Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Wójta Gminy Pruszcz Gdański w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Pruszcz Gdański do rozpatrzenia wniosku skarżącego J. K. o udzielenie informacji publicznej zawartego w piśmie z dnia 24 czerwca 2025 r., w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Pruszcz Gdański dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Wójta Gminy Pruszcz Gdański na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

J. K. (zwany dalej także "skarżącym", "wnioskodawcą") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Pruszcz Gdański w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 24 czerwca 2025 r., za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej w skrócie: "u.d.i.p.") J. K. wystąpił do Urzędu Gminy Pruszcz Gdański z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

- listy podmiotów, któremu Gmina powierzyła lub zleciła realizację zadania publicznego,

- listę adresów e-PUAP tych podmiotów.

W odpowiedzi z dnia 26 czerwca 2025 r. Wójt Gminy Pruszcz Gdański wskazał, że złożony wniosek nie zawiera precyzyjnego określenia zakresu żądanych informacji. Z jego treści nie wynika, jakich konkretnie zadań publicznych mają dotyczyć. Ponadto z wniosku nie wynika za jaki okres wnioskodawca żąda informacji. We wniosku nie zostało także sprecyzowane, jakie konkretnie dokumenty wnioskodawca ma na myśli. Organ uznał zatem, że wniosek jest sformułowany bardzo ogólnie i nie pozwala organowi na udostępnienie żądanej informacji. Organ nie może za wnioskodawcę domyślić się jakich konkretnie dokumentów żąda, a co za tym idzie, jaki jest zakres żądania. Pismo w tej sprawie może mieć dowolną postać, ale powinno z niego w jasny sposób wynikać, co jest jego przedmiotem. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być jasno sformułowany, aby możliwe było określenie przedmiotu i zakresu żądania. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej jest bowiem związany treścią wniosku i nie może żądać, aby autor dokonywał jego sprecyzowania lub uzupełnienia.

W odpowiedzi, pismem z dnia 26 czerwca 2025 r., J. K. wezwał organ do udostępnienia żądanej informacji publicznej lub wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga formy decyzji administracyjnej, tymczasem pismo organu z dnia 26 czerwca 2025 r. nie zawiera wymaganych elementów decyzji, nie posiada też pouczenia o środkach odwoławczych i nie jest wydane w trybie k.p.a., co stanowi rażące naruszenie prawa. Wnioskodawca wskazał ponadto, że jego wniosek został właściwie sformułowany, a brak wskazania zakresu czasowego nie uniemożliwia udostępnienia informacji. Nie wydając decyzji, ani nie udostępniając wnioskowanej informacji organ pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi z dnia 3 lipca 2025 r. Wójt Gminy Pruszcz Gdański podtrzymał w całości stanowisko zawarte w piśmie z dnia 26 czerwca 2026 r.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze J. K. wniósł o: 1/ stwierdzenie bezczynności organu; 2/ stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 34.000 zł; 4/ ewentualnie nałożenie na organ grzywny; 5/ zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz 6/ zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pomimo upływu terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ nie udzielił informacji publicznej. Pismo organu z dnia 26 czerwca 2025 r. nie stanowi odpowiedzi na wniosek, nie jest też decyzją, co stanowi rażące naruszenie prawa. Podobny charakter ma też koleje pismo organu z dnia 3 lipca 2025 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.

W ocenie skarżącego, bezczynność organu miała charakter rażący, ponieważ: organ odmówił realizacji obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie wydając decyzji administracyjnej, ani nie udostępniając informacji; pismo odmowne nie spełniało przesłanek decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), a więc było pozorne i miało na celu obejście ustawy; a organ podtrzymał to stanowisko mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej był jasny, logiczny i w pełni zrozumiały dla profesjonalnego organu administracji, bowiem dotyczył informacji określonej wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., tj. realizacji zadań publicznych oraz - co istotne - żądał adresów ePUAP podmiotów realizujących zadania publiczne. Tego typu informacja - mająca charakter danych teleadresowych - powinna być znana i dostępna w każdym urzędzie w celu zapewnienia zgodnego z ustawą o doręczeniach elektronicznych kontaktu obywateli z wykonawcami zadań publicznych. Zgodnie z ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, organy publiczne są obowiązane do zapewnienia obywatelowi kontaktu elektronicznego nie tylko z samym urzędem, ale również z podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Wskazane we wniosku sformułowania pochodzą wprost z tej ustawy i nie mogą być traktowane jako niezrozumiałe - są precyzyjne w rozumieniu przepisów prawa.

