Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia del. WSA Mirosław Surma, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1325/16 w sprawie ze skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1325/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z 8 września 2016 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 11 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011 r., Nr 5, poz. 13 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu skarżącego za przewoźnika w rozumieniu ww. przepisów.

Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wydanego wyroku, w którym zaniechano rozpatrzenia wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna w stopniu oczywistym pozbawiona jest uprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Jak stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej unormowane w art. 174 - art. 176 P.p.s.a, wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, “w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 P.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego".

Powyższe uwagi są konieczne, gdyż sposób sformułowania rozpoznawanej skargi kasacyjnej wyraźnie odbiega od uregulowanego w przepisach ustawy oraz ugruntowanego w praktyce sądowoadministracyjnej wzorca, uniemożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się do wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

W odniesieniu do pierwszego ze zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli dokonywanej w sprawie przez WSA w Krakowie było postanowienie dyrektora izby skarbowej w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W rozstrzygnięciu organu egzekucjnego wyraźnie wskazano, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie powołał we wniesionym środku zaskarżenia żadnego przepisu u.p.e.a., ignorując fakt, że sąd administracyjny pierwszej instancji kontrolował zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego przez pryzmat konkretnych norm prawnych stanowiących w sprawie sądowoadministracyjnego wzorzec kontroli legalności. Kasator zarzucił jedynie wadliwą wykładnię przepisów materialnoprawnych, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 11, art. 5 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, sprowadzającą się do błędnego uznania skarżącego za przewoźnika w rozumieniu tej ustawy. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia. [...] Organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej" (por. Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Cisowska-Sakrajda Ewa, Faryna Małgorzata, Grześkiewicz Władysław, Kulesza Cezary, Łuczaj Waldemar, Pietrasz Piotr, Radwanowicz-Wanczewska Joanna, Starzyński Piotr, Suwaj Robert, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015). Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej, abstrahująca od konkretnego trybu postępowania, w ramach którego zapadło kontrolowane przez WSA w Krakowie rozstrzygnięcie organu administracji (w tym wypadku organu egzekucyjnego) nie pozwala sądowi kasacyjnemu na zrekonstruowanie skonkretyzowanych podstaw zaskarżenia, zamykając drogę do przeprowadzenia kontroli merytoryczej w sprawie. Dla zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie konieczne było wykazanie przez autora skargi kasacyjnej, że organ egzekucyjny naruszył konkretne przepisy normujące prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a nie powoływanie się wyłącznie na kwestie materialnoprawne, tkwiące u podstaw egzekwowanego obowiązku.

Chybiony jest także drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., którego istota sprowadza się do kwestionowania prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, pisemne motywy rozstrzygnięcia wydanego przez WSA w Krakowie w pełni odpowiadają kryteriom sformułowanym w art. 141 § 4 p.p.s.a., a treść uzasadnienia nie pozwala zgodzić się ze skarżącym, że sąd administracyjny pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia kontroli legalności skarżonego aktu w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępownia orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) tej ustawy.