Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie NSA Olga Żurawska-Matusiak Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 75/19 ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 października 2000 r. postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

J. D. pismem z dnia 10 lutego 2020 r. domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 75/19.

Z akt wynika, że ww. skarga J. D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy w dniu 30 stycznia 2019 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 31 stycznia 2019 r. sprawa została zarejestrowana pod numerem, nadano jej symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie zarządzono o przedstawieniu sprawy sędziemu sprawozdawcy celem zbadania dopuszczalności skargi. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy dnia 14 lutego 2019 r. zwrócono się do skarżącego o nadesłanie wniosku z dnia 23 października 2000 r. wraz z dowodem jego nadania do organu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Po udzieleniu odpowiedzi na powyższe wezwanie zarządzeniem z dnia 21 marca 2019 r. przesłano kserokopię nadesłanego wniosku z dnia 23 października 2000 r. pełnomocnikowi Ministra Obrony Narodowej celem udzielenia odpowiedzi czy wniosek ten wpłynął, a jeśli tak to kiedy. Jednocześnie zwrócono się do skarżącego o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie ww. wniosku wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa stosownie do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jeśli tak do nadesłania odpisu tego środka zaskarżenia z prezentatą wpływu do organu, ewentualnie dowodem jego nadania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Następnie zarządzeniem z dnia 9 maja 2019 r. zwrócono się do pełnomocnika organu o nadesłane pisma z dnia 10 listopada 2000 r. załatwiającego wniosek skarżącego z dnia 23 października 2000 r. W związku z pismem Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 maja 2019 r. (data wpływu do Sądu) informującym, że organ nie odnalazł pisma z dnia 10 listopada 2000 r. oraz że prowadzi dalsze jego poszukiwania, w dniu 24 lipca 2019 r. ponowiono wezwanie. Następnie z uwagi na przesłaną przez organ informację, że nie odnaleziono materiałów archiwalnych dotyczących przedmiotowej sprawy, zarządzeniem z dnia 18 września 2019 r. zwrócono się do skarżącego o nadesłanie oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii wniosku z dnia 23 października 2000 r. pod rygorem odrzucenia skargi.

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 11 października 2019 r. zwrócono się do pełnomocnika organu o nadesłanie akt administracyjnych sprawy przesłanych do organu przy piśmie z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 74/19.

Po nadesłaniu akt administracyjnych sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r.

Następnie w związku z pobytem sędziego sprawozdawcy Stanisława Pietrasa w szpitalu zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2019 r. sprawę zdjęto z wokandy posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 8 stycznia 2020 r. W dniu 10 stycznia 2020 r. zmieniono sędziego sprawozdawcę.

W tych okolicznościach skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji. W uzasadnieniu przedstawił chronologicznie podejmowane przez niego czynności przed organem administracji oraz wskazał, że w jego ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmuje pozorne czynności w sprawie. Wyjaśnił także, że pomimo iż bezzwłocznie wykonywał wezwania Sądu sprawa nie została dotychczas zakończona. W jego ocenie z winy sędziów WSA doszło do rażącego naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie, zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do bezzwłocznego rozpoznania jego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej oraz przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 zł

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W sprawie niniejszej od dnia wpływu skargi J. D. na przewlekłość Ministra Obrony Narodowej do dnia wpływu skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym upłynęło co prawda ponad 12 miesięcy, należy jednak mieć na względzie, że Sąd I instancji podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy oraz do uzupełnienia materiału dokumentacyjnego. Podkreślić tu należy, że brakujące dokumenty o które wzywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były kluczowe dla ustalenia dopuszczalności wniesienia skargi. Bez tych informacji nie było możliwe zatem rozpoznanie sprawy. Wskazać przy tym należy, że zarządzeniem z dnia 6 listopada 2019 r. Sąd I instancji stwierdził, że sprawa jest już gotowa do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) a następnie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawę skierował na posiedzenie niejawne w dniu 8 stycznia 2020 r. Co prawda zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2019 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia wyznaczonego na dzień 8 stycznia 2020 r. niemniej jednak przyczyną zdjęcia z wokandy było zdarzenie losowe, niezależne od Sądu pobyt w szpitalu sędziego sprawozdawcy.

W dniu 10 stycznia 2020 r. zmieniono sędziego sprawozdawcę w sprawie celem nadania jej dalszego biegu. Następnie zaś z uwagi na złożoną przez skarżącego skargę na przewlekłość postępowania sprawa została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.