Odmowa udostępnienia informacji w praktyce pozbawiła skarżącego możliwości realizacji podstawowych spraw obywatelskich drogą elektroniczną. Z powodu braku wiedzy o skrzynkach e-PUAP podmiotów współpracujących z Gminą skarżący był zmuszony osobiście dostarczać dokumenty do przedszkola publicznego, które jak się okazało nie posiada własnej skrzynki e-PUAP. Poprzez odmowę podania adresu organ naraził skarżącego na zbędne koszty, czasochłonność i ograniczył konstytucyjne prawo do załatwiania spraw publicznych drogą elektroniczną. Potwierdza to, że taka błaha nawet odmowa informacji publicznej ma realny i negatywny wpływ na życie obywateli.

W ocenie skarżącego, odmowa udzielenia odpowiedzi miała charakter celowy i intencjonalny. Z treści otrzymanych pism oraz okoliczności sprawy wynika, że organ miał świadomość, iż co najmniej jeden podmiot realizujący zadania publiczne - przedszkole publiczne - nie spełnia ustawowych wymogów w zakresie posiadania adresu e-PUAP, co pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o doręczeniach elektronicznych. Skarżący zakłada, że podobna sytuacja występuje również wobec innych jednostek organizacyjnych realizujących zadania publiczne na podstawie zlecenia lub powierzenia przez Gminę Pruszcz Gdański.

Odmowa udzielenia informacji miała zatem na celu obejście odpowiedzialności administracyjnej i prawnej, wynikającej z niewywiązania się z obowiązków cyfryzacyjnych, co stanowi rażące naruszenie zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz celowego działania wbrew interesowi publicznemu i konstytucyjnemu prawu do informacji. Tym samym organ nie tylko złamał przepisy ustawy ale również próbował uniknąć skutków ujawnienia stanu faktycznego, który mógłby stanowić podstawę do dochodzenia odpowiedzialności - zarówno w trybie nadzorczym, jak i ewentualnie karnym (art. 23 u.d.i.p.).

Dodatkowo skarżący podkreślił, że w piśmie organu z dnia 10 lipca 2025 r. błędnie wskazano datę wcześniejszego pisma jako "26.06.2026 r.", co jednoznacznie świadczy o braku należytej staranności i rzetelności przy prowadzeniu sprawy przez organ administracji publicznej. Tak rażące błędy redakcyjne w oficjalnej korespondencji, dotyczącej konstytucyjnego prawa obywatela do informacji publicznej potwierdzają ignorowanie podstawowych standardów działania administracji i wzmacniają ocenę o uporczywym i rażącym charakterze bezczynności. Zaniechanie organu należy więc kwalifikować jako uporczywą i rażącą bezczynność, która nie powinna być tolerowana w demokratycznym państwie prawa.

W realiach sprawy zasadne i sprawiedliwe jest zatem przyznanie sumy pieniężnej. Żądana kwota ma charakter kompensacyjny oraz dyscyplinujący wobec organu, który celowo odmówił realizacji wniosku obywatela, podtrzymując formalnie bezzasadne i nielegalne stanowisko. Nie można tolerować sytuacji, w której obywatel - w pełni świadomie korzystając z przysługującego mu prawa - spotyka się z zinstytucjonalizowanym oporem administracji publicznej, zmuszającym go do prowadzenia sprawy sądowej, jedynie po to, by uzyskać dostęp do informacji, którą urząd powinien udostępnić niezwłocznie i z urzędu.

Uzasadniając alternatywnie zgłoszony wniosek o nałożenie na organ grzywny skarżący podkreślił, że nie może być tak, że urząd - łamiąc w sposób świadomy i bezpośredni obowiązki wynikające z ustawy - pozostaje całkowicie bezkarny, a obywatel, który domaga się elementarnego poszanowania prawa, ponosi wszelkie koszty, ryzyko i ciężar postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Pruszcz Gdański wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując wyrażone w sprawie stanowisko.

W uzasadnieniu, powołując się na uchwalę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt I FPS 2/21), organ zwrócił uwagę, że wniesiona skarga nie została podpisana. Podpis znajduje się jedynie pod pismem przewodnim. Odnośnie wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej, z ostrożności procesowej, organ wyjaśnił, że żądana przez skarżącego kwota jest rażąco wygórowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a.w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Skarga taka nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). Ustawa ta definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust.1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.

Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z wyżej powołanych przepisów wynika wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej, a tymi są niewątpliwie organy samorządowe (zob. pkt 21 komentarza do art. 4 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). Właściwym zatem podmiotem do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. pozostaje odpowiedni organ władzy publicznej, w tym organ samorządu terytorialnego, a zatem w niniejszej sprawie Wójt Gminy Pruszcz Gdański. W niniejszej sprawie spełniony pozostawał zatem podmiotowy zakres zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem dysponentem żądanej przez skarżącego informacji publicznej w zakresie zagadnień związanych funkcjonowaniem Gminy Pruszcz Gdański był niewątpliwie adresat wniosku.

W niniejszej sprawie spełniony został także przedmiotowy wymóg zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem sformułowane we wniosku żądanie udostępnienia informacji publicznej polegającej na podaniu "listy podmiotów, któremu Gmina powierzyła lub zleciła realizację zadania publicznego oraz listy adresów e-PUAP tych podmiotów", posiada charakter informacji publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6, m.in. informacja publiczna o: zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (w tym w zakresie wykonywania zadań publicznych) czy sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (pkt 3 lit. a/ czy d/).

W rozpoznawanej sprawie dokonując oceny treści, zawartej w piśmie z dnia 26 czerwca 2025 r. odpowiedzi organu na złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie mu żądanej informacji publicznej, kwestią sporną w istocie nie było kwestionowanie przez organ charakteru wnioskowanej przez skarżącego informacji jako publicznej. Organ nie twierdził, że żądana informacja pozostaje poza zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani że nie jest dysponentem informacji. Organ wskazał wyłącznie jako powód braku możliwości jej udostępnienia "brak precyzyjnego określenia zakresu żądanej informacji", tj. jakich konkretnie zadań publicznych oraz dokumentów mają dotyczyć udzielane informacje.

W ocenie Sądu wnioskodawca – jak zostało to powyżej już zaznaczone – zażądał niewątpliwie udostępnienia informacji o charakterze publicznym, odnoszących się do wykonywania przez gminę zadań publicznych poprzez wskazanie podmiotów realizujących te zadania na rzecz gminy oraz sposobu komunikacji elektronicznej z tymi podmiotami za pomocą platformy e-PUAP. W tej sytuacji, skoro wnioskodawca faktycznie nie skonkretyzował ram przedmiotowych i czasowych złożonego wniosku, tj. nie określił jakich zadań publicznych i za jaki okres ma dotyczyć udostępniona mu informacja, i w konsekwencji adresów e-PUAP jakich podmiotów domaga się udostępnienia, to należało przyjąć, że przedmiotem złożonego przez wnioskodawcę żądania pozostają wszystkie, nieograniczone czasowo informacje dotyczące podmiotów, którym Gmina powierzyła i zleciła wykonywanie zadania publicznego (oraz adresy e-PUAP wszystkich tych podmiotów). Oczywistym jednak w takiej sytuacji pozostaje, że rozmiar wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej, a zatem nakłady i koszty jej sporządzenia i udostępnienia byłyby po stronie organu na tyle znaczne, że uzasadniałoby to przyjęcie, iż wnioskowana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej, co z kolei musiałoby pociągać za sobą konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego dla interesu publicznego powodu ich uzyskania.

Stosownie bowiem do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Wyjaśnić należy, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż informacja publiczna może być zawarta w kilku źródłach i utrwalona na różnych nośnikach, zaś brak zagregowanych danych nie wyklucza uzyskania informacji przez podmiot uprawniony. Informacja taka może w takim przypadku mieć właśnie charakter tzw. informacji przetworzonej, przez którą należy rozumieć informację publiczną, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, zaś opracowaniu takiej informacji towarzyszył wysiłek intelektualny, konieczny w procesie przetwarzania informacji, którego miernikiem powinno być kryterium złożoności zastosowanych środków, technik i metod koniecznych dla wykreowania tej nowej informacji – intelektualne zaangażowanie podmiotu zobowiązanego (jego pracowników) w przygotowanie tej jakościowo nowej informacji. Przetworzenie informacji wiąże się bowiem z dodatkową pracą podmiotu zobowiązanego, z podejmowaniem pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste (por. komentarz do art. 3 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). Wskazuje się jednocześnie na wąską i szeroką "koncepcję przetworzenia informacji publicznej". W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 574/20). Artykuł 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przesłanką zatem do udostępnienia informacji publicznej mającej charakter informacji przetworzonej jest wykazanie "szczególnie istotnego interesu publicznego" w jej uzyskaniu. Regulacja ta ma bowiem stanowić sui generis barierę ochronną dla podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej przed zalewem wniosków od osób prywatnych o udostępnienie informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych, tym samym prowadzić do uniknięcia sytuacji, w których działania organu są skupione nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej (zob. pkt 11 komentarza do art. 3 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), op.cit.). Pojęcie interesu publicznego odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego ma na celu możliwość realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu, tak więc w zakresie prawa dostępu do informacji interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Przy czym nie jest wystarczające, że uzyskanie informacji przetworzonej pozostaje "istotne" dla interesu publicznego, gdyż musi być ono "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną (por. komentarz do art. 3 u.d.i.p. [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, WK 2026).

