Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie umorzenia w całości postępowania w sprawie zmiany wysokości zasiłku stałego oddala skargę.

Pismem złożonym 20 lutego 2017 r. w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach M. D. wystąpił o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. nr [...] w sprawie umorzenia w całości postępowania w sprawie zmiany wysokości zasiłku stałego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z

[...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło wszczęcia postępowania. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw czynności podjęte przed jego wydaniem, a następnie przywołano treść przepisów wyżej wymienionego Kodeksu mających zastosowanie w sprawie, a dotyczących wszczęcia postępowania i przesłanek stwierdzenia nieważności. Organ ten zauważył, że przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia obowiązany jest w pierwszej kolejności rozpatrzyć warunki umożliwiające uruchomienie postępowania nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. W końcowej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że decyzja z [...] r. poddana została kontroli instancyjnej i decyzją z [...] r. utrzymana została w mocy, a strona skorzystała z przysługującej jej możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Z postanowieniem tym nie zgodził się skarżący, który wniósł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący zauważył, że ustawodawca nie przewidział wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże występuje o ustosunkowanie się, czy decyzja z SKO w Katowicach [...] r była decyzją ostateczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z

[...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy postępowania administracyjnego, które legły u podstaw wydania przedmiotowego postanowienia, nadto odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych z zakresu objętego przedmiotem rozpoznania. Organ ten podzielił stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 530/13, zgodnie z którym wniesienie skargi przez uprawniony podmiot powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Z tą chwilą między skarżącym a organem, którego działanie bądź bezczynność zostały zaskarżone, rozpoczyna się spór o legalność, stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Od tego momentu gospodarzem sporu wywołanego wniesieniem skargi jest sąd administracyjny co oznacza, że uprawnionym do orzekania w przedmiocie tego sporu jest sąd, przed którym zawisła sprawa. W konsekwencji wyłączona jest konkurencyjność kompetencji między sądem a organem, co w konsekwencji oznacza, że w rozpoznawanej sprawie występuje przesłanka negatywna dopuszczalności postępowania o charakterze przedmiotowym.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 107 tego Kodeksu polegające na utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 61a tego Kodeksu, a odnoszącego się do wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącego organ administracji błędnie zastosował przywołany art. 61a do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sytuacji, gdy ma on zastosowanie do postępowań zwyczajnych. W ocenie skarżącego wadliwie oznaczono numer sprawy, gdyż zawarto w niej inicjały MN, a w składzie orzekającym nie ma osoby noszącej takie inicjały, tym samym podjęto działania zmierzające do ukrycia autora rozstrzygnięcia i zamiecenia sprawy pod dywan. Zdaniem skarżącego dopuszczono się naruszenia postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie ustosunkowano się do zadanego przez skarżącego pytania, czy decyzja SKO w Katowicach z [...] r. nr [...] była decyzją ostateczną. Według skarżącego organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, gdyż wpierw wystąpił o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, a później dopiero ze skargą do sądu administracyjnego. Jako ostatni zarzut skarżący postawił naruszenie postanowień art. 107 § 3 w związku z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego i zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, ponieważ od 2005 r. w zakresie zasiłku stałego wydane zostały 4 decyzje. W motywach skargi skarżący rozwinął swój zarzut stawiany przedmiotowemu postanowieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie jednoznacznie wskazać, że w ramach niniejszego postępowania Sąd kontrolował wyłącznie prawidłowość postanowień SKO w Katowicach z [...] r. oraz [...] r., a tym samym nie poddawał takiej kontroli innych rozstrzygnięć podejmowanych przez ten organ.

W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem datowanym na 1 stycznia 2017 r., a złożonym w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach 20 lutego 2017 r., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania w sprawie zmiany wysokości zasiłku stałego.

