo ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych składników treści pisma podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 p.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sad Administracyjny zauważa, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarga wniesiona przez skarżącego zawierała brak fiskalny (brak uiszczonego wpisu sądowego od skargi) oraz brak formalny (brak własnoręcznego podpisu skarżącego na skardze). Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków skargi. Skarżący odebrał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz fiskalnych skargi 7 listopada 2022 r. – co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, a czego skarżący nie podważa. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego skierowane do skarżącego określały w sposób klarowny, jakiego rodzaju braki skargi wniesionej przez skarżącego czynią koniecznym wezwanie go do ich uzupełnienia celem nadania sprawie dalszego biegu: w wezwaniu do usunięcia braków fiskalnych wezwano "stronę skarżącą (...) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (...), w kwocie 400 złotych (...)" w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, natomiast w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi wskazano, iż nieusunięcie braku formalnego skargi "poprzez nadesłanie podpisanej skargi" w terminie 7 dni skutkować będzie jej odrzuceniem (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Do wezwania załączone zostało ksero skargi.

W odpowiedzi skarżący 9 listopada 2022 r. uzupełnił brak fiskalny skargi, nie uzupełnił jednak braku formalnego skargi. W takim stanie sprawy Sąd pierwszej instancji zobligowany był do odrzucenia skargi strony w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Co prawda w zażaleniu skarżący wskazał, że brak formalny polegający na braku podpisu skargi uzupełnił następnego dnia ("braki formalne jak rozumiem -brak własnoręcznego podpisu na dokumencie "Skarga" uzupełniłem następnego dnia od daty wezwania"), nie potwierdzają tego jednak akta sądowe sprawy, a skarżący nie przedstawia na to, żadnych dowodów w postaci np. potwierdzenia nadania skargi czy podpisanej skargi opatrzonej pieczęcią biura podawczego.

Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.