Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie na rzecz skarżącej A.R. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2009 roku Starosta K., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji, dokonanej na wniosek A.R., samochodu osobowego marki Volkswagen Touran o nr nadwozia [...], zakończone decyzją ostateczną Starosty K. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku o rejestracji przedmiotowego pojazdu (dalej Volkswagen Touran).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku Starosta K., powołując się na art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm. – dalej ustawa) uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] stycznia 2008 roku w sprawie rejestracji pojazdu oraz i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu powołano się na postanowienie Komendy Wojewódzkiej Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2009r., w którym przekazano Starości K. dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, zabezpieczony wcześniej jako dowód rzeczowy w sprawie karnej, a z którego to postanowienia wynikało, że nadwozie przedmiotowego pojazdu składa się z elementów nadwozi należących do dwóch pojazdów tej samej marki, w tym od pojazdu, który został skradziony. Tym samym, zdaniem Starosty K., została spełniona przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i uchylenia dotychczasowej decyzji o rejestracji pojazdu, a następnie odmowy rejestracji tego pojazdu. Przedłożone przy rejestracji pojazdu dokumenty: umowa kupna - sprzedaży, dowód rejestracyjny i zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nie potwierdzają bowiem stanu faktycznego.

Po rozpatrzeniu odwołania A.R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Starosty K. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Starosta K. decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...] ponownie uchylił decyzję o rejestracji z [...] stycznia 2008r. i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na opinię kryminalistyczną, z której wynika, iż przedmiotowy pojazd został skompletowany poza wytwórnią z elementów pochodzących z dwóch różnych pojazdów tej samej marki. Odmawiając rejestracji wskazano, że ani biegły ani organ do spraw rejestracji nie są właściwe do rozstrzygania o prawie własności. W powyższej kwestii orzeka sąd w postępowaniu cywilnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A.R., decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Starosty K. i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż należy rozważyć, czy postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w O. W. ma wpływ, a jeżeli tak to jaki, na przebieg wznowionego postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 72 ust. 1 ustawy uchylił własną decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku o rejestracji pojazdu marki Volkswagen Touran i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu przytoczono stan faktyczny, w tym treść postanowienia Komendy Wojewódzkiej w P. z dnia [...] maja 2009r. z opisem przedmiotowego pojazdu, w którym zamontowano części ze skradzionego na szkodę A.N. pojazdu Volkswagen Touran o numerze identyfikacyjnym [...]. Uwzględniając sugestie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] stycznia 2010r., włączono do materiału dowodowego opinię biegłego W.P., sporządzoną na zlecenie Prokuratury Okręgowej we O.W. Zdaniem organu, ta opinia - wycena przedmiotowego pojazdu, nie jest dokumentem potwierdzającym, iż A.R. nabyła prawo własności do zamontowanych elementów innego pojazdu. Nadto, "organ rejestracyjny nie jest organem właściwym do rozstrzygania o prawie własności elementów pojazdu pochodzących z innego pojazdu tej samej marki, a dodatkowo pochodzących z przestępstwa." Dodano, iż A.R. od chwili wznowienia postępowania była informowana, że o prawie własności może zdecydować sąd w postępowaniu cywilnym oraz o okoliczności, iż współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu jest Towarzystwo Ubezpieczeń [...] SA. W świetle art. 72 ust. 1 ustawy, stwierdzono, że załączona do wniosku o rejestrację pojazdu umowa kupna - sprzedaży nie stanowi dowodu własności przedmiotowego pojazdu, jest jedynie dokumentem potwierdzającym prawo własności części pojazdu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A.R., reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata W.K., zarzucając: naruszenie art.7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nie przedstawiła dowodu własności pojazdu, a tym samym naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik Strony podnosił, iż nie jest wiadomym jak organ I instancji ocenia opinie biegłych, które znajdują się w aktach sprawy oraz "dlaczego, pomimo niewielkiego udziału procentowego części zamontowanych po remoncie, organ ten uznał, że pojazd zmienił tożsamość". Pełnomocnik strony podkreślił, że opinie biegłego J.C. oraz biegłego W.P. potwierdzają, iż zamontowane części w przedmiotowym samochodzie nie wpływają na jego tożsamość. Opinia biegłego J.C. wskazuje, że numer nadwozia i numer silnika przedmiotowego pojazdu są numerami pierwotnymi, natomiast z innego pojazdu pochodzą jedynie elementy karoserii i wyposażenia pojazdu. Z kolei opinia biegłego W.P. wskazuje, że części pochodzące z innego pojazdu stanowią jedynie niewielki procent pojazdu. Części te zmieniają (zapewne miało być: "nie zmieniają") jednak tożsamość pojazdu, gdyż decydującymi kryteriami dla jej ustalenia są: marka pojazdu, numer VIN oraz numer silnika, czyli dane objęte treścią dowodu rejestracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010 roku, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy, według którego rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela. Z kolei przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy określa dokumenty, które stanowią podstawę zarejestrowania pojazdu, m.in. dowód własności pojazdu. Dokumenty stanowiące podstawę do zarejestrowania pojazdu muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale także zgodne ze stanem faktycznym.

