Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. w [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.

firma A Sp. z o.o. w O. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca, Spółka) wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia do jakiego źródła przychodów powinien być alokowany koszt odsetkowy (odsetki) od pożyczek zaciągniętych przez Spółkę w celu przejęcia kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno - dystrybucyjnymi w świetle art. 15 ust. 2b w zw. z art. 15 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2343 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."),

W opisie stanu faktycznego wskazano, że wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce i polskim rezydentem podatkowym. Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji wódki, dystrybucji alkoholu w Polsce oraz prowadzi import i eksport różnych rodzajów alkoholi. W latach 2009-2019 strategia biznesowa Spółki polegała na skupieniu się na działalności produkcyjnej (poprzez spółki zależne), na rozwoju portfela marek własnych oraz rozwoju portfela marek zagranicznych alkoholi (głównie rosyjskich). Chcąc zwiększyć swój udział w rynku rosyjskim i wzmocnić swoją pozycję na rynku wyrobów alkoholowych oraz zabezpieczyć się przed konkurencją, w 2009 r. wnioskodawczyni nabyła udziały w luksemburskiej spółce holdingowej ("firma B"), która kontrolowała kilka wiodących rosyjskich spółek z branży wyrobów spirytusowych i win. Natomiast, w 2010 r. przejęła kolejną rosyjską spółkę z branży alkoholowej ("firma C"), poprzez nabycie udziałów jej udziałowca. Spółka w latach 2009-2010 próbowała dostosować się do pogarszającej się sytuacji w branży spożywczo-alkoholowej, która sprawiła, że prowadzenie działalności dystrybucyjnej w Polsce stało się mało opłacalne. Z uwagi na zaostrzenie się konkurencji ze strony hipermarketów i sieci dyskontów, dotychczasowa działalność dystrybucyjna przynosiła niewielka marżę. Z tego względu, strategia biznesowa wnioskodawczyni na lata 2009-2010 polegała na skupieniu się na działalności produkcyjnej (poprzez spółki zależne) oraz na zwiększeniu sprzedaży produktów zagranicznych marek (w szczególności rosyjskich) na podstawie wyłączności na rynek polski i rynek zagraniczny. Dzięki dywersyfikacji portfolio produktów wnioskodawczyni mogła wprowadzić na rynek polski i zagraniczny nowe marki, co przełożyło się na zwiększenie przychodów operacyjnych. Z uwagi na ówczesną sytuację finansową, Spółka zaciągnęła dwie pożyczki od amerykańskiej spółki powiązanej ("firma D") – w 2009 r. oraz w 2010 r. Uzyskane środki zostały przeznaczone na zakup udziałów w "firma B" oraz na nabycie udziałów w spółce-matce "firma C". Podstawową korzyścią oczekiwaną przez Spółkę była możliwość wzmocnienia pozycji na rynku rosyjskim, poprzez przejęcie kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi oraz rozbudowanie portfolio rosyjskich alkoholi sprzedawanych przez wnioskodawczynię na polskim rynku oraz za granicą. Wnioskodawczyni w kolejnych latach kontynuowała przyjętą politykę biznesową polegającą na inwestowaniu w przejmowanie spółek rosyjskich. Z uwagi na fakt, że pożyczki udzielone Spółce przez "firma D" były oprocentowane, wnioskodawczyni nadal ponosi wydatki w postaci odsetek od ww. pożyczek ("odsetki"), które są płatne dwa razy do roku.

W uzupełnieniu wniosku z [...] października 2019 r. wnioskodawczyni wskazała, dane identyfikacyjne podmiotów uczestniczących w transakcji.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z [...] października 2019 r.):

1. Do jakiego źródła przychodów powinien być alokowany koszt odsetkowy (odsetki) od pożyczek zaciągniętych przez Spółkę w celu przejęcia kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi w świetle art. 15 ust. 2b w zw. z art. 15 ust. 2 i 2a u.p.d.o.p.?

2. W przypadku, gdyby DKIS uznał stanowisko za nieprawidłowe, czy wnioskodawczyni powinna zaliczyć odsetki do kosztów uzyskania przychodu do innych źródeł przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 u.p.d.o.p.?

