Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie morskim - oddala skargę -

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Minister Infrastruktury na zasadzie art. 138 §. 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w G. z dnia [...] marca 2005 r., którą wymierzono K. K. karę pieniężną w kwocie 25 tys. zł za przekroczenie przyznanej kwoty połowowej łososia w 1999 r., co stanowiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. Nr 34, poz. 145 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Urzędu Morskiego wskazał, iż armatorowi kutra [...]przyznano do odłowienia w 1999 r. 33 szt. łososi (wg licencji połowowej nr [...]wydanej przez Urząd Morski w S.). Kwota ta została wykorzystana, co spowodowało, iż decyzją z dnia [...] marca 1999 r. zabroniono armatorowi dalszych połowów łososia do końca 1999 r. Kontrola przeprowadzona w dniu 11 marca 1999 roku wykazała, iż z kutra [...] wyładowano 238 sztuk łososi złowionych w trakcie rejsu w okresie 7-11 marca 1999 r. W dzienniku okrętowym ryby zadeklarowano jako "łososiotroć". W trakcie następnej kontroli w dniu 27 kwietnia 1999 r. stwierdzono na kutrze kolejne odłowione 9 szt. łososi. Łącznie, z naruszeniem warunków licencji odłowiono 508 sztuk łososi, co uwzględniając ceny sprzedaży ryb przyniosło armatorowi dochód w wysokości ok. 25 400 zł.

W przedmiocie wymierzenia kary za przekroczenie kwoty połowowej łososia przez K. K. w 1999 r. organy administracji orzekały kolejny raz. Poprzednie orzeczenia w tym przedmiocie zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2004 r. (sygn. akt 6 II SA 828/02). W wyroku tym Sąd, stwierdzając nieważność decyzji wydanych przez Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wskazał iż właściwym do orzekania w tej sprawie jest w I. instancji dyrektor urzędu morskiego a w II. instancji Minister Infrastruktury. Wskazano także, iż odnośnie przedawnienia wymierzenia kary w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy Kodeksu wykroczeń w tym zakresie. Znaleźć mogłyby zastosowanie wyłącznie przepisy art. 58 ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. Nr 32, poz. 131 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury wskazano, odnosząc się do zarzutów odwołania, iż chybiony jest zarzut wydania decyzji organu I. instancji po upływie 5 letniego terminu przedawnienia. Podniesiono, iż decyzję wydano dnia 5 marca 2004 r. a więc przed upływem tego terminu. Została ona także tego dnia nadana w polskim urzędzie pocztowym, co w świetle art. 57 K.p.a. oznacza, iż termin został zachowany.

W złożonej skardze K. K. zarzucił naruszenie art. 45 § 1 w zw. z art. 48 Kodeksu wykroczeń, którego regulacje dotyczące przedawnienia powinny znaleźć jego zdaniem zastosowanie w sprawie, względnie naruszenie art. 58 ust. 1 ustawy o obszarach morskich. Wskazał, iż czyn został popełniony 11 marca 1999 r. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana dopiero dnia [...] maja 2004 roku a więc po upływie 5 letniego okresu przedawnienia. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez pominięcie w sprawie pełnomocnika ustanowionego przez Skarżącego w sprawie. Zarzucono także niedoręczenie poprzedniego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnikowi Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadnić jej uchylenie.

W świetle art. 42 ust. 1 pkt 6 obowiązującej wówczas ustawy o rybołówstwie morskim z 1996 r. karze pieniężnej podlegał ten kto m.in. poławia organizmy morskie wbrew warunkom licencji połowowej. Ustawa pozostawiała konkretną wysokość kary uznaniu organu właściwego do jej wymierzania określając jedynie jej maksymalną wysokość, jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (art. 42 ust. 1 zdanie końcowe).

Organ orzekający w sprawie trafnie ocenił materiał dowodowy, z którego wynikało, iż zachodzą przesłanki wymierzenia kary. Protokoły kontroli przeprowadzonych w dniach 11 marca i 27 kwietnia 1999 r. potwierdzają bezspornie fakt ujawnienia na kutrze [...] odpowiednio 238 oraz 9 sztuk łososi, co łącznie z wcześniej odłowioną w 1999 roku, nie kwestionowaną przez Skarżącego, ilością łososi oznaczało znaczne przekroczenie kwoty połowu określonej w przyznanej mu licencji połowowej nr [...], w której dopuszczono połów przez Skarżącego w całym 1999 roku jedynie 33 sztuk łososia. W tej sytuacji w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt wydania dodatkowo decyzji z dnia [...] marca 1999 r o zakazie dalszego połowu. Zbędne przywołanie jej w decyzji organu I. instancji nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

Co prawda, z akt sprawy wynika iż, w toku postępowania administracyjnego prowadzonego po przeprowadzeniu kontroli przed organami, których właściwość w sprawie została zakwestionowana w wyroku sygn. akt 6 II SA 828/02, Skarżący kwestionował trafność ustaleń kontroli, wskazując, iż inspektor mylnie zakwalifikował, jako łososie inne ryby określane przez Skarżącego mianem "łososiotroć", dla których nie miał limitu połowów. Jednak twierdzenia w tym zakresie Skarżący sformułował dopiero po wydaniu pierwszej decyzji w tej sprawie (z dnia [...] marca 2001 r.).