Organ odwoławczy poczynił ustalenia faktyczne, zgodne z ustaleniami organu I instancji. Organ podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie, po wznowieniu postępowania powzięto wątpliwość, czy A.R. w dniu rejestracji była właścicielem przedmiotowego pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy, a przedłożony przy wniosku dokument był dowodem własności w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wyjaśnienie tych kwestii warunkowało, którą z decyzji wymienionych w art. 151 kpa wznowione postępowanie zostanie zakończone.

SKO wskazało, że w poczet materiału dowodowego załączono: 1/ opinię kryminalistyczną z zakresu badań mechanoskopijnych wykonaną przez biegłego J.C. na zlecenie Prokuratury Rejonowej w K. oraz opinię biegłego W.P. go w zakresie wyceny poszczególnych podzespołów pochodzących od różnych pojazdów w odniesieniu do wartości ogólnej pojazdu, sporządzoną na zlecenie Prokuratury Okręgowej w O.W.. Biegły J.C. stwierdził, że wybity na polu numerowym przedmiotowego pojazdu numer nadwozia oraz naniesiony na korpusie numer silnika nie noszą śladów przerabiania lub podrabiania znaków, czy też innych zmian pola numerowego, są oznaczeniami pierwotnymi. Natomiast drzwi przednie lewe i prawe, drzwi tylne lewe i prawe, podsufitka, elementy zawieszenia przedniego oraz przednia część karoserii pochodzą z pojazdu marki VW Touran o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Biegły W.P. ustalił, że wartość elementów pochodzących z samochodów Volkswagen Touran o innym numerze identyfikacyjnym niż samochód o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] wynosi w tym samochodzie 19,84% ogólnej wartości samochodu ustalonej na dzień 18 czerwca 2008 roku. Z kolei z postanowienia Komendy Wojewódzkiej Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2009 roku wynika, że pojazd marki VW Touran o nr nadwozia [...], którego elementy znajdują się w przedmiotowym pojeździe, został skradziony w okresie 8-9 września 2007 roku w O. na szkodę A.N., zaś firma ubezpieczająca samochód Towarzystwo Ubezpieczeń [...] S.A. w P. wypłaciła odszkodowanie i zawarła z właścicielem skradzionego pojazdu umowę przeniesienia własności pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego, omówiony wyżej materiał dowodowy pozwala przyjąć, że w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu A.R. nie była właścicielem pojazdu w rozumieniu art.73 1 ustawy a jedynie właścicielką 80,16% jego części, gdyż właścicielem pozostałej części (19,84%), pochodzących z pojazdu o nr identyfikacyjnym nadwozia [...], było Towarzystwo Ubezpieczeń [...] S.A. w P. Faktycznie więc przedmiotowy pojazd stanowi współwłasność A.R. oraz wymienionej firmy ubezpieczeniowej, zaś przedłożona przy wniosku umowy kupna - sprzedaży nie odzwierciedlała stanu faktycznego. Przedłożona umowa nie może być uznana za dokumentującą własność całego pojazdu, bowiem zbywca pojazdu przeniósł prawo własności na nabywcę tylko w takich granicach, w jakich mu przysługiwało. Jak wcześniej zauważono, w myśl art. 72 ust.l pkt 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prd, pojazd może być zarejestrowany na wniosek właściciela pojazdu i na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu. W świetle powyższego należało uchylić ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu i odmówić rejestracji tego pojazdu z powodu niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 72 ust.1 pkt 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem organu odwoławczego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podnoszona przez stronę okoliczność, że przedmiotowy pojazd ma pierwotne numery nadwozia i silnika, zaś elementy z innego pojazdu nie zmieniły jego tożsamości, gdyż ta określana jest w dowodzie rejestracyjnym poprzez markę pojazdu, numer VIN oraz numer silnika, ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie jest ustalana tożsamość pojazdu określana numerem nadwozia i numerem silnika, a wyłącznie prawo własności pojazdu podlegającego rejestracji i status osoby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy wnoszącej o rejestrację pojazdu, a także zgodność ze stanem faktycznym dokumentu własności pojazdu załączonego do wniosku o rejestrację.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia podnoszona przez stronę okoliczność, że wartość zamontowanych części do samochodu stanowi zaledwie 19,84 % wartości całego pojazdu, co według strony przesądza o tym, iż stosownie do art. 193 § 2 w związku z art. 47 § 1 kc, stała się właścicielem całości pojazdu. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, którymi stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322, z późn. zm. – dalej rozporządzenie w sprawie rejestracji), są w szczególności: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT oraz prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

