![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich, Umorzenie postępowania, Wojewoda, Oddalono skargę, I SA/Wa 175/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-06, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SA/Wa 175/24 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2024-01-19 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Elżbieta Lenart |
|||
|
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich | |||
|
Umorzenie postępowania | |||
|
Wojewoda | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Biadoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 listopada 2023 r. nr 4509/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki (dalej jako "organ" lub "Wojewoda") decyzją z 7 listopada 2023 r. nr 4509/2023 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej jako "Prezydent") z 19 sierpnia 2022 r. nr 404/SD/2022 orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] z nieruchomości [...] nr [...] i [...], rej. hip. nr [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) grunt ww. nieruchomości, przeszedł na własność gminy W. , a od 1950 r., na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Aktualnie ww. nieruchomość hipoteczna, zgodnie z analizą geodezyjną z 3 grudnia 2020 r. sporządzoną przez geodetę uprawnionego J. W. , stanowi dz. nr [...] . o pow. 751 m2 oraz nr [...] o pow. 158 m2 w obrębie [...] . Aktem notarialnym z 20 lutego 1948 r. sporządzonym za Rep. nr [...] przed A. F. zastępcą R. J. notariusza w W., W. J. sprzedał małż. S. i Ł. R. działkę gruntu o pow. 909,2 m2, czyli 750,9 m2 pod placem, 158,3 m2 pod ulicą, z części nieruchomości oznaczonej jako hip. [...] nr [...] i [...], rej hip. [...] , dz. nr [...] wraz z częściami składowymi bez żadnego wyłączenia w równych częściach, niepodzielnie, z zastrzeżeniem praw gminy W. , wynikających z dekretu. W ww. akcie znajduje się zapis, że księga wieczysta na skutek działań wojennych uległa częściowemu zniszczeniu, a mianowicie brak jest ostatniego (IV) tomu tej księgi oraz dokumentów tomu II. Spisane jest tam również oświadczenie W. J. , z którego wynika, że w chwili sporządzenia tego aktu jest on właścicielem omawianej działki gruntu i że poza kaucją, o której mowa w paragrafie czwartym aktu, działka ta wolna jest od jakichkolwiek długów. L. i S. małż. R. pismem z 10 października 1949 r. wnieśli o przyznanie dzierżawy do placu przy ul. [...] , nr rej hip. [...] . Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym z 26 października 1956 r. nr [...] odmówiło wnioskodawcom prawa własności czasowej do ww. gruntu z uwagi na jego przeznaczenie na cele użyteczności publicznej. S. i L. małż. R. wnioskami z 22 lipca 1985 r. i 27 listopada 1989 r. zwrócili się o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Burmistrz Dzielnicy [...] decyzją z 1 października 1990 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Urząd Wojewódzki w W. decyzją z 14 stycznia 1991 r. nr [...], na skutek złożonego odwołania, uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Prezydent W. decyzją z 19 sierpnia 2022 r. nr 404/SD/2022, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że żaden ze zgromadzonych w aktach dokumentów nie stwierdza jednoznacznie, kto był właścicielem tej nieruchomości na 21 listopada 1945 r, tj. na dzień wejścia w życie dekretu. W aktach jest wprawdzie akt notarialny z 20 lutego 1948 r., jednak jedynym możliwym wnioskiem, jaki organ może wysnuć z jego treści i okoliczności jego zawarcia jest fakt, że sprzedaż gruntu została sfinalizowania oraz kto był stroną czynności prawnej wynikającej z zawarcia tego aktu. W akcie tym brak jest jednocześnie urzędowego zaświadczenia o stanie własności nieruchomości na datę wejścia w życie dekretu oraz innych dowodów, które mogłyby poświadczyć te okoliczność. Prezydent zauważył, że nie mając możliwości ustalenia właściciela nieruchomości, nie może zastępować w tym zakresie sądów powszechnych. W konsekwencji, w ocenie Prezydenta, okoliczność potwierdzenia, kto faktycznie był właścicielem nieruchomości nie została w toku postępowania wykazana. Dokumentacja zgromadzona w sprawie jednoznacznie świadczy natomiast, że z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość wystąpiły osoby nieposiadające przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji M. R. (jeden z następców prawnych małż. R. ) (dalej jako "skarżący") wniósł o jej uchylenie, zarzucając Prezydentowi naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że brak jest możliwości ustalenia właściciela nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu, podczas gdy z aktu notarialnego z 20 lutego 