I SA/Łd 679/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-02-28	
Data wpływu	2022-09-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda	
Symbol z opisem	6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)	
Hasła tematyczne	Podatek rolny	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 333; art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 13 ust. 4, art. 13d ust. 1, art. 13d ust. 5; Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 299; art. 84; Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 lipca 2022 r. nr KO.400.428.2022 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 marca 2022 r. wydaną na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13d ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r, poz. 333, dalej: u.p.r.) Wójt Gminy Rokiciny (dalej: organ I instancji) odmówił przyznania T. R. (dalej: skarżący) ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, jako kontynuacji ulgi inwestycyjnej w części niewykorzystanej przez jego ojca – P. R.. Skarżący we wniosku wyjaśnił, że w dniu 10 maja 2019 r. ojciec P. R. przekazał mu, jako synowi i następcy prawnemu gospodarstwo rolne, w związku z czym ulga inwestycyjna przyznana P. R. nie została w znacznej części wykorzystana. Skarżący wskazał, że przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło na podstawie umowy, którą nazwano wprawdzie umową darowizny, ale stronom umowy chodziło o przekazanie tego gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, w tym zasięgnięciu informacji z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T., stwierdził, że przekazanie gospodarstwa rolnego aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 10 maja 2019 r. nie stanowiło podstawy do ustalenia uprawnień emerytalno-rentowych, w związku z czym zbycie gospodarstwa rolnego umową darowizny nie nastąpiło stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W wyniku bowiem przekazania gospodarstwa rolnego synowi P. R. nie nabył uprawnień emerytalno-rentowych z KRUS. Tym samym przekazanie gospodarstwa rolnego nie stanowiło przesłanki do przejęcia prawa do niewykorzystanej kwoty ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania i wskazując, że naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji polegało w szczególności na: 1) naruszeniu przepisów Konstytucji RP, w tym jej art. 32, art. 2 i art. 7, poprzez rażące naruszenie konstytucyjnej zasady równości wszystkich wobec prawa; 2) naruszeniu art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13d ust. 5 u.p.r. przez błędną i krzywdzącą wykładnię; 3) naruszeniu art. 84 u.p.r. przez błędną i nieuprawnioną oraz krzywdzącą interpretację tego przepisu prawa. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i ich zmianę przez przyznanie skarżącemu prawa do ulgi inwestycyjnej niewykorzystanej przez jego rodziców – J. R. i P. R., bądź uchylenie obydwu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W uzasadnieniu podniósł, że nie można zgodzić się z poglądem sformułowanym w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie może skorzystać z niewykorzystanej części ulgi inwestycyjnej przysługującej jego rodzicom J. R. i P. R., ponieważ umowa notarialna przenosząca własność gospodarstwa rolnego w R. nie wskazywała w swej treści, iż jest zawarta na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zdaniem skarżącego notariusz, wbrew swym obowiązkom, nie wpisał do tej umowy, że zawarta ona została na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym, ale taka była intencja i wola stron. Chodziło o to, żeby w ramach obowiązujących regulacji prawnych nie tylko przekazać gospodarstwo rolne następcy, ale również o to, aby J. R. mogła uzyskać uprawnienia do emerytury rolniczej po uzyskaniu wymaganego wieku emerytalnego oraz by skarżący nabył prawo do wykorzystania ulgi inwestycyjnej w części niewykorzystanej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.r. podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na: 1) budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska, 2) zakup i zainstalowanie: a) deszczowni, b) urządzeń melioracyjnych i urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, c) urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (wiatru, biogazu, słońca, spadku wód) - jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości łub w części z udziałem środków publicznych. Według art. 13 ust. 2 u.p.r. ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja - w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. Natomiast z ust. 3 powyższego przepisu wynika, że ulga z tytułu tej samej inwestycji nie może być stosowana dłużej niż przez 15 lat. Stosownie do ust. 3a art. 13 u.p.r. kwota ulgi inwestycyjnej jest odliczana z urzędu w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Podatnicy obowiązani do składania deklaracji na podatek rolny odliczają, określoną w decyzji w sprawie ulgi inwestycyjnej, kwotę przyznanej ulgi od należnego podatku rolnego. Natomiast w myśl art. 13 ust. 4 u.p.r. podatnik traci prawo do odliczenia od podatku rolnego niewykorzystanej kwoty ulgi inwestycyjnej w przypadku sprzedaży obiektów i urządzeń, od których przyznana została ta ulga, lub przeznaczenia ich na inne cele niż określone w ust. 1. Zgodnie z art. 13d ust. 1 u.p.r. zwolnienia i ulgi podatkowe określone w art. 12 ust 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 8-13, a także w art. 13b stosuje się z urzędu, a pozostałe zwolnienia i ulgi podatkowe na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu J. i P. R. ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym (k. 5 akt adm.).

Przepis art. 13d ust. 5 u.p.r. stanowi, że kwota ulgi inwestycyjnej niewykorzystana przez podatnika przechodzi na jego następców, jeżeli gospodarstwo rolne zostało nabyte stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub w drodze dziedziczenia.

Warunek przejścia ulgi inwestycyjnej na następcę został więc jasno określony – jest nim nabycie gospodarstwa rolnego stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub w drodze dziedziczenia.

Jak wynika z art. 84 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (wg stanu prawnego na dzień zawarcia umowy darowizny przez skarżącego i jego rodziców – 10 maja 2019 r. – t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 299), przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę. Forma umowy została określona w art. 85 ustawy – wynika z niego, że umowa z następcą, a także umowa w celu wykonania umowy z następcą (przenosząca własność gospodarstwa rolnego na następcę), powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 maja 2019 r. Rep. A nr [...] r. została zawarta między skarżącym a jego rodzicami umowa darowizny gospodarstwa rolnego (k. 4 akt adm.). Nie ma w niej wzmianki o "rolniku" i jego "następcy", a tylko o "darczyńcach", którzy darują synowi gospodarstwo i "obdarowanym", który darowiznę przyjmuje. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt III CKN 280/98, te oświadczenia woli stanowią essentialia negotii umowy darowizny, a więc umowa ta nie może być uznana za umowę z następcą. Przeniesienie własności gospodarstwa może wszak nastąpić na podstawie umów uregulowanych w kodeksie cywilnym (darowizny, dożywocia), albo na podstawie odrębnego typu umowy nazwanej, określonej w art. 84 i 85 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako umowa z następcą i umowa w celu wykonania umowy z następcą (umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy). Wybór rodzaju umowy prowadzącej do wyzbycia się gospodarstwa rolnego należy do stron; jeżeli zatem zdecydują się one na jedną z umów przeniesienia własności gospodarstwa przewidzianych w kodeksie cywilnym, to wyłączona jest możliwość zakwalifikowania takiej umowy jako umowy z rolnikiem – następcą (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., I CSK 162/22).

Sąd podkreśla, że w akcie notarialnym znalazła się wzmianka o jego odczytaniu, przyjęciu i podpisaniu przez strony. Skarżący nie może więc skutecznie przerzucać odpowiedzialności za treść umowy na notariusza.

Słuszne więc było stanowisko SKO, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła przesłanka pozwalająca na kontynuację ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym przez skarżącego. Stanowiska tego nie podważają przedstawione w skardze zarzuty, w tym konstytucyjnej natury. Przepis art. 13d ust. 5 u.p.r. ustanawiający warunek przejścia ulgi inwestycyjnej na następcę został sformułowany jasno i – jak wynika z poczynionych przez organy ustaleń – nie został spełniony.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).

Ake.