Trzeba podkreślić, iż orzeczenia w sprawie wymierzenia kary były oparte na stwierdzeniach zawartych w protokołach z dwu kontroli, których treść znana była Skarżącemu, co potwierdził złożonym na nich podpisem. Organy orzekające w sprawie trafnie oceniły materiał dowodowy, jako potwierdzający fakt dokonania połowu łososi z przekroczeniem warunków licencji. Prawidłowo sporządzony urzędowy protokół z dokonanych czynności kontrolnych przez pracownika organu państwowego w zakresie jego właściwości stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone (art. 76 § 1 K.p.a.). Według obowiązujących wówczas przepisów dyrektor urzędu morskiego wykonywał swoje zadania przy pomocy urzędu morskiego, w którego skład wchodziła inspekcja morska (art. 39 ust. 3 i 4 ustawy o obszarach morskich). Do zadań inspekcji należała kontrola, czy rybołówstwo wykonywane jest zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy o obszarach morskich). Dokonujący kontroli inspektorzy rybołówstwa morskiego wchodzili w skład inspekcji morskiej. Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem ustalenia zawarte w obu protokołach. Nie wnosząc uwag, co do trafności zawartych w nich ustaleń, ograniczył możliwość późniejszego dowodzenia, iż określone nich fakty są nieprawdziwe np. co do właściwego określenia gatunków ryb. Bowiem precyzyjniejsze ustalenie faktów w późniejszym czasie jest w praktyce utrudnione, w tego typu sytuacjach. W szczególności nie zachodzi możliwość przekazania oznaczonej próbki złowionych ryb biegłym, lub przeprowadzenia innych środków dowodowych, o ile próbki takie nie zastaną zachowane. Z kolei ich zachowanie byłoby zasadne jedynie pod warunkiem zakwestionowania ustaleń w trakcie czynności kontrolnych. W innym przypadku podejmowanie szczególnych czynności w tym zakresie przez organy administracji byłoby niezasadne, uwzględniając ogólne zasady postępowania określone w art. 12 § 1 K.p.a. i wynikającą z niego zasadę ekonomii procesowej.

Art. 76 § 3 K.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści urzędowo sporządzonych dokumentów, a więc także protokołów. Jednak w rozpatrywanym przypadku ciężar przeprowadzenia takiego dowodu spoczywał na Skarżącym, o ile kwestionował on zawarte w protokole ustalenia. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby Skarżący, poza kwestionowaniem ustaleń kontroli po wydaniu pierwszej decyzji w sprawie, przedstawił jakiekolwiek przekonywające dowody, mogące skutecznie podważyć trafność ustaleń zawartych w protokole. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie w obu instancjach trafnie przyjęły, iż zachodziły przesłanki do wymierzania kary. Jednocześnie wymierzona kara ustalana w granicach uznania administracyjnego została powiązana z wartością złowionych z naruszeniem licencji łososi, co stanowi logiczne uzasadnienie jej wysokości, a wiec decyzja mająca w tym zakresie charakter uznaniowy nie narusza art. 7 K.p.a.

Nietrafne są zarzuty skargi, iż w sprawie było niedopuszczalne wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary, gdyż nastąpiło przedawnienie. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy dotyczące przedawnienia zawarte w Kodeksie wykroczeń. Administracyjne kary pieniężne są odrębną od sytemu karania za wykroczenia instytucją prawną. Kwestie te zostały jednocześnie przesądzone wydanym w tej sprawie wcześniejszym prawomocnym wyrokiem (sygn. akt 6 II SA 828/02). W świetle art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), ocena prawna wyrażona w poprzednim wyroku wiąże Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Nietrafny jest także zarzut wydania decyzji z naruszaniem zasad przedawniania czynów określonych w mogącym mieć zastosowanie w niniejszej sprawie art. 58 ust. 1 ustawy o obszarach morskich. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I. instancji generalnie kara została wymierzona za czyny popełnione w trakcie rejsów odbytych - pierwszy od dnia 7 marca 1999 r. drugi od dnia 26 kwietnia 1999 r. W sprawie nie ustalono jednoznacznie, którego dnia nastąpiło przekroczenie warunków licencji potwierdzone w pierwszym protokole z kontroli. Mogło ono nastąpić najwcześniej w pierwszym dniu rejsu, o ile przyjąć, iż przesądzającego znaczenia nie mogą odgrywać dzienniki połowowe, w których nie rejestrowano połowu łososi lecz wskazywano na połów "gatunku" łososiotroć. Termin przedawnienia, co do możliwości wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych, nastąpił więc dnia 7 marca 2004 r. Decyzja organu I. instancji została wydana w dniu [...] marca 2004 r. W dniu tym została także nadana do adresata (stempel na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Co prawda z treści art. 110 K.p.a. wynika, iż decyzja wiąże organ administracyjny od dnia jej doręczenia, co jak przyjęły w niniejszej sprawie organy nastąpiło w dniu 13 marca 2004 r. tj. w dniu doręczenia pisma stronie przez pocztę. Jednak z faktu tego nie można wyciągać tak daleko idącego wniosku, iż w sprawie możliwości nałożenia kary decydujące znaczenie musi mieć termin doręczenia decyzji nie zaś jej wydania.