Reasumując, zaznaczenia wymaga, że skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też poinformować wnioskodawcę, że informacji takiej nie posiada, względnie - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. Zaznaczenia przy tym wymaga, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej ma miejsce wtedy, gdy podmiot wnioskujący – w przypadku informacji publicznej przetworzonej – nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego do jej udostępnienia a organ uznał, że w sprawie brak jest spełnienia ustawowej przesłanki wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jak również w sytuacji gdy udzielenie żądanej informacji publicznej nie jest możliwe z uwagi na ustawowe ograniczenia tego prawa, o których mowa w art. 5 u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie żądana przez skarżącego od Wójta Gminy Pruszcz Gdański informacja miała charakter informacji publicznej, w której posiadaniu niewątpliwie znajduje się organ – dotyczyła bowiem kwestii związanych z funkcjonowaniem tego organu, a ściślej mówiąc odnosiła się do wykonywania przez ten organ zadań publicznych poprzez określone podmioty, którym te zadania zostały powierzone przez organy gminy. W konsekwencji organ prawidłowo rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek winien był wezwać skarżącego do wykazania szczególnie istotnego dla interesu publicznego powodu dla uzyskania żądanej zgodnie ze sformułowanym we wniosku kryterium informacji publicznej. Pisemna odmowa udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej przez Wójta Gminy Pruszcz Gdański wskazuje na to, że organ ten pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 24 czerwca 2025 r.

Mając to na uwadze należało - zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązać organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie zachowania organu jako bezczynności naruszającej prawo w sposób rażący jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 4016/19). Z taką sytuacją – w ocenie Sądu - nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ niezwłocznie odpowiedział skarżącemu na jego wniosek, trwając jednak w mylnym przeświadczeniu, że w zaistniałych okolicznościach rozpoznał przedmiotowy wniosek w sposób prawidłowy. Po stronie organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli czy też przyjąć, że opisana bezczynność organu była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też celowym przedłużaniem postępowania. Wobec powyższego Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu – bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy całkowicie od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 40/17). Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). Uwzględniając kompensacyjną funkcję środka, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w postaci przyznania skarżącej sumy pieniężnej od organu, czyli zrekompensowania uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu, w kontekście brzmienia powołanego przepisu pozwalającego sądowi na pełną dyskrecjonalność w tej sferze, nie może budzić wątpliwości, że strona skarżąca powinna uzasadnić swoje żądanie w tej materii.

Ustawodawca sądowi orzekającemu pozostawił ocenę czy okoliczności sprawy wskazują także na konieczność wymierzenia grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej żądanej przez niego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W szczególności, przyznania wnioskowanej przez skarżącego wysokości sumy pieniężnej w żadnym stopniu nie uzasadniała – na tle istniejących okoliczności sprawy – argumentacja podniesiona w tym zakresie w skardze. Wbrew twierdzeniu skarżącego powodem "niewłaściwego" działania organu i w istocie niedoprowadzenia do prawidłowego rozpoznania wniosku nie było celowe działanie organu nakierowane na odmowę udostępnienia skarżącemu żądanej informacji, lecz mylne przekonanie, że wobec "zbyt ogólnie" sformułowanego przez skarżącego żądania nie stanowi ono wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu brak zatem powodów do jakiegokolwiek zrekompensowania pieniężnego skarżącemu opisanego działania organu, tym bardziej, że nie sposób jest uznać, że skarżący – w związku z działaniem organu - poniósł jakikolwiek uszczerbek z tego tytułu uzasadniający przyznanie mu sumy pieniężnej. Przeciwko zastosowaniu powyższego środka przemawia także przedstawiona powyżej ocena co do braku stwierdzenia przez Sąd rażącego naruszenia prawa przez organ pomimo zaistnienia bezczynności organu. Podobnie, jako niezasadny Sąd ocenił także wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.

W tym zatem zakresie Sąd uznał zatem żądanie skargi za niezasadne i oddalił ją w powyższej części na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).