Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 1 października 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. i D.K. oraz K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 542/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2024 r., nr 22/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia D.K. i K.P.; 2. odrzucić zażalenia R.P. i D.K.

Postanowieniem z 20 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 542/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 3 stycznia 2024 r., nr 8/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że D.K. i K.P. zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 4 marca 2024 r. zostały wezwane do uiszczenia wpisów sądowych od skargi w kwocie 100 zł każda, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2021, poz. 535, rozp. RM 2003), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

W odpowiedzi na wezwanie skarżące wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniami z 8 listopada 2024 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżących sąd postanowieniami z 13 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. Zarządzeniami z 14 stycznia 2025 r. Przewodniczący Wydziału VII wezwał skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z 21 marca 2025 r. odrzucił wywiedzione przez skarżące zażalenia od ww. zarządzeń z 14 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, że sąd I instancji winien zaznaczyć, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy wzywa skarżące do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 marca 2024 r.

Z uwagi na powyższe, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 14 kwietnia 2025 r. każda ze skarżących została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 4 marca 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone D.K. 26 maja 2025 r. (zpo k. 56), natomiast K.P. - 28 maja 2025 r. (zpo k. 57).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w terminie 7 dni skarżące nie uiściły wpisów od skargi, zatem skarga jako nieopłacona podlegała odrzuceniu.

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli odpowiednio pismem z 7 lipca 2025 r. D.K. i D.K. oraz pismem z 9 lipca 2025 r. K.P. i R.P.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa).

W niniejszej sprawie skarżące nie są zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu.

Z akt wynika nadto, że pismem z 12 maja 2025 r., w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2025 r., wezwano K.P. i D.K. do wykonania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z 4 marca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone D.K. w dniu 26 maja 2025 r., natomiast K.P. – 28 maja 2025 r. A więc odpowiednio do 2 czerwca i 4 czerwca 2025 r. skarżącym biegł termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – jak trafnie wskazał sąd I instancji. Pomimo tego skarżące nie uiściły wpisów sądowych w terminie zakreślonym przez sąd, co też potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłat do niniejszej sprawy do dnia 20 czerwca 2025 r. Takie zaś okoliczności uprawniały sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 Ppsa i odrzucenia skargi K.P. oraz D.K. Z kolei argumentacja zawarta w zażaleniu tej oceny skutecznie nie podważa, ponieważ skupia się na innych zagadnieniach niż wynikające z art. 220 § 3 Ppsa. Ponadto należy wskazać, że na zarządzenia z 14 kwietnia 2025 r. wyzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń z 4 marca 2024 r. o wezwaniu każdej ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały wniesione pisma pt. "zażalenie", zauważenia jednak wymaga, że tego rodzaju zarządzenia są niezaskarżalne, ponieważ ich przedmiotem jest tylko wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.

Odnosząc się do zażaleń wniesionych przez D.K. i zażalenia złożonego przez R.P. wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie skarżących. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi K.P. i D.K. dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. D.K. i R.P. nie mogli zatem wnieść skutecznie zażaleń na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia: zażaleń wniesionych przez D.K. i zażalenia złożonego przez R.P. jako niedopuszczalnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.