Trzeba zauważyć, iż sam termin doręczenia decyzji organu I. instancji może budzić pewne wątpliwości. Jak wynika z zawartego w aktach sprawy oświadczenia Kapitana Portu H., wezwany w sprawie Skarżący odmówił przyjęcia decyzji w dniu [...] marca 2004 r. W świetle art. 42 §. 2 K.p.a. pisma mogą być generalnie doręczane w lokalu organu administracji. W przypadku odmowy odbioru pisma powinno być ono zwrócone nadawcy z adnotacją o odmowie przyjęcia i wraz z nią włączone do akt sprawy. W tym świetle może budzić wątpliwości, jaki charakter ma oświadczenie Kapitana Portu. Dodatkowo, z samego oświadczenia nie wynika jednoznacznie, czy próba doręczenia decyzji nastąpiła w lokalu organu administracji. Gdyby w niniejszej sprawie przyjąć, iż skuteczne doręczenie zastępcze decyzji nastąpiło w dniu [...] marca 2004 r., należałoby uznać, że odwołanie strony zostało wniesione z naruszeniem 14 dniowego terminu dla dokonania tej czynności. Jednak w kwestii oceny dopuszczalności rozpatrzenia odwołania w takim przypadku istotne znaczenie ma fakt równoległego doręczenia Skarżącemu decyzji za pośrednictwem poczty. Doręczając decyzję pocztą, ze wskazaniem 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, od dnia jej otrzymania organy określiły dla Skarżącego nowy termin, który został przez niego dotrzymany. Wobec treści art. 112 K.p.a. odwołanie Skarżącego musiało być rozpatrzone. Kwestią drugorzędną jest w tej sytuacji zagadnienie, czy rozpatrzenie odwołania powinno być poprzedzone wnioskiem o przywrócenie terminu oraz postanowieniem w tym przedmiocie (art. 58 i 59 K.p.a.). Nawet gdyby przyjąć, iż brak postanowienia w tym przedmiocie mógł stanowić naruszenie przepisów postępowania, nie miało to wpływu na wynik sprawy, skoro postanowienie w tym przedmiocie musiałoby być dla strony pozytywne a więc termin musiałby być przywrócony. Nie ustalenie przez organ odwoławczy, który termin doręczenia decyzji należy uznać za miarodajny, stanowi uchybienie art. 7 i 77 K.p.a. Jednak jak wskazano, także naruszenie tych przepisów prawa procesowego nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro odwołanie strony musiałoby być ostatecznie rozpatrzone, wobec wadliwego pouczenia o terminie odwołania przy równoległym doręczeniu decyzji. Stwierdzenie przez sąd naruszenia przepisów postępowania, które nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji (a contrario art. 145 §. 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Natomiast bez znaczenia w niniejszej sprawie, z punktu widzenia ewentualnego przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, jest termin wydania decyzji przez organ II. instancji, w sytuacji gdy decyzją tą utrzymano jedynie w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstacyjne. Bowiem w świetle art. 130 § 2 K.p.a. wniesienie odwołania jedynie wstrzymuje wykonanie decyzji organu I. instancji, mocą której nałożono na Skarżącego karę. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzja organu I. instancji stała się ostateczna, lecz nie nałożono na niego ponownie kary pieniężnej. Oznacza to, iż wydanie decyzji organu odwoławczego nie nastąpiło z naruszeniem art. 58 ust. 1 ustawy o obszarach morskich, skoro wprowadza ona wyłącznie ograniczenie czasowe co do możliwości nałożenia kar, nie zaś generalnie co do orzekania w tym przedmiocie.

Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut pominięcia w czynnościach przed organami administracji pełnomocnika Skarżącego. W aktach administracyjnych brak jest bowiem odnośnego pełnomocnictwa. O ile Skarżący ustanowił pełnomocnika w sprawie sygn. akt 6 II SA 828/02 zakreślając jego zakres pełnomocnictwa także odnośnie postępowania przed organami administracji, był on zobligowany do przedłożenia tego pełnomocnictwa także właściwym w spawie organom administracji. Nie są one bowiem zobligowane do ustalania z urzędu, czy strona postępowania ustanowiła pełnomocnika oraz czy np. pełnomocnictwo nie zostało cofnięte.

W niniejszej sprawie, poza zakresem badania przez Sąd pozostała także podnoszona w skardze kwestia wadliwego, zdaniem Skarżącego, doręczenia wyroku w sprawie sygn. akt 6 II SA 828/02. Kwestia ta bowiem nie może być badana w sprawie, której przedmiotem jest zaskarżenie ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.