III FZ 4/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2026-01-02	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Wojciech Stachurski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)	
Hasła tematyczne	Wstrzymanie wykonania aktu	
Sygn. powiązane	I SA/Wr 596/24	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 61 par 2 pkt 1 i par 3; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Dnia 12 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 596/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 maja 2024 r., nr 0201-IEW1.4123.9.2024.5 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 22 stycznia 2025 r., I SA/Wr 596/24, odmówił R. P. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 6 maja 2024 r., nr 0201-IEW1.4123.9.2024.5, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie uzasadnił swojego wniosku i nie przedstawił żadnych dokumentów, które zobrazowałyby jego sytuację majątkową.

Na powyższe postanowienie, pismem z 6 lutego 2025 r. Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako: ,,p.p.s.a."), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej.

W oparciu o powyższy zarzut Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Admiracyjnemu we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przeważa pogląd, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Twierdzenia uzasadniające przyznanie stronie ochrony tymczasowej powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (zob. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2015 r., I FSK 1347/15). Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca musi wykazać istnienie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., podając konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, opartą na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Nie ma podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. postanowienia NSA: z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14 i z 3 kwietnia 2014 r., I FZ 64/14).

W tej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący zawarł w skardze, wskazując jedynie, że cyt. ,,zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". W żaden sposób Skarżący nie sprecyzował jednak, na czym wyrządzenie tej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków miałoby polegać.

W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że złożony przez Skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ogranicza się do gołosłownego żądania wstrzymania aktu, bez przedstawienia szczegółowych informacji o rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Skarżący nie uzasadnił swojego wniosku i nie przedstawił żadnych dokumentów, które zobrazowałyby jego sytuację majątkową. Wniosek nie zawiera konkretnych informacji, z których sąd mógłby wywieść, czy odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałaby nieodwracalne skutki. Skarżący nie uprawdopodobnił żadnej z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Tym samym uniemożliwił sądowi ocenę czy na skutek wykonania decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności.

Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu, w szczególności, że już we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną oraz zdrowotną. Wskazać należy, że dane wynikające z akt sprawy, pochodzące z oświadczeń załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie są okolicznościami wystarczająco uzasadniającymi wstrzymanie wykonania decyzji. Nie można utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że w przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, aby mogła skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z 17 lutego 2016 r., II GZ 116/16).

Jednocześnie podkreślić należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14).

Nadto, jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Te okoliczności prawne służą ochronie strony. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.