SKO podkreśliło, iż żaden przepis prawa nie upoważnia organu właściwego w sprawach rejestracji do rozstrzygania kwestii dotyczących własności pojazdu, przepisy nakładają jedynie obowiązek badania, czy pojazd zgłoszony do rejestracji stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Organ rejestrujący pojazd nie jest uprawniony, by przyjąć zgodnie z żądaniem strony, że stała się w okolicznościach rozpatrywanej sprawy właścicielem całości przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 193 § 2 w związku z art. 47 § 1 kc.

A.R., działając przez pełnomocnika adwokata W.K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W skardze podtrzymano zarzuty sformułowane w odwołaniu, rozszerzając ich argumentację. Zdaniem skarżącej, organy I i II instancji naruszyły przepisy art. 16 Kpa w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że informacje, które dotarły do Starosty K. z Komendy Wojewódzkiej Policji w P. dotyczące montażu w przedmiotowym pojeździe elementów pochodzących z innego pojazdu stanowią przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji tego pojazdu. W ocenie skarżącej, informacja płynąca ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych w sprawie karnej, mogła doprowadzić co najwyżej do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania . Zdaniem strony skarżącej, po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania rejestracyjnego, Starosta K. powinien rozstrzygnąć o braku podstaw do wznowienia postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucono również błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu, że skarżąca nie przedłożyła dowodu własności pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy wyrażającego się w uchyleniu ostatecznej decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu i odmowie jego ponownego zarejestrowania. Ponadto, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucono naruszenie art. 7, art. 15, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa polegające na nieusunięciu w toku kontroli instancyjnej istotnych naruszeń przepisów, którymi dotknięta jest decyzja organu I instancji oraz niepełnym i poprzez to błędnym uzasadnieniu decyzji. Decyzji Starosty K. zarzucono zaś naruszenie art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa art. 80 kpa, a także art. 107 § 1 i 3 kpa. W związku z powyższym wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi dokumentu i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty K..

