Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

A. J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym wskazał, że posiada dom o powierzchni 300 m2 o wartości 1,5 miliona zł, a także samochody: VW T5 Transporter oraz Suzuki Grand Vitara. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz matka. A.J. oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości 100.000 zł. Jako dochody, z których utrzymuje się wraz z rodziną skarżący wskazał wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez żonę w wysokości 8.900 zł netto miesięcznie. Do stałych wydatków skarżący zaliczył: ponoszone przez żonę koszty wynajmu mieszkania i dojazdu do pracy – 2.000 zł, koszty leczenia skarżącego – 3.000 zł.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku A.J. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego na podstawie udzielonych we wniosku informacji nie sposób uznać, że skarżący znajduje się w ciężkim położeniu materialnym i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Na postanowienie to A. J. złożył sprzeciw. Skarżący podniósł, że od dwóch lat nie pracuje i prawdopodobnie do pracy nie wróci, posiadane oszczędności są wydawane na jego kosztowne leczenie. Wskazał, że dochody żony pokrywają koszty utrzymania i opiekę nad teściową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Zgodnie z art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej reguły. Odstąpienie od zasady obciążania strony kosztami sądowymi jest dopuszczalne, w świetle art. 246 ustawy, tylko wówczas, jeżeli poniesienie tych kosztów wiązałoby się z pozbawieniem strony możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a taka sytuacja nie występuje w przypadku skarżącego.

A. J. i jego żona posiadają dom o powierzchni 300 m2 o wartości 1,5 miliona zł, samochody VW T5 Transporter oraz Suzuki Grand Vitara. Żona skarżącego uzyskuje dochody w wysokości 8.900 zł netto miesięcznie, skarżący posiada oszczędności w kwocie 100.000 zł. Przedstawiona sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwala zatem zaliczyć skarżącego do osób ubogich, mających problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, a tylko wówczas możliwe jest skorzystanie z omawianej instytucji. Podkreślić trzeba, że sama okoliczność, że skarżący od dwóch lat nie pracuje i prawdopodobnie nie wróci do pracy z uwagi na stan zdrowia, nie stanowi automatycznie okoliczności przemawiającej za przyznaniem prawa pomocy. Jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy jest aktualna trudna sytuacja finansowa strony składającej wniosek, uniemożliwiająca poniesienie kosztów postępowania, informacje wynikające z wniosku A. J. na taką sytuację natomiast nie wskazują, powyższa okoliczność nie przemawia zatem za uwzględnieniem wniosku. Poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, z uwagi na wysokość aktualnie posiadanych przez skarżącego oszczędności oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez jego żonę. Z tych przyczyn zasadne jest zatem utrzymanie w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.