Zdaniem wnioskodawczyni odsetki od pożyczek zaciągniętych przez nią w celu przejęcia kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi powinny być rozpoznane jako koszt pośredni i alokowane przez nią, poprzez zastosowanie klucza przychodowego, tj. zgodnie z art. 15 ust. 2b w zw. z art. 15 ust. 2 i 2a u.p.d.o.p. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że u.p.d.o.p. nie zawiera definicji kosztu "bezpośredniego" ani kosztu "pośredniego". Co do zasady, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. Natomiast, do kosztów pośrednich zalicza się te wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, a więc takie, którym nie można przypisać konkretnego przychodu, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje jego uzyskanie. Według Spółki odsetki od pożyczki/kredytu zaciągniętego przez podatnika na nabycie akcji lub udziałów, nie pozostają w bezpośrednim związku z ich nabyciem, należą więc do kategorii kosztów pośrednich. O bezpośredniości kosztów uznawanych za wydatki na nabycie akcji/ udziałów świadczy fakt, że podatnik, nabywając akcje (udziały), nie może ich uniknąć. Przykładem tego rodzaju wydatków jest, np. cena zapłacona za udziały (akcje). Nabycie akcji (udziałów) bez konieczności ponoszenia kosztu w postaci odsetek jest możliwe, dlatego wydatki związane z pożyczką nie warunkują skutecznego nabycia udziałów czy akcji, a zatem nie mogą być uznane za "wydatki na objęcie lub nabycie udziałów albo akcji". W ocenie wnioskodawczyni skoro odsetek nie da się przypisać do konkretnego źródła przychodów, powinny zostać alokowane zgodnie z treścią regulacji zawartej w art. 15 ust. 2b u.p.d.o.p., w zw. z ust. 2 i 2a ww. artykułu. Zatem wnioskodawczyni, która uzyskuje przychody zarówno ze źródła zyski kapitałowe, jak i z pozostałych źródeł oraz ponosi wydatki w postaci odsetek, będące kosztami pośrednimi, powinna zastosować klucz przychodowy z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., w celu prawidłowego alokowania tych kosztów między dwa źródła przychodów. W efekcie, odsetki od pożyczki, z której środki umożliwiły zdobycie kontroli nad rosyjskim spółkami produkcyjno- dystrybucyjnymi, powinna proporcjonalnie alokować zarówno do zysków kapitałowych oraz zysków z innych źródeł przychodów (operacyjnych). Natomiast, w przypadku gdyby w danym roku osiągnęła przychody wyłącznie ze źródła zyski kapitałowe albo wyłącznie z pozostałych źródeł przychodów, wówczas płatności odsetek powinna rozpoznać jako koszty uzyskania przychodu w ramach tego źródła, z którego w danym roku osiągnęła przychody. W sytuacji, jeżeli organ stwierdzi, że odsetki, mimo pośredniego charakteru, można przyporządkować do jednego ze źródeł przychodów, zdaniem wnioskodawczyni ponoszone przez nią wydatki związane ze spłatą odsetek powinny być przypisane do źródła przychodów związanych z jej działalnością operacyjną.

Wnioskodawczyni podkreśliła, że celem przeznaczenia środków uzyskanych w ramach pożyczek było poszerzenie portfolio sprzedażowego Spółki poprzez dystrybucję wyrobów alkoholowych z kluczowych segmentów wódki w [...], zabezpieczenie i budowanie przewagi konkurencyjnej na rynku wyrobów alkoholowych, uzyskanie lepszej pozycji negocjacyjnej warunków pozyskiwania surowców i finansowania dla Spółki, zabezpieczenie przed działaniami bezpośredniej konkurencji (pośredni wykup udziałów spółek konkurencyjnych). Dzięki zainwestowaniu w nabycie marek istniejących i rozpoznawalnych, Spółka spodziewała się osiągnąć wyższe marże z ich sprzedaży. Transakcja zapewniła dostęp do nowych marek, a także możliwość ich dystrybucji na rynek polski i zagraniczny. Dodatkowo, decyzja pozwoliła na uniknięcie dodatkowych kosztów, które musiałaby ponieść w związku z wymyślaniem nowego produktu oraz jego promocją w celu zdobycia rynku. Z uwagi na fakt, że Spółka działa jako producent oraz eksporter/importer wyrobów alkoholowych, skupowanie zagranicznych marek z branży wyrobów spirytusowych i win wpisuje się w jej profil działalności. Tym samym, nabycie udziałów w "firma B" oraz w "firma C", to efekt dążenia Spółki do wykorzystania potencjału rosyjskich alkoholi oraz zwiększenia swojego udziału w dystrybucji zagranicznych marek na rynku polskim, co wynika z jej profilu działalności. W świetle powyższego koszty odsetkowe powinny zostać przypisane do przychodów z innych źródeł. Przesłanką alokowania danego przychodu do innego źródła niż zyski kapitałowe jest, zdaniem wnioskodawczyni, "cel" poniesienia tego wydatku, który został wskazany w treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni środki uzyskane od "firma D" przeznaczyła na pośrednie nabycie udziałów w rosyjskich spółkach produkcyjno-dystrybucyjnych, celem rozbudowania portfela sprzedażowego o produkty z kluczowych segmentów wódki w [...], powinna zakwalifikować odsetki jako koszty związane z działalnością operacyjną do przychodów z innych źródeł. Prawidłowa wykładania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. prowadzi zatem do wniosku, że cel poniesienia danego wydatku ma istotne znaczenie dla powiązania go z danym źródłem przychodów na gruncie u.p.d.o.p. Zgodnie z powołanym przepisem dany koszt podatkowy musi być poniesiony "w celu" osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub "w celu" zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a tym samym kwalifikacja danego wydatku jako związanego z konkretnym źródłem przychodów uzależniona jest od konkretnego celu poniesienia danego wydatku. Ponadto, sama możliwość wystąpienia przychodu z zysków kapitałowych nie determinuje kwalifikacji kosztów do źródła przychodów z zysków kapitałowych.

W indywidualnej interpretacji z dnia [...] listopada 2019 r. organ uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz regulacje prawne organ stwierdził, że wydatki na odsetki od pożyczek zaciągnięte na zakup udziałów zalicza się do kosztów "pośrednich", ponieważ nie mają one bezpośredniego związku z uzyskaniem przez Spółkę konkretnych przychodów. Zdaniem organu koszty pośrednie, które dotyczą przychodów z zysków kapitałowych określonych w art. 7b ust. 1 u.p.d.o.p., winny być kwalifikowane do źródła, do którego kwalifikowane są przychody. Odsetki od pożyczek powinny być więc zaliczane jako koszty uzyskania przychodu z zysków kapitałowych. Za taką kwalifikacją przemawia w ocenie organu wykładnia art. 7b u.p.d.o.p. W art. 7b ust. 1 u.p.d.o.p., ustawodawca wymienia zdarzenia w związku z zaistnieniem których podatnik osiąga przychody będące następstwem uzyskania przychodów z obrotu udziałami/akcjami. Nie są to wyłącznie przychody ze zbycia udziałów (akcji), ale także np. przychody z umorzenia udziałów (akcji) lub ze zmniejszenia ich wartości, przychody uzyskane w następstwie przekształceń, łączenia lub podziału podmiotów, czy też przychody uzyskane w wyniku wymiany udziałów. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie uzależnia kwalifikacji do źródła przychodów związanych z udziałami (akcjami), w zależności od celu nabycia przedmiotowych udziałów (akcji). Dlatego w ocenie organu w każdej sytuacji koszty pośrednie związane z nabyciem udziałów (akcji) powinny być odnoszone do kosztów związanych z zyskami kapitałowymi. Skoro przychody z udziałów/akcji zaliczane są do przychodów z zysków kapitałowych, to wszystkie wydatki (bezpośrednie i pośrednie) związane z nabyciem udziałów/akcji powinny być także przypisane do źródła przychodów jakim są zyski kapitałowe. Organ wyjaśnił ponadto, że odsetki od pożyczek zaciągniętych na nabycie udziałów mają związek z przychodami, kwalifikowanymi od 1 stycznia 2018 r. jako przychody z zysków kapitałowych gdyż, np. w przypadku zbycia udziałów powstanie przychód, o którym mowa w art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.d.o.p. Tym samym koszty związane z odsetkami od pożyczek na zakup udziałów w celu przejęcia kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi powinny być rozpoznawane wyłącznie jako koszty pośrednie poniesione ze źródła jakim są zyski kapitałowe.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższą interpretację, domagając się uchylenia interpretacji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.")