W skardze powołano się na twierdzenia SKO, iż "przedmiotowy pojazd stanowi współwłasność A.R. oraz wymienionej firmy ubezpieczeniowej'(...)" a także, że "Organ rejestrujący nie jest uprawniony by przyjąć zgodnie z żądaniem strony, że stała się w okolicznościach rozpatrywanej sprawy właścicielem całości przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 193 § 2 w reku z art. 47 § 1 Kc." Powyższe wypowiedzi uznano za oczywiście sprzeczne. Jest to "wybiórcze stosowanie przepisów prawa." Uznano też, że istotnym nadużyciem ze strony organów obydwu instancji jest odsyłanie Skarżącej na drogę postępowania cywilnego wskazując, że tam może dochodzić ustalenia własności pojazdu. Dodano, iż własności pojazdu nikt oprócz wymienionych organów administracji publicznej nie kwestionuje, okoliczność ta w świetle stosunków cywilnoprawnych jest bezsporna. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 47 § 1 i 2 Kc, gdyż oczywistym jest, że wymienione w decyzjach części pojazdu (w większości do niego dospawane) po odłączeniu pozbawią pojazd pierwotnej właściwości, jak również same swoją właściwość stracą. W tym kontekście stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania instytucja współwłasności pojazdu. Zdaniem skarżącej z art. 2 pkt 31 ustawy wynika, że pojazd traktowany jest jako całość, nie zaś jako zbiór "szczególnych elementów, z których jest wykonany". O tożsamości pojazdu decydują marka pojazdu, numer VIN oraz numer silnika, bowiem te elementy objęte są treścią identyfikującego pojazd dowodu rejestracyjnego (a więc decyzji administracyjnej). Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego J.C. dotyczącej przedmiotowego pojazdu wynika, że "numer nadwozia o treści: [...] oraz naniesiony na korpusie silnika na specjalnym nadlewie numer silnika o treści: [...] nie noszą śladów przerabiania lub podrabiania znaków czy też innych zmian pola numerowego. Są to numery pierwotne." W ocenie Skarżącej, błędnym jest więc ustalenie, że przedmiotowy pojazd nie jest pojazdem, o sprzedaży którego stanowi będąca dowodem własności umowa. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego wskazuje wprost, iż pojazd ten nie zmienił tożsamości. Błędnym jest również, zdaniem Skarżącej, twierdzenie organu II instancji, w związku z treścią art. 72 ust. 1 pkt. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy, iż w ustawie tej mowa jest "o dowodzie własności pojazdu i właścicielu pojazdu, a nie o dowodzie własności i właścicielu tych elementów pojazdu, których cechy zamieszcza się w dowodzie rejestracyjnym."

W zakresie zarzutów naruszenia norm prawa procesowego, skarżąca wskazała, że SKO nie usunął wad decyzji organu I instancji, w tym naruszenia art. 107 § 1 Kpa tj. braku koniecznych elementów decyzji organu I instancji, które warunkują jej ważność. Nadto, tak daleko idące braki w uzasadnieniu decyzji Starosty K. powodują, zdaniem Skarżącej, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem dopiero organ II instancji w sposób zrozumiały, choć nadal niepełny, uzasadnił motywy i wskazał postawy faktyczne rozstrzygnięcia. Uznano też, że nadużyciem ze strony organu II instancji jest stwierdzenie, iż wniosek strony, złożony przez jej pełnomocnika, o wyznaczenie dodatkowego 7 dniowego terminu do uzupełnienia wniosków dowodowych prowadził ku przewlekłości postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.–dalej ppsa), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się zatem do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania tego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organ II instancji, orzekając o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy, naruszył przepisy prawa, tak materialnego jak i procesowego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zapadła ona w ramach postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym i stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Stosownie do art. 145 § 1 kpa postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może zostać wznowione tylko w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który decyzję tę wydawał, tj. występuje podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z akt sprawy wynika przy tym, że wznawiając postępowanie w sprawie, organ I instancji działał na podstawie postanowienia Komendy Wojewódzkiej Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2009r., w którym przekazano Starości K. dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, zabezpieczony wcześniej jako dowód rzeczowy w sprawie karnej, a z którego to postanowienia wynikało, że nadwozie przedmiotowego pojazdu składa się z elementów nadwozi należących do dwóch pojazdów tej samej marki, w tym od pojazdu, który został skradziony. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa niewątpliwie w stanie niniejszej sprawy zaistniała, dlatego wznowienie postępowania z urzędu odpowiadało prawu. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że w dacie orzekania o rejestracji pojazdu decyzją z [...] stycznia 2008r., organ nie miał wiedzy co do tego, iż zarejestrowany pojazd (lub jego części) może pochodzić z kradzieży. Tym samym zaskarżonym decyzjom nie można zarzucić naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 149 § 2 kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, którą w tym przypadku jest orzeczenie w przedmiocie rejestracji pojazdu na podstawie art. 72 i 73 ustawy. Mając na uwadze fakt, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania rozważyć należy, czy Starosta K. miał dostateczne podstawy, by orzec o uchyleniu decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu i o odmowie jego rejestracji i czy we właściwy sposób przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia.

