Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] na bezczynność Dyrektora [...] Zespołu Szkół w L. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa w zakresie pytań numer 3 i 4 wniosku; 2. zobowiązuje organ do rozpatrzenia wniosku w zakresie pytań numer 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie (tj. co do pytania numer 6); 4. zasądza od Dyrektora [...] Zespołu Szkół w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skarżący M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora [...] Zespołu Szkół w L. (dalej: organ )w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej tj. udzielenia informacji publicznej, o którą wystąpił w trybie art. 3a i 4 Ustawy Prawo Prasowe, jako Redaktor Naczelny czasopisma [...].

W skardze domagał się stwierdzenia bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji na pytania nr 3,4 i 6 zadanych w dniu 12 stycznia 2025 r. oraz zasądzenia od organu rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Stan faktyczny sprawy jest następujący.

12 stycznia 2025 r., drogą elektroniczną, skarżący zwrócił się do [...] Zespołu Szkół w L. w trybie ustawy Prawo prasowe o podanie następujących informacji:

1. Czy w państwa szkole uczy matematyki pani M. ?

2. Jaka jest średnia ocen z matematyki w klasach przez nią uczonych ?

3. Jaka jest średnia ocen z matematyki w klasach innych niż przez nią uczonych ?

4. Jaka jest średnia ocen z innych przedmiotów w klasach przez nią uczonych ?

5. Czy jest faktem, że w klasach przez nią uczonych ponad [...] osób jest zagrożonych nie zdaniem do następnej klasy z powodu wyników z jej przedmiotu ? Ile osób uczęszcza do tych klas ?

6. Ile osób w klasach nie uczonych przez nią ma zagrożenie nie zaliczeniem matematyki ? Ile jest w tych klasach uczniów ?

7. Co jest powodem różnic w sytuacji klas uczonych i nie uczonych przez panią M. ?

8. Jaka jest reakcja dyrekcji szkoły na powyższą sytuację ?

Skarżący w uzasadnieniu skargi oświadczył, że organ udzielił odpowiedzi w zakresie pytania nr 1, 5, 6 w części pierwszej (pytanie nr 1 z pytania nr 6 ) oraz wydał decyzje w zakresie odmowy udzielenia informacji publicznej w zakresie pytania nr 2, co stanowi przedmiot odrębnego postępowania przed WSA.

Skarżący zarzucił, że organ nie udzielił odpowiedzi na pytania nr 3 , 4 , 6 w zakresie pytania nr 2 w tym pytaniu. W zakresie punktu 4 skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu dysponuje on informacją i nie jest to informacja przetworzona, gdyż zbiorcze statystyki w zakresie każdej klasy i każdego przedmiotu w danej klasie są sporządzane i przetwarzane na potrzeby samego podmiotu i są omawiane podczas konferencji klasyfikacyjnej na koniec każdego semestru oraz jest automatycznie na bieżąco wyliczana w systemie informatycznym LIBRUS. Z tego względu strona stoi na stanowisku, że nie ma podstaw do wezwania o wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu tej informacji, a podmiot zobowiązany pozostaje w nieuzasadnionej zwłoce.

Pytania numer 7 i 8 jako odnoszące się do sfery oceny a nie faktów nie stanowią w ocenie strony zakresu informacji publicznej.

Podsumowując skarżący oświadczył, że przedmiotem skargi jest bezczynność tj. brak odpowiedzi na pytania nr 3 4 i 6 (w części) informacje publiczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Przyznał, że Szkoła jest podmiotem publicznym. Dalej wskazał, że po analizie wniosku udostępnił w trybie informacji publicznej informacje na pytania 1, 3, 5-6 ww. wniosku. Ponadto poinformował, że co do pytań w pkt. 2, 7-8 wydano decyzję odmowną. Udzielono odpowiedzi na pytanie nr 3 wskazując, że wyniki nauczyciela, którego dotyczyło zapytanie nie odbiegają od wyników pozostałych nauczycieli matematyki. W zakresie pytania nr 4 wezwano skarżącego o wskazanie szczególnego interesu publicznego z uwagi na fakt, że informacja żądana stanowi informację przetworzoną. W zakresie pytania nr 6 nie udzielono odpowiedzi na drugą część pytania, jako że stanowiła ona ciąg myślowy pierwszej części zapytania. W dniu 3 marca udzielono mailowo odpowiedzi na drugą część pytania nr 6.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Z kolei, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Ponadto w świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.

Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony skarżącej z 12 stycznia 2025 r. o udostępnienie w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe informacji, odnośnie trzech pytań oznaczonych numerami 3, 4, i 6 ( w części).

Prawo prasowe (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1914) stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669).

A zatem osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku takiej osoby stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Prawo prasowe wyróżnia dwa tryby udzielania informacji prasie wnioskowanych informacji. Pierwszy wynika z art. 3a Prawa prasowego, w którym przyjęto, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Oznacza to, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Odrębny tryb udzielania prasie informacji uregulowany został w art. 4 Prawa prasowego i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację. W powyższym trybie obowiązani do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 Prawa prasowego). W razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni. ( por. wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn.. III OSK 2286/21) Tryb przewidziany w art. 4 ustawy Prawo Prasowe nie ma więc w sprawie zastosowania.

Jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa.

W kontrolowanej sprawie poza sporem jest, że Dyrektor [...] Zespołu Szkół w L. jest podmiotem publicznym, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej: u.d.i.p.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Zespołu Szkół w L. jako organ zobowiązany do udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej w odpowiedzi na wniosek skarżącego udzielił 24 stycznia 2025 r. odnośnie spornych pytań o numerach 3,4 i 6 (objętych skargą) następujących odpowiedzi:

Odnośnie pytania nr 3 o podanie średniej ocen z matematyki w klasach innych niż uczonych przez wskazaną osobę odpowiedział, że nie jest możliwe podanie szczegółowych statystyk dotyczących tego nauczyciela, przy czym jego wyniki nie odbiegają w sposób znaczący od wyników innych nauczycieli oraz dodał, że wskazana nauczycielka wyróżnia się szczególnymi osiągnięciami dydaktyczno-wychowawczymi. Z kolei, odnośnie pytania nr 4 jaka jest średnia ocen z innych przedmiotów w klasach przez nią uczonych odpowiedział, że taka statystyka nie jest przez szkołę prowadzona i w związku z tym stanowi informację przetworzoną, wobec czego wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Jeśli chodzi o pytanie nr 6 tj. Ile osób w klasach nie uczonych przez wskazanego nauczyciela ma zagrożenie nie zaliczeniem matematyki oraz ile jest w tych klasach uczniów, organ odpowiedział, że na koniec I półrocza liczba osób zagrożonych wynosi 0, a następnie dodatkowo pismem z 3 marca 2025 r. wskazał, że ilość uczniów w klasach nie uczonych przez wskazaną osobę wynosi 328.

W ocenie Sądu, skarżący słusznie zarzuca, że w piśmie z 24 stycznia 2025 r. Dyrektor [...] Zespołu Szkół w L. uchylił się od odpowiedzi na pytania skarżącego nr 3 i 4 wniosku, bowiem jako organ nadzoru pedagogicznego w podlegającej mu placówce powinien dysponować informacjami o średnich ocenach z danego przedmiotu, danego nauczyciela, w danej klasie. Jeżeli organ dysponuje tymi informacjami, które mają walor informacji publicznych to powinien je udostępnić. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 6 pkt 4) lit.c u.d.i.p. treść ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Tymczasem w niniejszej sprawie organ udzielając wymijającej informacji, w ogóle nie odpowiedział na pytanie nr 3, a odnośnie pytania nr 4 wskazał, że pytanie dotyczy informacji przetworzonej, wobec czego wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni. Skarżący niezwłocznie udzielił na to wezwanie odpowiedzi, po czym organ nie zajął w sprawie żadnego stanowiska mimo, że miał obowiązek udzielić informacji lub wydać decyzję odmawiającą udzielenia informacji.

Wobec powyższego zarzut bezczynności organu odnośnie braku odpowiedzi na pytania nr 3 i 4 jest oczywisty i w pełni uzasadniony. Z kolei, odnośnie pytania nr 6, organ w piśmie z 24 stycznia 2025 r. udzielił odpowiedzi, którą uzupełnił w piśmie z 3 marca 2025 r. co czyni zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie zbytecznym.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził bezczynność organu w zakresie pytań nr 3 i 4 wniosku (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa ( art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w zakresie pytań nr 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) i zasądził na rzecz skarżącego poniesione koszty postępowania w kwocie 100 zł ( art. 199 i art. 200 p.p.s.a.).