Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na decyzję nr 1/2022 V S.A. w K. z dnia 22 sierpnia 2022 roku w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję

V S.A. w K. decyzją nr 1/2022 z 22.08.2022r. na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. dalej u.d.i.p.) oraz art. 104 oraz art. 107 kpa po rozpoznaniu wniosku K. N. z dnia 10 sierpnia 2022 r. odmówił udostępnienia informacji w zakresie:

1. umów zatrudnienia, współpracy, itp. (nazwo dokumentu jest dowolna) wraz z aneksami kierownika Działu T. M. W., w tym regulaminem, wytycznymi itp., dot. realizacji umów, wykonywania opisów badań, badań, itp., nadzoru nad badaniami i opisem przez lekarzy dyżurujących i wykonujących opisy teleradiologiczne,

2. umowy j/w. dyrektora ds. medycznych K. P. wraz z aneksami, w tym zobowiązaniami i wytycznymi.

W uzasadnieniu podano, że we wniosku wskazano, iż spółka jest podmiotem leczniczym świadczącym wysokospecjalistyczne usługi w dziedzinie diagnostyki obrazowej z zakresu radiologii, posiada wszelkie zgody i uprawnienia do świadczenia usług medycznych na rzecz podmiotów leczniczych finansowanych ze środków publicznych, w tym przez NFZ. Zatrudnia także lekarzy radiologów do świadczenia usług na rzecz np. Szpitala Wojewódzkiego w K., z którym - po rozstrzygnięciu ogłoszonego konkursu - miała zawartą umowę na świadczenie usług teleradiologicznych w zakresie diagnostyki obrazowej, badań, nadzoru nad badaniami pacjentów, których leczenie finansowane jest z ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

(Dz.U.2021.1285 t.j.), ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jednolity Dz.U z 2018 r., poz.160 ze zm.), w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 kwietnia 2019 roku w sprawie standardów opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U.2019, poz. 834).

Spółka podziela pogląd wnioskodawcy, zgodnie z którym zobowiązana jest do udostępniania informacji publicznej zaliczając się do katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt u.d.i.p., tj. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Częściowo działalność spółki finansowana jest ze środków publicznych w ramach zawartych przez nią kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Co do zasady, także wnioskowane dane wskazane powyżej stanowią informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Jednak w jej ocenie wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej bowiem wnioskodawca nie działa w interesie publicznym, który uzasadnia stosowanie przepisów u.d.i.p., a ma na celu wyłącznie zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb związanych ze sporem sądowym zawisłym przed Sądem Okręgowym w Opolu sygn. akt IC 69/22/BH, w którym spółka jest jednym z ośmiu pozwanych podmiotów. W związku z powyższym, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. spółka zmuszona jest odmówić udostępnienia żądanych informacji.

Wg spółki opis sporu pomiędzy wnioskodawcą a spółką zestawiony z zakresem wnioskowanych informacji pozwala uznać, że dokumenty te nie odnoszą się do sprawy publicznej, a jedynie prowadzić mają do ich wykorzystania we wszczętych sprawach - cywilnej i karnej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej inspirowany jest i dotyczy bezpośrednio wyłącznie powyższego celu i nie będzie on służył uniwersalnemu dobru powszechnemu, natomiast wykorzystanie u.d.i.p. nie może mieć na celu zaspokajania indywidualnych potrzeb poprzez uzyskiwanie informacji, dotyczących własnych interesów i spraw wnioskodawcy, albo informacji wprawdzie dotyczących kwestii publicznych, ale z przeznaczeniem ich wykorzystania wyłącznie dla własnych, prywatnych celów wnioskodawcy.