Zaskarżonej interpretacji zarzuciła:

1) dopuszczenie się błędu wykładni przepisu prawa materialnego, tj.: art. 7b ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. a także niezależnie art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że w każdej sytuacji koszty pośrednie (w tym odsetki związane z pożyczką zaciągniętą na nabycie udziałów) związane z nabyciem udziałów powinny być odnoszone do kosztów związanych z zyskami kapitałowymi, kiedy to prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że kwalifikacja danego wydatku jako związanego z konkretnym źródłem przychodów uzależniona jest od konkretnego celu poniesienia danego wydatku. W tym przypadku prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że koszt odsetek od pożyczki zaciągniętej na nabycie akcji spółki kapitałowej powinien być alokowany do przychodów z działalności operacyjnej, tj. od przychodów z innych źródeł niż przychody z zysków kapitałowych.

2) dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj.:

- art. 7b ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a także niezależnie art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego opisanego we wniosku, co wynikało z błędnego przyjęcia przez organ, że wypłata odsetek od pożyczki zaciągniętej na nabycie udziałów została dokonana w celu uzyskiwania przychodów z zysków kapitałowych, kiedy to celem nabycia udziałów było wzmocnienie pozycji na rynku rosyjskim, poprzez przejęcie kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi oraz rozbudowanie portfolio rosyjskich alkoholi sprzedawanych przez skarżącą na polskim rynku oraz zagranicą, a tym samym wypłata odsetek od pożyczki zaciągniętej na nabycie udziałów powinna być alokowana do przychodów z działalności operacyjnej, tj. do przychodów z innych źródeł niż przychody z zysków kapitałowych;

- art. 15 ust. 2b w zw. z art. 15 ust. 2 i 2a u.p.d.o.p., poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że koszty pożyczki - pomimo zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami - mogą być alokowane wyłącznie do przychodów z zysków kapitałowych, kiedy to do kosztów pożyczki zastosowanie powinna znaleźć regulacja art. 15 ust. 2b w zw. z art. 15 ust. 2 i 2a u.p.d.o.p. z uwagi na fakt, że sam organ zakwalifikował te wydatki jako wydatki inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, a więc takie, których nie można bezpośrednio powiązać z przychodami z określonego źródła - kapitałowego, bądź operacyjnego.

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 - dalej: "O.p.") w zw. z art. 14h O.p. oraz art. 121 § 1 O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w związku z nienależytym uzasadnieniem ocen prawnych zawartych w interpretacji.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ w interpretacji nie odniósł się do jej wywodu oraz całkowicie pominął argumentację dotyczącą celu poniesienia wydatków na nabycie udziałów. Z interpretacji nie wynika, dlaczego mimo literalnej wykładni art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. podkreślającego wagę celu poniesienia wydatku, organ uznał, iż koszty zapłaty odsetek powinny zostać uznane za wydatek związany z zyskami kapitałowymi. Zdaniem skarżącej, organ powinien wskazać prawidłowe stanowisko wraz z wyczerpującym i przekonującym uzasadnieniem prawnym .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Kwestia sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie do jakiego źródła przychodów powinien być alokowany koszt odsetkowy (odsetki) od pożyczek zaciągniętych przez Spółkę w celu przejęcia kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Zatem za koszty uzyskania przychodu należy uważać takie wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia tego źródła, z zastrzeżeniem, że nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.

W orzecznictwie sadów administracyjnych zwraca się uwagę, że użyty w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z przychodem. Uzasadniając związek pomiędzy wydatkiem a przychodem podatnik powinien wykazać, że poniesione wydatki są racjonalne tak co do zasady, jak i co do wysokości. Skoro ustawodawca wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów, to cel ten musi być widoczny. Oznacza to, że ponoszone koszty powinny cel realizować lub co najmniej zakładać realnie jego osiągnięcie. Musi istnieć źródło przychodów oraz związek przyczynowy między wydatkami i przychodami. Zatem, każdy wydatek poniesiony przez podatnika dla oceny, czy mieścił się w kategorii kosztów podatkowych wymaga wszechstronnego rozważenia w aspekcie celowości (racjonalności działań) oraz istnienia związku przyczynowego z uzyskiwanym przez niego przychodem (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 833/16).