Wskazany powyżej organ postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. i wskazał, że decyzją z [...] r. przywołana decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy, a skarżący pismem z 24 lutego 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tych okolicznościach organ ten uznał, że wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w formie stwierdzenia nieważności nie jest dopuszczalne i stanowi przesłankę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Stanowisko takie organ ten podtrzymał w drugim rozstrzygnięciu z [...] r. zaskarżonym do tutejszego Sądu.

Przy ocenie prawidłowości kwestionowanego postanowienia należy mieć w polu widzenia stanowisko tutejszego Sądu wyrażone w wyroku IV SA/GI 245/17. Mocą tego wyroku oddalona została skarga na decyzję SKO w Katowicach z [...]r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany zasiłku stałego. W wyroku tym wskazano, że "Zgodnie z art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu w razie wniesienia skargi do Sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. Taka sytuacja nie występuje w niniejszym przypadku, skoro z dołączonego do powyższego pisma skarżącego odpisu skargi wynika, że Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji. Jeżeli więc odmówiło wszczęcia postępowania to tym samym nie doszło do jego wszczęcia i art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania."

Odnosząc się do zarzutów skarżącego sformułowanych w skardze przyjdzie stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ w pkt 1 skargi zarzucono organowi administracji publicznej wadliwe zastosowanie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego wywodząc, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do spraw prowadzonych w trybie zwykłym i nie posiada zastosowania do uruchomienia trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Stanowisko skarżącego nie jest trafne i wbrew jego twierdzeniom przywołany przepis ma charakter normy generalnej i posiada zastosowanie do postępowań prowadzonych w zwykłym trybie jak również do postępowań nadzwyczajnych przewidzianych w tym akcie prawnym (zob. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1047/16 CBOSA). Nie może zyskać akceptacji zarzut dotyczący wadliwego zastosowania art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w trakcie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ponieważ po myśli art. 144 tego Kodeksu art. 138 ma odpowiednie zastosowanie.

Całkowicie bezprzedmiotowy jest zarzut dotyczący inicjałów wskazanych w oznaczeniu numeru sprawy rozpoznawanej przez organ administracji, ponieważ zagadnienie to nie posiada żadnego znaczenia normatywnego i nie wpływa na prawidłowość ocenianego rozstrzygnięcia organu administracji. Domysły skarżącego nie są związane z istotą sprawy i z tego powodu nie mogą stanowić przedmiotu analizy.

W pkt 4 skargi postawiono zarzut niewypowiedzenia się przez organ administracji co do tego, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] r. była decyzją ostateczną. Zarzut ten jest całkowicie nietrafny, gdyż pomija oczywistość wynikającą z postanowień prawa, że każdej decyzji wydanej przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje przymiot ostateczności, zatem organ odwoławczy nie był zobowiązany do potwierdzania faktu powszechnie znanego.

Jako ostatni zarzut skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wpierw przekazało jego skargę do sądu administracyjnego, a dopiero później odniosło się do jego wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego to jest o stwierdzenie nieważności decyzji. Po części odpowiedź na ten zarzut została udzielona w przywołanym wyroku tutejszego Sądu z 23 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 245/17, jednakże przyjdzie zauważyć, że ocenę każdej sprawy należy widzieć w jej okolicznościach faktycznych. Skoro 24 marca 2017 r. organ administracji przekazał skargę skarżącego na swoją decyzję z [...] r., to wówczas wystąpiła przesłanka przewidziana treścią art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego uniemożliwiająca wszczęcie i prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że treść art. 61 § 2 wyżej wymienionego Kodeksu musi być widziana w kontekście rodzaju postępowania uruchamianego pismem wnoszonym do organu administracji. Oznacza to, że nie w każdym przypadku wniesienie pisma do organu administracji skutkowało będzie wszczęciem postępowania administracyjnego, ponieważ organ administracji obowiązany jest do weryfikacji żądania zgłodzonego do niego co do występowania przesłanek podmiotowych i przedmiotowych warunkujących skuteczne jego uruchomienie.

W konkluzji prowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że organ administracji publicznej wydając kwestionowane postanowienia nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi, a w tych okolicznościach należało wniesioną skargę oddalić.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.