We wniosku o dostęp do informacji publicznej szczegółowo wnioskodawca przywołał zakres współpracy oraz tryb w jakim umowa ze spółką została zawarta. Dodatkowym argumentem przemawiającym za chęcią wykorzystania żądanych danych li tylko do prywatnych celów jest wniosek dowodowy zamieszczony w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2022 r., zgodnie z którym wnioskodawca żąda zobowiązania spółki przez Sąd Okręgowy w Opolu do przedłożenia regulaminów wykonywanych opisów badań przez jej pracowników oraz sprawowanego nadzoru nad tymi czynnościami medycznymi. Wniosek ten w dużej części pokrywa się z zakresem danych żądanych na podstawie u.d.i.p. Ponadto, w sprawie cywilnej zarówno M. W., jak i K. P. zawnioskowani są jako świadkowie. Spółka stoi na stanowisku, że wykorzystując instytucje dostępu do informacji publicznej poszukuje on jedynie dowodów dla celów prowadzonych przez siebie postępowań.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył wnioskodawca, kwestionując możliwość odmowy udzielenia informacji publicznej w oparciu o instytucję nadużycia prawa do informacji publicznej. Skarżący wskazał również, że zgodnie z regulacjami u.d.i.p. nie musiał uzasadniać wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto proces cywilny i karny w której pracownicy są osobami podejrzewanymi są niezależne od przedmiotowego postępowania albowiem na wniosek skarżącego Spółka wydawała już Prokuraturze dokumenty. Zatem nie ma żadnych powodów do uznania, że obecny wniosek posłuży wyłącznie do celów innych procesów. Wbrew argumentom spółki pozew liczy 130 strony; Szpitale w K. i w S. wydały szereg informacji publicznej, w tym z umowy zatrudnienia lekarzy, w tym zaangażowanych w spór; Sąd cywilny czy Prokuratura może w każdym czasie – na wniosek skarżącego - zażądać wnioskowanych obecnie umów i dokumentów; obecna odmowa ich wydania nosi silne domniemanie nielegalnych działań Spółki w zakresie u.d.i.p., co tym bardziej stanowi poważną i uzasadnioną potrzebę uzyskania tych dokumentów w tym trybie. Żądana informacja publiczna posłuży szerokiemu interesowi publicznemu, w tym wykazaniu ewentualnych nieprawidłowości w pobieraniu środków publicznych za nie wykonane lub nienależycie wykonane usługi, oraz przez niekompetentne osoby, którymi Spółka obsadziła stanowiska do ich wzbogacania wbrew prawu.

W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie przewodniczącego wydziału wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. 2020.875).

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

Zarzuty skargi są zasadne, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną, co nie było kwestionowane przez spółkę wydającą decyzję odmowną. Nie było także sporne, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. Wynikało to z faktu, iż spółka świadczy usługi medyczne na rzecz podmiotów leczniczych finansowanych ze środków publicznych, w tym przez NFZ, w trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2021.1285 t.j.), ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jednolity Dz.U z 2018 r., poz.160 ze zm.), w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 kwietnia 2019 roku w sprawie standardów opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U.2019, poz. 834). Spółka zalicza się do katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt u.d.i.p., tj. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia.

Sporne jedynie było, czy zasadna była odmowa udzielenia żądanej informacji z powołaniem się na nadużycie prawa przez wnioskodawcę tj. ze względu na występowanie o udzielenie informacji jedynie w celach związanych z prywatnym procesem cywilnym skarżącego, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji.

Co do zasady spółka ma rację co do tego, iż celem u.d.i.p. jest troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. a nie zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Nie można zatem co do zasady korzystać z instytucji dostępu do informacji publicznej dla celów prywatnych na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych. Jednak spółka nie wykazała, iż w kontrolowanej sprawie żądanie wnioskodawcy dotyczy takich właśnie celów prywatnych, a wnioskodawca nie ma obowiązku wskazywać dlaczego chce określonej informacji publicznej.

Podnoszona zatem w decyzji okoliczność, iż wnioskodawca prowadzi ze spółką proces cywilny nie może automatycznie oznaczać, że o informację publiczną występuje w związku z tym procesem, lecz to podmiot dysponujący informacją publiczną i zobowiązany do jej udzielania musi wykazać, iż celem wnioskodawcy jest jedynie realizacja celów prywatnych i że nie działa na rzecz dobra publicznego. Z okoliczności badanej sprawy nie wynika, że wniosek ma związek z procesem karnym i cywilnym, nie wskazuje na to również charakter żądanej informacji. Wystąpiono w kontrolowanej sprawie o umowy zatrudnienia, współpracy, regulaminy, wytyczne co do realizacji umów, wykonywania całości działalności medycznej, nadzoru nad wykonywaniem działalności co do całej określonej działalności medycznej jednostki.

Gdyby przyjąć taką wykładnię jak zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, to każdy podmiot, który prowadzi jakikolwiek spór prawny np. sądowy z podmiotem dysponującym informacją publiczną i zobowiązanym do jej udzielania, byłby automatycznie pobawiony prawa do informacji publicznej, co jest niedopuszczalne. Z drugiej też strony każdy podmiot dysponujący informacją publiczną i zobowiązany do jej udzielania, mógłby powoływać się w takich sytuacjach na spór prawny z wnioskodawcą dla pozoru, co wyłączałoby działanie u.d.i.p., wypaczając sens i cel tej ustawy.

Zatem skoro wniosek dotyczył informacji publicznej i nie było kwestionowane że spółka jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej, należało uchylić zaskarżoną decyzję, bo spółka nie wykazała, że informacja jest żądana tylko w celach związanych z prywatnym procesem cywilnym skarżącego.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji spółka winna uwzględnić wyżej wskazane stanowisko, przy czym spółka może rozważyć treść żądania co do poszczególnych jego elementów w świetle art. 5 u.d.i.p. tj. co do dopuszczalnych ograniczeń w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, które mogą wynikać z żądanych do ujawnienia dokumentów.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.