Przechodząc do kwestii merytorycznych, Sąd ustalił na podstawie zamieszczonych w aktach sprawy dowodów, że A.R., składając w dniu 21 grudnia 2007r. wniosek o rejestrację pojazdu marki Volkswagen Touran nr nadwozia [...], przedłożyła jako dowód własności pojazdu umowę kupna-sprzedaży zawartą w dniu 28 września 2007r. w Paryżu ze sprzedającym R.D., zamieszkałym na terytorium Francji. Zakupiony przez Skarżącą pojazd został przywieziony do Polski na lawecie. Złożone przy wniosku dokumenty, w tym umowa kupna-sprzedaży nie budziły wątpliwości i pojazd został zarejestrowany decyzją Starosty K. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku. W dniu 5 maja 2009r Komenda Wojewódzka Policji w P. postanowieniem Nr [...],[...] z dnia [...] kwietnia 2009r. przekazała Staroście K. dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, zabezpieczonego wcześniej jako dowód rzeczowy w prowadzonym dochodzeniu dotyczącym zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się kradzieżami pojazdów, legalizacją i obrotem pojazdami pochodzącymi z czynów zabronionych. Z ustaleń Policji wynika, że pojazd marki VW Touran o nr nadwozia [...], którego elementy znajdują się w przedmiotowym pojeździe, został skradziony w okresie 8-9 września 2007 roku w O. na szkodę A.N., zaś firma ubezpieczająca samochód Towarzystwo Ubezpieczeń [...] S.A. w P. wypłaciła odszkodowanie i zawarła z właścicielem skradzionego pojazdu umowę przeniesienia własności pojazdu. Z powyższego należy wnosić, że uszkodzony samochód przywieziony z Francji został naprawiony w Polsce, z użyciem kradzionych części samochodu. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca wiedziała o tym fakcie.

Materialno-prawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 72 ust.1 pkt 1 oraz art. 73 ustawy, zgodnie z którymi rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela, na podstawie (między innymi) dowodu własności pojazdu. Ustawa nie określa wprawdzie, co jest dowodem własności pojazdu, ale wydaje się oczywiste, że chodzi tu przede wszystkim o dokument stwierdzający w sposób niesporny prawo własności wnioskodawcy (właściciela) do danego pojazdu będącego przedmiotem wniosku o rejestrację. Jest to zazwyczaj umowa kupna – sprzedaży lub faktura zakupu pojazdu, ale także – w bardziej skomplikowanych stanach faktycznych i prawnych – prawomocne orzeczenie sądu powszechnego ustalające lub stwierdzające prawo własności w oparciu o art. 189 kpc lub art. 174 kc. Dokumenty te winny potwierdzać własność pojazdu w sposób niesporny i nie wymagający przeprowadzenia dodatkowych analiz i ocen, zwłaszcza w sferze stosunków własnościowych, gdyż uprawnionym do orzekania i rozstrzygania sporów w tym zakresie jest wyłącznie sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Przysługujące wnioskodawcy prawo własności pojazdu winno zatem wynikać wprost ze złożonych dokumentów, a co za tym idzie nie może ono nasuwać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Taki zaś rezultat można osiągnąć wyłącznie w razie przedłożenia organowi rejestrującemu dokumentów potwierdzających stan niesporny i zgodny z rzeczywistością. Dokument pozbawiony tych podstawowych cech nie jest dowodem własności w rozumieniu art. 72 ust.1 pkt 1 ustawy, a co za tym idzie nie może stanowić podstawy rejestracji pojazdu (por. wyroki NSA z dnia 14 października 1998r., sygn. akt II SA 1093/98; z dnia 25 stycznia 2000r., sygn. akt II SA 2506/99 oraz z dnia 20 lutego 2003r., sygn. akt II SA/Gd 2283/00).