Ustawodawca w art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. wskazał, że do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e u.p.d.o.p.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w zakresie przedmiotowym wydatków, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. nie mieszczą się odsetki od pożyczki zaciągniętej na zakup akcji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2004 r. o sygn. akt FSK 324/04 stwierdził, że: "Przez wydatki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., należy rozumieć wydatki podatnika bezpośrednio związane z nabyciem akcji, a więc w szczególności ich cenę, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego. Do wydatków tych nie mogą być zaliczone odsetki od kredytu zaciągniętego przez podatnika na nabycie akcji, gdyż nie pozostają one w bezpośrednim związku z ich nabyciem. Z tego względu odsetek od kredytu na wymieniony cel nie można uznać za koszt uzyskania przychodu tylko w wypadku, jeżeli kredyt nie spełnia wymogu określonego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., to jest nie został zaciągnięty w celu osiągnięcia przychodu." Pogląd ten jest aprobowany także np. w wyroku NSA: z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2587/13.

Odsetki od pożyczek (kredytów) uzyskanych na zakup akcji (udziałów) nie są więc kwalifikowane do wydatków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., a więc mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile pożyczka (kredyt), której dotyczą, została zaciągnięta w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Zaznaczyć jednak należy, że jak wcześniej wyjaśniono, wolą ustawodawcy wydatki na zakup akcji zostały wyłączone z zakresu kosztów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

W świetle przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego przyjąć należy, że odsetki od pożyczki na zakup udziałów stanowią koszt uzyskania przychodu. Wnioskodawca uzyskuje przychody zarówno ze źródła zyski kapitałowe, jak i z pozostałych źródeł oraz ponosi wydatki w postaci odsetek. Już zatem z racji tylko na fakt osiągania przychodów ze wspomnianych "zysków kapitałowych" uzasadnione jest twierdzenie, że pożyczka ta spełnia wymogi określone w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Należy podkreślić jednak, że w ramach nowelizacji ustawy o podatku o dochodowym od osób prawnych, prawodawca ustawą z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2175) wprowadził szereg zmian. Jedną z nich jest wyodrębnienie nowego źródła przychodów, tj. przychodów z zysków kapitałowych. Wydzielając odrębne źródło przychodów, ustawodawca w art. 7b u.p.d.o.p. zamieścił katalog, w którym określił listę przychodów alokowanych do tego źródła.

Odwołując się do uzasadnienia projektu powyższej ustawy nowelizującej wspomnieć należy, że podział źródeł przychodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych miał na celu ograniczenie optymalizacji podatkowych (Druk sejmowy nr 1878 - Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Jednym z instrumentów, składających się na ogół zmian, mających realizować wskazany cel, jest wspomniane wyodrębnienie źródła przychodów określonego, jako zyski kapitałowe.

Ustawodawca wyodrębniając nowe źródło przychodów, tj. zyski kapitałowe, sporządził jednocześnie ich katalog w art. 7b u.p.d.o.p. Co istotne, żaden przepis u.p.d.o.p. nie określa innych zasad kwalifikacji przychodów do tej kategorii (tj. zysków kapitałowych), jak również żaden przepis ustawy podatkowej nie przewiduje możliwości alokowania takiego przychodu do innego źródła niż zyski kapitałowe na skutek wystąpienia określonych ustawą warunków (przesłanek). Zatem, jeżeli dany przychód zawiera się w katalogu określonym w art. 7b ust. 1 u.p.d.o.p., a jednocześnie przychód ten jest uzyskiwany przez podmiot inny niż wskazany w art. 7b ust. 2 u.p.d.o.p., to brak jest podstaw do tego, aby alokować go do innych źródeł niż zyski kapitałowe.

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.d.o.p. przychodem z zysków kapitałowych są przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że do tego źródła przychodów zaliczono także przychody z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4b u.p.d.o.p, stanowiące przychody faktycznie uzyskane z tego udziału (art. 7b ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.). Do kategorii tej zaliczyć należy te przychody, które wynikają z tytułu posiadania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcji w spółce akcyjnej (zob. W. Dmoch. Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2018, s. 108).

W kontekście rozważań prowadzonych w odniesieniu do art. 7b ust. 1 i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. stwierdzić należy, że skoro zbycie akcji kwalifikowane jest do zysków kapitałowych, to brak jest podstaw prawnych do alokacji spornych odsetek od pożyczki do innego źródła przychodu. Treść omawianego przepisu (art. 7b ust. 1 u.p.d.o.p.) nie stwarza więc podstaw, aby uzależniać jego zastosowanie od celu, w jakim podatnik nabył akcje (udziały). Wyjaśnienia wnioskodawcy co do tego, że motywacją dla przeprowadzenia transakcji zakupu udziałów było przejęcie kontroli nad rosyjskimi spółkami produkcyjno-dystrybucyjnymi, pozostaje bez znaczenia dla sprawy.

Natomiast warunkiem niezbędnym do ustalenia wysokości kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 2b u.p.d.o.p. jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

– faktyczne poniesienie wydatków zaliczanych do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodów zarówno z zysków kapitałowych jak i przychodów z innych źródeł przychodów,

– brak możliwości przyporządkowania wydatków zaliczanych do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodów z zysków kapitałowych oraz przychodów z innych źródeł przychodów.

Analiza treści art. 15 ust. 2b u.p.d.o.p. prowadzi do wniosku, że podatnik jest zobowiązany w pierwszej kolejności do podziału (przypisania) kosztów pośrednich do jednego z dwóch wydzielonych źródeł przychodów. Następnie podatnik jest zobowiązany do uwzględnienia kosztów pośrednich w ramach danego źródła proporcją drugiego stopnia, określoną w art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. pomiędzy przychody opodatkowane, zwolnione i niepodlegające opodatkowaniu. Ograniczenie optymalizacji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, polegać ma na jednoznacznym identyfikowaniu przychodów z zysków kapitałowych. Nie można więc przyjąć, że art. 15 ust. 2b u.p.d.o.p. znajduje zastosowanie do kosztów pośrednich z racji trudności ich alokacji do danego źródła przychodów. Wprowadzony przez ustawodawcę tzw. klucz przychodowy znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła. W niniejszej sytuacji metoda alokacji zgodnie z kluczem przychodowym nie znajdzie zastosowania.

Odsetki od pożyczki są świadczeniem akcesoryjnym i powinny być kwalifikowane do źródła przychodów analogicznie jak pożyczki, których dotyczą. Zatem odsetki, które dotyczą przychodów z zysków kapitałowych określonych w art. 7b u.p.d.o.p., winny być kwalifikowane do źródła, do którego kwalifikowane są przychody (odsetki nie stanowią odrębnej - samodzielnej kategorii kosztu ale "dzielą los" pożyczki w związku z którą powstają przychody). W sprawie będącej przedmiotem wniosku, odsetki od pożyczek zaciągniętych przez wnioskodawcę zwiększą koszty uzyskania przychodu z tego źródła. Za taką kwalifikacją przemawia, wykładnia art. 7b u.p.d.o.p. W art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.d.o.p. ustawodawca wymienia zdarzenia w związku z zaistnieniem których podatnik osiąga przychody będące następstwem uzyskania przychodów z zysków kapitałowych.

Konkludując odsetki od pożyczek zaciągniętych przez wnioskodawcę w celu nabycia udziałów powinny być rozpoznawane jako koszt pośredni poniesione ze źródła jakim są zyski kapitałowe, bez możliwości zastosowania jakiegokolwiek klucza alokacji przychodów.

W świetle powyższych twierdzeń, zarzuty niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji nie naruszono także przepisów postępowania, tj. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14h oraz art. 121 § 1 O.p

W myśl art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Ponadto w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem Sądu organ interpretacyjny sprostał wymaganiom stawianym treści interpretacji indywidualnej, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 14h O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. Uzupełnienie przez Sąd uzasadnienia stanowiska organu, którego konkluzja zasługiwała na aprobatę, także nie uzasadnia twierdzenia o naruszeniu wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.