Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej po rozpoznaniu zażalenia U. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 857/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 857/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku U. C. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programów rolnośrodowiskowych.

W skardze U. C. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na wykluczeniu skarżącej z otrzymania pomocy w latach następnych oraz na możliwości wyegzekwowania od skarżącej płatności zdaniem organu pobranych nienależnie.

Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżąca nie wskazała okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą nieodwracalne skutki lub będzie się wiązało z wyrządzeniem jej znacznej szkody. Zdaniem Sądu skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, dotyczące jej sytuacji ekonomicznej, bądź osobistej, z uwagi na które wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby być dla niej szczególnie dolegliwe.

Zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie złożyła U. C. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie :

1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, iż nie zostało przez skarżącą uprawdopodobnione, iż wykonanie ww. decyzji pociąga za sobą nieodwracalne skutki lub wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, w sytuacji, gdy Sąd z urzędu winien przeprowadzić analizę materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w niniejszym przepisie;

2. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego, polegającego na uzupełnieniu przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną bądź osobistą skarżącej, w sytuacji uznania przez Sąd konieczności podania we wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że skarżąca nie wykazała, że w jej przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena WSA jest prawidłowa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA miał podstawy, aby uznać, że argumentacja skarżącej na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest ogólnikowa. Wniosek i całe jego uzasadnienie sprowadzał się bowiem do stwierdzenia "z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na wykluczeniu skarżącej z otrzymania pomocy w latach następnych oraz na możliwości wyegzekwowania od skarżącej płatności zdaniem organu pobranych nienależnie".

Wbrew twierdzeniom skarżącej, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obligował WSA do wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. przez wskazanie okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną, finansową bądź osobistą skarżącej. Jak wskazano wyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uprawdopodobnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na skuteczność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 października 2013 r. o sygn. akt I OZ 848/13; z 16 września 2014 r. o sygn. akt I OZ 744/14; z 19 marca 2014 r. o sygn. akt I FZ 74/14; z 15 stycznia 2015 r. o sygn. akt I FZ 482/14; z 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II GZ 255/17; z 17 października 2017 r. o sygn. akt II GZ 769/17 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela odmiennych poglądów zaprezentowanych w orzeczeniach przywołanych w zażaleniu.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie analizy materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA ocenił, że skarżąca nie wskazała okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą nieodwracalne skutki lub będzie się wiązało z wyrządzeniem jej znacznej szkody.

Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.