W niniejszej sprawie dowodem własności pojazdu, przedstawionym w postępowaniu o rejestrację, jest umowa kupna-sprzedaży zawarta przez Skarżącą ze zbywcą R.D. Organ jest zdania, iż umowa ta nie jest dowodem własności nabytego pojazdu, a Skarżąca, występując z wnioskiem o rejestrację, nie była właścicielem pojazdu w rozumieniu powołanych przepisów. Swoje wnioski organ opiera na ustaleniach dotyczących zamontowania w sprowadzonym pojeździe części innego (skradzionego) pojazdu, w oparciu o przyjmowaną w orzecznictwie i doktrynie regułę, w myśl której dokumenty stanowiące podstawę do zarejestrowania pojazdu muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale także zgodne ze stanem faktycznym. Zaś stan faktyczny jest taki, jak opisany w opiniach biegłych. Z opinii biegłego J.C. wynika, że drzwi przednie lewe i prawe, drzwi tylne lewe i prawe, podsufitka, elementy zawieszenia przedniego oraz przednia część karoserii pochodzą z pojazdu marki VW Touran o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], które w opinii biegłego W.P. stanowią 19,84% ogólnej wartości samochodu Volkswagen Touran o numerze identyfikacyjnym [...] ustalonej na dzień 18 czerwca 2008 roku. Z powyższego, zdaniem Sądu, nie można jednak wywodzić wniosku, iż skarżąca nie była właścicielem pojazdu w rozumieniu art.73 1 ustawy, a jedynie właścicielką 80,16% jego części, gdyż właścicielem pozostałej części (19,84%), pochodzących z pojazdu o nr identyfikacyjnym nadwozia [...], było Towarzystwo Ubezpieczeń [...] S.A. w P.

W świetle zebranego materiału dowodowego, a konkretnie przytoczonych danych organ odwoławczy przyjął, że w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu A.R. nie była właścicielem pojazdu w rozumieniu art.73 1 Prd, a jedynie właścicielką 80,16% jego części, gdyż właścicielem pozostałej części (19,84%), pochodzących z pojazdu o nr identyfikacyjnym nadwozia [...], było Towarzystwo Ubezpieczeń [...] S.A. w P. Faktycznie więc przedmiotowy pojazd stanowi współwłasność A.R. oraz wymienionej firmy ubezpieczeniowej, zaś przedłożona przy wniosku umowy kupna - sprzedaży nie odzwierciedlała stanu faktycznego. Organ dodał, iż przedłożona umowa nie może być uznana za dokumentującą własność całego pojazdu, bowiem zbywca pojazdu przeniósł prawo własności na nabywcę tylko w takich granicach, w jakich mu przysługiwało. Organ nie określił jednak granic przysługującego zbywcy prawa własności, ani nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że zbywca nie był właścicielem całego pojazdu.

Odnosząc się do powyższych tez organu, Sąd jest zdania, że wymóg, by umowa kupna-sprzedaży odzwierciedlała stan faktyczny, odnosi się do stanu pojazdu w dniu zawarcia umowy, a nie jak przyjmuje organ- do stanu w okresie późniejszym. Większość nabywców używanych samochodów, po transakcji dokonuje mniejszych bądź większych napraw, lub modernizacji. Jak wskazano wyżej, organ nie wykazał, że zbywca nie przeniósł na Skarżącą własności całego pojazdu.

Przechodząc do istoty rzeczy, na wstępie należy przyznać rację Skarżącej, iż organ jest niekonsekwentny w kwestii zakresu swoich kompetencji co do ustaleń dotyczących spełnienia przez Skarżącą wymogów art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy. SKO z jednej strony podkreśla, iż żaden przepis prawa nie upoważnia organu właściwego w sprawach rejestracji do rozstrzygania kwestii dotyczących własności pojazdu, przepisy nakładają jedynie obowiązek badania, czy pojazd zgłoszony do rejestracji stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Organ dodaje, iż organ rejestrujący pojazd nie jest uprawniony, by przyjąć zgodnie z żądaniem strony, że stała się w okolicznościach rozpatrywanej sprawy właścicielem całości przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 193 § 2 w związku z art. 47 § 1 kc. Nie jest to spójne z twierdzeniami organu odwoławczego, że przedmiotowy pojazd stanowi współwłasność Skarżącej. Przyjmując powyższe, organ posługując się słowami z uzasadnienia decyzji: "rozstrzygnął w kwestii dotyczącej własności pojazdu", wskazując na instytucję unormowaną w art. 193 § 1 kc.