1948 r. wynika, że W. J. sprzedał małż. S. i Ł. R. przedmiotową nieruchomość; art. 105 § 1 K.p.a. przez bezzasadne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że organ miał możliwość ustalenia właściciela nieruchomości na dzień wejście w życie dekretu, w związku z czym umorzenie postępowania należy uznać za bezzasadne. Wojewoda decyzją z 7 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję z 19 sierpnia 2022 r., podzielając stanowisko, że z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiły osoby nie posiadające legitymacji procesowej, jednak z innych przyczyn niż te, które przywołał w swojej decyzji Prezydent. Kwestię dotyczącą podmiotów uprawnionych do występowania z roszczeniami o ustalenie odszkodowania za nieruchomość poruszył bowiem w uchwale z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 (ONSAiWSA 2022/5/64) Naczelny Sąd Administracyjny, w której orzekł, że przelew wierzytelności odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nie prowadzi do powstania po stronie nabywcy roszczenia odszkodowawczego (cesjonariusza) interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a., jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego. Dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego, niezbędne jest istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy przelewu wierzytelności skutek w postaci przypisania nabywcy wierzytelności interesu prawnego. Przedmiot czynności prawnej nie czyni z niej normy prawnej. Następnie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2875/20, I OSK 2034/20, I OSK 707/20,1 OSK 1717/20, zauważono, że nabywcy roszczeń reprywatyzacyjnych nie mogą być stroną postępowań administracyjnych. Brak jest więc możliwości stwierdzenia interesu prawnego po stronie nabywców praw i roszczeń w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie dekretu. Organ podkreślił dalej, że choć uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 1/22 zapadła w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344), powoływanej dalej jako "u.g.n.", to jednak brzmienie art. 215 u.g.n. pozwala wywieść skutki dla nabywców roszczeń w nim określonych takie same, jak w omawianej uchwale. Jak zaś wynika z akt sprawy, aktem notarialnym z 20 lutego 1948 r. W. J. sprzedał małż. S. i L. R. przedmiotową nieruchomość wraz z częściami składowymi bez żadnego wyłączania w równych częściach, niepodzielnie, z zastrzeżeniem praw gminy W. wynikających z dekretu. W związku z tym organ stanął na stanowisku, że przelew wierzytelności w drodze umowy zawartej w dniu 20 lutego 1948 r., tj. po wejściu w życie dekretu, powodującej przejście uprawnienia do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie art. 215 u.g.n. na rzecz wnioskodawców oznacza, że wnioskodawcy oraz ich następcy prawni nie posiadają interesu prawnego dotyczącego postępowania w tym zakresie i nie powinni zostać uznani za strony postępowania administracyjnego. W świetle ww. wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezydent słusznie zatem wydał decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 K.p.a. w stosunku do osób nie będących stronami postępowania wszczętego w trybie art. 215 u.g.n., choć błędnie ją uzasadnił. Wbrew bowiem twierdzeniom Prezydenta, przy braku księgi wieczystej, zniszczonej na skutek działań wojennych, jednym z dokumentów potwierdzających prawo własności jest akt notarialny, który jako dokument urzędowy poświadcza wyrażoną w nim wolę stron. Dodatkowo przeniesienie własności nieruchomości nie wymaga dla swojej skuteczności odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej. Wpis taki w księdze wieczystej jest wpisem, tzw. deklaratoryjnym, czyli potwierdza nowy stan prawny, a nie go tworzy. Dlatego też Prezydent powinien uznać legitymację wnioskujących o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n., którzy swój interes prawny wywodzą z nabycia nieruchomości dekretowej na podstawie aktu notarialnego. Niemniej jednak ww. akt notarialny sprzedaży roszczeń do nieruchomości został zawarty po wejściu w życie dekretu, co w świetle ww. orzecznictwa wyklucza legitymację do udziału w postępowaniu o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na ww. decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucając organowi naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 215 u.g.n. przez błędne przyjęcie, że wnioskodawcy oraz ich następcy prawni nie posiadają interesu prawnego i nie mogą być uznani za strony postępowania o ustalenie odszkodowania, co skutkowało niezasadnym umorzeniem postępowania; 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy była ona wadliwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 215 u.g.n., podobnie jak odszkodowanie na podstawie art. 128 u.g.n., nie ma charakteru publicznoprawnego, lecz cywilnoprawny. Taki pogląd wyrażono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1485/06, 2 września 2015 r. sygn. akt I OSK 690/15, 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1083/14, 12 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 274/17, 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1387/19. W orzeczeniach tych wskazywano, że cechą każdego odszkodowania jest jego cywilnoprawny charakter. Cecha ta jest wpisana w naturę odszkodowania, jest immanentnie z nią związana. Tylko prawo cywilne wykształciło odpowiednią aparaturę pojęciową w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej. Bez znaczenia jest zaś argument, że zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest podmiot publicznoprawny, tzn. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Podmioty te występują w obrocie cywilnoprawnym na takich samych zasadach jak podmioty prywatne. Zdaniem skarżącego, cywilnoprawny charakter odszkodowania z art. 215 u.g.n. determinuje możliwość nabycia roszczenia z tego tytułu zarówno w drodze sukcesji uniwersalnej, tj. spadkobrania lub nabycia spadku w rozumieniu art. 1051 Kodeksu cywilnego, jak i w drodze sukcesji syngularnej, tj. na podstawie umowy cesji. W konsekwencji, wbrew stanowisku Wojewody, przelew wierzytelności w drodze umowy zawartej w dniu 20 lutego 1948 r. pomiędzy W. J. a małż. S. i L. R. powodujący przejście uprawnienia do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania z art. 215 u.g.n. na rzecz wnioskodawców oznacza, że osoby te oraz ich następcy prawni, w tym skarżący posiadają interes prawny dotyczący postępowania w tym zakresie i powinni zostać uznani za strony postępowania. Tym samym nie było w sprawie podstaw do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawą umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość warszawską była odmowa uznania przez Wojewodę legitymacji prawnej następców prawnych S. i L. małż. R. do bycia stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Jak słusznie wskazał Wojewoda uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie w trybie ww. przepisu jest dawny właściciel lub jego spadkobierca. Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że S. i L. małż. R. , którzy zainicjowali przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze wnioskami z 22 lipca 1985 r. i 27 listopada 1989 r., umową z 20 lutego 1948 r. zawartą w formie aktu notarialnego, nabyli od W. J. działkę gruntu o pow. 909,2 m2, czyli 750,9 m2 pod placem, 158,3 m2 pod ulicą, z części nieruchomości oznaczonej jako hip. [...] nr [...] i [...] , rej hip. [...] , dz. nr [...] wraz z częściami składowymi bez żadnego wyłączenia w równych częściach, niepodzielnie, z zastrzeżeniem praw gminy W. , wynikających z dekretu. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że ww. umowa nabycia roszczeń dekretowych do nieruchomości została zawarta po wejściu w życie dekretu (tj. po 21 listopada 1945 r.). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, jak słusznie dostrzegł organ, skarżący i pozostali następcy prawni nabywców tych roszczeń, nie mogli być uznani za "uprawnionych", do otrzymania odszkodowania, gdyż nie są byłymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości utraconej w wyniku działania przepisów dekretu, ani jego spadkobiercami, a tylko takie osoby kwalifikować należy jako "uprawnione" w rozumieniu art. 215 ust. 2 u.g.n. W konsekwencji nie istnieje norma prawa materialnego kreująca ich przymiot strony w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu. Swoje prawa wywodzą oni z faktu bycia spadkobiercami nabywców roszczeń dekretowych na podstawie zawartej w dniu 20 lutego 1948 r. umowy notarialnej. Jak słusznie dostrzegł jednak Wojewoda, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 (ONSAiWSA 2022/5/64) przesądził, że "z samej umowy przelewu, ujętej w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.), której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...)". Choć uchwała ta została podjęta w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, to jednak ma charakter uniwersalny. Argumentacja w niej zawarta dotyczy bowiem wykładni pojęcia interesu prawnego zawartego w art. 28 K.p.a., mającego zastosowanie w każdej sprawie administracyjnej, w tym także w sprawie o przyznanie odszkodowania za grunt warszawski przejęty na podstawie dekretu, ponieważ przepis ten stanowi normatywny punkt odniesienia do identyfikowania stron postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 1363/21; z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 319/20; https://cbois.