Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy -skargę oddala-

II SA/Rz 458/15

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o skierowanie L.L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. We wniosku wskazano, że skarżący w okresie od 19 marca 2013 r. do 11 marca 2014 r. wielokrotne naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 26 punktów karnych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.), art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 z późn. zm.) oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) – dalej: "rozporządzenie", Starosta [...] skierował L.L. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikację kierowcy w zakresie kategorii B, B+E, C i C+E.

We wniesionym odwołaniu L.L. podniósł, że decyzja Starosty jest "bezprzedmiotowa", ponieważ w dniu 4 lipca 2014 r. ukończył dodatkowe szkolenie, którego odbycie, w świetle art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, powoduje zmniejszenie liczby otrzymanych punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zdaniem odwołującego przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia narusza konstytucyjny porządek aktów prawnych, gdyż ww. rozporządzeniem Minister nie mógł ustalić dodatkowych warunków dla kierujących pojazdami, którzy chcą zmniejszyć ilość punktów. W szczególności zaś nie był uprawniony do wprowadzenia obostrzenia, że szkolenie nie powoduje zmniejszenia liczby punktów kierowców, którzy przekroczyli 24 punkty, gdyż art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym zezwala jedynie na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Ponadto, jako podstawę prawną decyzji Starosta wskazał art. 12 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, a zatem przepis który wszedł w życie po zaistnieniu zdarzenia objętego postępowaniem. Zastosowanie znowelizowanych przepisów wobec toczącego się postępowania narusza zasadę pewności prawa i stanowiło złamanie zasady, że prawo nie może działać wstecz.

Decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Kolegium zarzuty skarżącego uznać należało za chybione, gdyż starosta nie może prowadzić postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych. W postępowaniu dotyczącym skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowania pojazdem organ bada tylko czy wniosek komendanta dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, a co wynika z ewidencji kierowców prowadzonej przez Policję. Skoro zatem skarżący przekroczył liczbę 24 punktów, organ I instancji był zobowiązany do skierowania go na egzamin kontrolny kwalifikacji kierowcy.

L.L. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając argumentacją sformułowaną we wniesionym odwołaniu, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

I. art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zastosowanie dyspozycji § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego pomimo, że zakres regulacji tego przepisu nie znajduje uzasadnienia w delegacji ustawowej;

II. art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że po stronie skarżącego zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji, pomimo braku wskazania ich przez organ. Zarówno Starosta, jak i Kolegium nie wskazało bowiem, które z popełnionych przez skarżącego wykroczeń miało na tyle istotny charakter, że powoduje uzasadnione wątpliwości co do posiadanych przez niego kwalifikacji;

III. art. 7 k.p.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności poprzez pominięcie przez organ odwoławczy faktu odbycia przez skarżącego szkolenia o którym mowa w art. 130 ust 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, redukującego liczbę otrzymanych punktów karnych. Zdaniem skarżącego, Starosta przed wydaniem decyzji był zobligowany, w myśl zasady prawdy obiektywnej, do ustalenia faktycznego stanu punktów karnych zgromadzonych przez zobowiązanego. Tym bardziej, że przedstawił on dokument na okoliczność odbycia szkolenia, które skutkuje zmniejszeniem liczby punktów karnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wymienionych wyżej wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z 24.06.2014 r. o sprawdzenie kwalifikacji, L.L. w okresie od 19.03.2013 r. do 11.03.2014 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 26 punktów:

W tej sytuacji zaistniały podstawy do wydania decyzji wskazanej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy, która ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że z chwilą przypisania kierowcy 25 (lub większej liczby) punktów, starosta jest zobowiązany skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, a kierowca ma obowiązek poddać się sprawdzeniu kwalifikacji (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., I OSK 134/13, Lex Nr 1549649).

W postępowaniu dotyczącym kierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji starosta nie może natomiast dokonywać kontroli prawidłowości prowadzenia ewidencji. Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywanie temu naruszeniu punktów karnych jest kwestią odrębną i należy do kompetencji Policji. Wynika to wyraźnie z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiącego delegację ustawową do wydania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), przekazującego do rozstrzygnięcia w drodze rozporządzenia m. in. warunki i sposób prowadzenia ewidencji oraz sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego. Również ww. rozporządzenie wskazuje jednoznacznie, że zarówno przypisywanie, jak i usuwanie oraz zmniejszanie liczby punktów w ewidencji należy do Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organu prowadzącego ewidencję i podlega kontroli w odrębnym postępowaniu.

Zatem zarówno organy, jak i Sąd, nie są uprawnione do badania zasadności bądź prawidłowości wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym także do wskazywania, które konkretne wykroczenie powoduje uzasadnione wątpliwości co do posiadanych kwalifikacji kierowcy (por. m. in., wyrok NSA z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1808/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2015 r., II SA/Gl 1554/14, Lex nr 1754708).

W świetle treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, który stanowi materialnoprawną podstawę skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji brak jest zresztą w ogóle potrzeby wykazywania uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy, istotny jest jedynie fakt przekroczenia liczby 24 punktów. "Uzasadnione zastrzeżenia" co do kwalifikacji osoby uprawnionej do kierowania pojazdem są natomiast podstawą do wydania decyzji wymienionej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, który to przypadek nie dotyczy niniejszej sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że one również nie znajdują uzasadnienia w treści uregulowań normatywnych mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Odbycie szkolenia, o którym mowa w art.130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

W tym zakresie w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, podzielany również przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, wskazujący, że z dobrodziejstwa przewidzianego w § 8 ust. 6 rozporządzenia mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 ww. ustawy, za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli bowiem dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, co oznacza, że zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (por. m. in. wyroki NSA z dnia wyrokach: z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1550/12, LEX nr 1333091; z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12 LEX nr 1164087; z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 419/11, LEX 1136703 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13).

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.