Sąd podziela pogląd organu, że przepisy nie wymagają od organu rejestracyjnego, by badał stosunki własnościowe w odniesieniu do zgłaszanych do rejestracji pojazdów, bo to jest kompetencja sądu powszechnego. Nie znaczy to jednak, aby organ odcinał się od wszelkich ustaleń w kwestiach własności pojazdu, w oparciu o wymagane prawem dokumenty, w tym umowy kupna-sprzedaży. To, że organ orzeka na podstawie materialnego prawa administracyjnego nie znaczy, że organ nie może posługiwać się kategoriami cywilnoprawnymi, zwłaszcza, że używa je stosowana ustawa. Zresztą, jak już wskazywano, organ odwoławczy w istocie ustalił stosunki własnościowe w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu, poprzez określenie ich jako współwłasność. Niezrozumiałym jest wobec tego, dlaczego organ uznał, iż nie może uwzględnić treści normy zawartej w art. 193 § 2 w związku z art. 47 § 1 kc, skoro uwzględnił normę zawartą w art. 193 § 1 kc. Nie chodzi przecież o skomplikowane ustalenia, a jedynie o ocenę w danej sprawie tego, czy - a jeżeli tak, to jak - zamontowanie kilku nowych części w przedmiotowym pojeździe w miejsce dotychczasowych, wpływa na tożsamość pojazdu i czy powoduje, że nabywca pojazdu traci pełne prawo własności do pojazdu.

Zgodnie z art. 193 § 2 kc, jeżeli jedna rzecz ma wartość obiektywnie większą niż pozostałe, tylko ona zachowuje swój byt prawny, pozostałe rzeczy mniejszej wartości stają się częściami składowymi. Właścicielem całości staje się właściciel rzeczy o znacznie większej wartości zgodnie z regułą, że część składowa nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych (art. 47 § 1 kc). Potwierdzeniem faktycznego zastosowana tej reguły jest fakt, iż Towarzystwo Ubezpieczeń [...] SA w P. nie ma roszczeń wobec A.R., a ewentualne roszczenia kieruje w stosunku do sprawców kradzieży. Gdyby podzielić stanowisko wskazanych organów administracji publicznej, dojść trzeba byłoby do wniosku, że nawet niewielki element (np. szyba czy lusterko) zamontowane pozafabrycznie zmienia tożsamość pojazdu i w przypadku wątpliwości co do ich pochodzenia, skutkuje wyrejestrowaniem pojazdu i odmową jego ponownej rejestracji do czasu wykazania własności tych elementów. Stanowisko takie stoi w oczywistej sprzeczności tak do wymienionych norm prawa cywilnego, jak i norm prawa administracyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, iż odrębną kwestią od ustalenia prawa własności jest dokonywanie stosownych rozliczeń według zasad bezpodstawnego wzbogacenia, a niekiedy według reżimu czynów niedozwolonych. Z powyższego wynika, iż nieuzasadnionym jest stanowisko organu II instancji, że załączona do wniosku umowa kupna - sprzedaży nie stanowi dowodu własności pojazdu. Dla ustalenia własności pojazdu decydującymi kryteriami są: marka pojazdu, numer VIN oraz numer silnika, jako elementy objęte treścią dowodu rejestracyjnego, których zgodność ze stanem znajdującym odzwierciedlenie w zawartej umowie kupna sprzedaży jak i legalność (brak ingerencji w tablice znamionowe) nie zostały podważone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze i uznając, że organy administracyjne nie przeprowadziły we właściwy sposób postępowania co do przyczyn wznowienia, stwierdzić należy naruszenie art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami kpa, z uwzględnieniem powyższych uwag dotyczących oceny przedłożonej umowy i stanu prawnego pojazdu na dzień rejestracji i w pierwszej kolejności oceni zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa .