Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Adam Lipiński, Protokolant Małgorzata Kędzielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stopnia służbowego oddala skargę

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r. K. Ł. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o stwierdzenie nieważności pozbawienia go stopnia służbowego [...] Milicji Obywatelskiej. Uznał, że nigdy nie został "zdegradowany", nie została mu też doręczona decyzja o zmianie stopnia służbowego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] umorzył postępowanie w sprawie pozbawienia funkcjonariusza Policji K. Ł. stopnia [...]. Organ ocenił, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179), funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, którzy posiadali stopień [...], z mocy prawa stawali się [...] Policji. W tej sprawie nie został więc wydany żaden akt władzy publicznej. Wskazał, iż do dnia zwolnienia K. Ł. z Policji, tj. do dnia [...] kwietnia 1994 r., właściwe przepisy ustawy - art. 47 ust. 1 punkt 3 i art. 53 - nie uległy zmianie. Nie można zatem dopatrzeć się jakiegokolwiek naruszenia prawa w zmianie stopnia służbowego, gdyż wynikło to z mocy prawa. Organ uznał w konkluzji, iż na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z brakiem przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, postępowanie powinno zostać umorzone.

W odwołaniu od tej decyzji K. Ł. wskazał, iż nie zaszła podstawa do uznania bezprzedmiotowości postępowania, określona w art. 105 § 1 kpa. Brak przesłanki uwzględnienia żądania nie czyni sprawy bezprzedmiotową. Stwierdził, iż na podstawie art. 29 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, stopień [...] został mu przyznany dożywotnio. Zasada ochrony praw nabytych oraz zasada zaufania obywatela do prawa i państwa wymaga, aby zapowiedzi zapewnienia określonego stanu prawnego, tj. dożywotniego posiadania stopnia, były dotrzymywane. W jego ocenie stopień służbowy powinien zostać mu przywrócony zgodnie z aktualnymi przepisami ustawy o Policji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z [...] kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, iż żaden organ nie jest władny do wydania decyzji, jeśli zmiana sytuacji prawnej strony wynika bezpośrednio z mocy prawa. Komendant Główny Policji wskazał na art. 149 ustawy o Policji, który zmieniał status funkcjonariuszy MO i nadawał im nowe stopnie. Podał, iż żądanie K. Ł. nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji i jako takie powinno być umorzone z powodu bezprzedmiotowości. Zaznaczył również, iż wprowadzenie nowej regulacji dotyczącej stopni służbowych w ustawie o Policji nie zamknęło K. Ł. drogi awansu służbowego w stopniu, lecz jedynie wykluczyło możliwość uzyskania stopnia [...].

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1912/07 uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję. Mając na uwadze stanowisko organów, iż pozbawienie stopnia służbowego skarżącego nastąpiło z mocy prawa, uwzględniając, że w aktach osobowych skarżącego nie ma decyzji o pozbawieniu lub zmianie tego stopnia, a ponadto wskazując, że skarżący sam przyznał we wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r., że takiej decyzji nigdy nie otrzymał, Sąd uznał, iż umorzenie postępowania wszczętego tym wnioskiem było nieprawidłowe. Stwierdził, że w sytuacji, gdy nie istnieje przedmiot postępowania nadzorczego, organ nadzorczy zobowiązany jest do wydania, na podstawie art. 157 § 3 kpa, decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania z powodów przedmiotowych, a nie umarzającej to postępowanie. Umorzenie możliwe jest bowiem tylko wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, zaś w niniejszej sprawie ten "przedmiot" wynika wyłącznie z żądania skarżącego.

Mając na uwadze powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie pozbawienia K. Ł. stopnia [...].

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, iż wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie związany był oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1912/07.

Na powyższą decyzję K. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zarówno jej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Jednocześnie wniósł o zbadanie przedmiotowej sprawy "nie tylko co do zasad ogólnych, ale również w zakresie Konstytucji RP" oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący ponownie przyznał, iż decyzji o pozbawieniu lub zmianie stopnia służbowego [...] Milicji Obywatelskiej nigdy nie otrzymał. W jego ocenie, dla porządku prawnego, a w szczególności dla praworządnego działania organów władzy publicznej i ochrony praw obywateli, bardziej pożądane jest eliminowanie z systemu prawnego przepisów rozporządzeń niezgodnych z Konstytucją RP i ustawą, aniżeli poprzestanie na odmowie zastosowania takiego przepisu w indywidualnej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie decydujące znaczenie mają ustalenia i wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1912/07.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego oznacza zaś, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 527/97, LEX nr 47275).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1912/07. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie pozbawienia K. Ł. stopnia [...] Milicji Obywatelskiej była bowiem wynikiem realizacji wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w powołanym wyroku. Sąd ten wskazał, iż w sytuacji, gdy nie istnieje przedmiot postępowania nadzorczego, organ nadzorczy zobowiązany jest do wydania, na podstawie art. 157 § 3 kpa, decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania z powodów przedmiotowych i w taki właśnie sposób organ rozstrzygnął sprawę.

Zarzuty zawarte w skardze nie są zatem zasadne, albowiem abstrahują od wytycznych i ustaleń zawartych w wyroku z dnia 7 stycznia 2008 r. Jednocześnie stwierdzić należy, iż decyzje wydane w sprawie spełniają wszystkie wymogi, o których mowa w art. 107 § 1 kpa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ stosownie do treści art. 200 powołanej ustawy, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.