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko potwierdzone zostało następnie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OPS 1/23 (ONSAiWSA 2024/3/28), w której uznano, że "stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu". Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tej uchwały, w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu umowa nabycia wierzytelności dekretowej nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego w postępowaniu administracyjnym. Umowa ta kształtuje bowiem stosunki prawne pomiędzy jej stronami poza postępowaniem administracyjnym, a w szczególności po zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu, wydaniem stosownej decyzji. Dopiero bowiem w tej decyzji dochodzi do podmiotowego i przedmiotowego skonkretyzowania prawa do gruntu warszawskiego na rzecz osoby uprawnionej w dekrecie do uzyskania tego prawa. Uchwała ta wprawdzie dotyczy spraw o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej w trybie art. 7 dekretu, niemniej jednak wskazuje ona, że umowa nabycia wierzytelności dekretowej (a zatem i roszczenia o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n.) nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną zarówno do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego i odszkodowania za ten grunt w postępowaniu administracyjnym. Nabywcy roszczeń do gruntu dekretowego nie są bowiem byłymi właścicielami nieruchomości utraconej w wyniku działania przepisów dekretu, ani jego spadkobiercami. W tym miejscu wskazać należy, że art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wywodzi się moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, a istota tego związania oznacza, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny ją respektować. Podsumowując wskazać trzeba, że źródłem sytuacji prawnych w prawie administracyjnym mogą być wyłącznie normy prawne i jedynie bezpośredni związek interesu indywidualnego z tymi normami pozwala kwalifikować go jako interes prawny. Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią więc źródła interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego. Takie źródło mogą stanowić tylko wtedy, gdy istnieje norma prawna nawiązująca w swojej treści do takich aktów i czynności ze sfery prawa cywilnego. Interes prawny w prawie administracyjnym nie jest bowiem wyznaczany wolą stron adresatów tego prawa, lecz wolą prawodawcy kształtującego podmiotowy zakres stosowania tego prawa. Dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., konieczne jest zatem istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy cywilnoprawnej skutek w postaci przypisania stronom takiej umowy interesu prawnego w sferze prawnoadministracyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że osoba, która pod tytułem syngularnym nabyła od byłego właściciela, jak miało to miejsce w tej sprawie, prawa i roszczenia przewidziane w dekrecie, nie mogłaby być uznana za stronę legitymowaną do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania odszkodowania w oparciu o art. 215 ust. 2 u.g.n. Tym bardziej jej spadkobiercy nie mogliby być legitymowani do złożenia takiego wniosku. Podkreślić należy, że brak spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek przysługiwania interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a., konsekwentnie wyklucza zastosowanie także art. 30 § 4 K.p.a. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wobec tych osób, którym można przypisać przysługiwanie interesu prawnego lub obowiązku w sposób wynikający z art. 28 K.p.a. Artykuł 30 § 4 K.p.a. nie stanowi bowiem odrębnej, konkurencyjnej wobec art. 28 K.p.a., podstawy prawnej definiującej przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, lecz jest pochodną powołanego art. 28 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2022 r. sygn. akt I OSK 999/21; z 6 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1578/21, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn umorzenie postępowania odszkodowawczego prowadzonego z udziałem następców prawnych S. i L. małż. R. , o czym na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. orzekł Prezydent, nie narusza prawa, mimo błędnego uzasadnienia tej decyzji. Nie naruszyła go zatem również decyzja Wojewody, utrzymująca decyzję organu pierwszej instancji w mocy i wskazująca na brak po stronie następców prawnych nabywców roszczeń dekretowych interesu prawnego w żądaniu odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji. |
||||