Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 2 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1518/21 odrzucające skargę w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 12 października 2021 r., nr SKO-82-846/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 1 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1518/21, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a", odrzucił skargę G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 12 października 2021 r., nr SKO-82-846/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd stwierdził, że skarżąca pomimo wezwania doręczonego stronie w trybie doręczenia zastępczego nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła G. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie skargi. Skarżąca wskazała, że nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi, gdyż nie otrzymała wezwania z Sądu. Podniosła, że nie opuszczała w tym czasie miejsca zamieszkania, a jej małżonek przebywał całodobowo w mieszkaniu, a pomimo tego wezwanie nie zostało jej doręczone. Nie otrzymała także pierwszego ani drugiego awizo, a zatem nie może odpowiadać za błędy pracownika Poczty. Skarżąca wskazała też, że z uwagi na nieskuteczne doręczenie jej przesyłki złożyła reklamacje w Urzędzie Pocztowym. Do zażalenia skarżąca załączyła pismo, w którym podała swój numer PESEL.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.

Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga złożona przez skarżącą dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL skarżącej. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą pismem z 21 grudnia 2021 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Kwestią sporną pozostaje natomiast skuteczność doręczenia wezwania do dokonania tej czynności.

Wobec tak zakreślonej kwestii spornej należy wskazać, że do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego.

Analizując argumenty podniesione w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła. Ponadto z koperty jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdujących się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 27 grudnia 2021 r., a następnie przesyłkę pozostawił w urzędzie pocztowym (k. 8 - 9 akt). Zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce listowej. Powtórne awizowanie nastąpiło 4 stycznia 2022 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 12 stycznia 2022 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. Okoliczności te nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane wyłącznie gołosłowne twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że skarżąca nie opuszczała w tym czasie miejsca zamieszkania, a zatem przesyłka powinna być jej doręczona. Dowodem takim nie może być również wzmianka o złożeniu reklamacji na poczcie, skoro skarżąca nie przedłożyła wyniku tej reklamacji.

A zatem uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 10 stycznia 2022 r. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.