Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania w sprawie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

R. K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 listopada 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z 28 maja 2018 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego wraz z magazynem wysokiego składowania na terenie działki nr [...] w miejscowości P.

Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Decyzja organu I instancji z 28 maja 2018 r. doręczona została zarówno stronie postępowania R.K., na adres zamieszkania, w dniu 6 czerwca 2018 r., jak i pełnomocnikowi strony, na wskazany przez niego adres do korespondencji, w dniu 22 czerwca 2018 r.

Odwołanie od decyzji złożone zostało przez pełnomocnika strony w dniu 21 czerwca 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym).

Postanowieniem z 9 października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania R. K. od decyzji Wójta Gminy z 28 maja 2018 r. Wobec wniesienia skargi przez pełnomocnika strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 6/19 uchylił postanowienie Kolegium z 9 października 2018 r. wskazując, że błędna jest konkluzja organu odwoławczego, że w ustalonych okolicznościach sprawy wniesione przez pełnomocnika skarżącego odwołanie od decyzji organu I instancji jako przedwczesne jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie przeoczył okoliczność, że decyzja organu I instancji, pomimo prawidłowego ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania beneficjenta, czego żadna ze stron nie kwestionowała, została także doręczona samemu beneficjentowi na jego adres. Z uwagi na pouczenie o możliwości zaskarżenia przedmiotowych decyzji w terminie 14 dni, pełnomocnik skarżącego na zlecenie swojego mocodawcy przystąpił do sporządzania odwołania.

W ocenie Sądu, analiza przepisu art. 40 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że nie ma prawnego zakazu doręczania pism także stronie, nawet jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika. Fakt reprezentowania strony w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyklucza działania samej strony w postepowaniu, choćby poprzez złożenie środka zaskarżenia. Żaden przepis k.p.a. tego nie zabrania. Ustanowienie pełnomocnika nie pozbawia wszak strony uprawnień procesowych. Więcej, można rzec, że legitymacja do działania pełnomocnika w postępowaniu wywodzi się z praw i obowiązków procesowych strony (mocodawcy), nie wyłączając ich zarazem.

Sąd w prawomocnym orzeczeniu wskazał, że skoro organ jednak doręcza decyzję zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie z pouczeniem o sposobie i terminie jej zaskarżenia, zaś strona wnosi środek zaskarżenia, błędnym jest twierdzenie, że czyni to przedwcześnie. W takim przypadku przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z chwilą doręczania decyzji stronie osobiście, a jedynie jego upływ wiązać należy z doręczeniem dla pełnomocnika. Przepis art. 112 k.p.a. gwarantuje bowiem stronie, że nie będzie ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, co do prawa odwołania, jeżeli się do tego pouczenia zastosowała.

Wskutek ponownego rozpoznania sprawy Kolegium postanowieniem z 14 listopada 2019 r. stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania.

Zaznaczył organ odwoławczy, że termin do złożenia odwołania od decyzji doręczonej stronie, R. K., rozpoczął bieg w dniu 6 czerwca 2018 r. i upłynął w dniu 20 czerwca 2018 r.

Bieg terminu do złożenia odwołania od decyzji doręczonej pełnomocnikowi strony rozpoczął się w dniu 22 czerwca 2018 r. i upłynął w dniu 6 lipca 2018 r.

Złożone przez pełnomocnika strony odwołanie, datowane 21 czerwca 2018r., nadane zostało w urzędzie pocztowym w tymże dniu 21 czerwca 2018r., tj. w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin do złożenia odwołania od decyzji doręczonej stronie, a przed dniem, w którym decyzję doręczono pełnomocnikowi strony.

Z powyższego w ocenie Kolegium wynika, że odwołanie nie zostało złożone ani w wymaganym 14-dniowym terminie do jego złożenia od dnia doręczenia decyzji stronie, ani w wymaganym terminie od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, ponieważ termin do złożenia odwołania od decyzji doręczonej pełnomocnikowi rozpoczął swój bieg w dniu 22 czerwca 2018 r.

Analizując powyższe doszło SKO do wniosku, iż nie zachodzi w tym przypadku możliwość uznania, jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania począwszy od daty doręczenia decyzji stronie (tj.6 czerwca 2018 r.) i upływu biegu tego terminu z uwzględnieniem upływu terminu związanego z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony (tj.6 lipca 2018 r.), ponieważ data, w której upływa termin do złożenia odwołania od decyzji doręczonej stronie (20 czerwca 2018 r.) nie obejmuje rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji doręczonej pełnomocnikowi (22 czerwca 2018 r.), a odwołanie złożone zostało w dniu 21 czerwca 2018 r., tj. po dniu, w którym upłynął termin do złożenia odwołania od decyzji doręczonej stronie oraz przed dniem, w którym decyzję doręczono jej pełnomocnikowi.

W konsekwencji Kolegium uznało, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu do jego złożenia.

We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenia postępowania administracyjnego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.

art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

art. 134 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do jej procedowania oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm prawem przewidzianych.

Uzasadniając podniesione zarzuty wskazał pełnomocnik, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy oczywistym jest, że niedopuszczalne jest "karanie" strony za błędy organu administracji polegające na złym doręczeniu decyzji i złym pouczeniu o prawie jej zaskarżenia. W takiej sytuacji SKO zobowiązane było po upływie dnia 22 czerwca 2018 r. (tj. dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego) merytorycznie procedować nad wniesionym w sprawie odwołaniem. Zaskarżone więc postanowienie SKO jest niedopuszczalne, gdyż rażąco łamie ono podstawowe przepisy ww. prawa, a także konstytucyjne prawo strony do sądu wynikające z art. 45 Konstytucji RP. Wskazał pełnomocnik również, że SKO winno wziąć pod uwagę orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie przez WSA w Gdańsku w dniu 17 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 6/19. W wyroku tym Sąd w sposób jednoznaczny zobowiązał organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Wniesiona skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli w granicach wyżej określonych, Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie jako, że skarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wyżej wspomniano w niniejszej sprawie wydany został wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 6/19. Wyrok ten jest prawomocny, nie został bowiem zaskarżony przez żadną ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. W orzeczeniu tym Sąd wyraźnie wskazał, iż przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z chwilą doręczania decyzji stronie osobiście, a jedynie jego upływ wiązać należy z doręczeniem dla pełnomocnika. Przepis art. 112 k.p.a. gwarantuje bowiem stronie, że nie będzie ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, co do prawa odwołania, jeżeli się do tego pouczenia zastosowała.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek [w:] System..., red. W. Siedlecki, s. 319).

W ocenie Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 listopada 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z 28 maja 2018 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego wraz z magazynem wysokiego składowania na terenie działki nr [..] w miejscowości P. jest w sposób oczywisty sprzeczne z oceną prawną jak i zawartymi w przywołanym prawomocnym wyroku Sadu wskazaniami co do dalszego postępowania. Tym samym zaskarżone postanowienie narusza art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy ponownie przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wydanych w sprawie orzeczeń Sądu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).