Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 18 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Powiatu w Wieluniu z dnia 8 września 2023 r. nr LXXI/436/23 w sprawie rozpatrzenia petycji postanawia: odrzucić skargę.

Rada Powiatu w Wieluniu 8 września 2023 r., działając na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1526, z 2023 r. poz. 572) oraz art. 9 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870), podjęła uchwałę Nr LXXI/436/23 w sprawie rozpatrzenia petycji mieszkańców ul. [...] w miejscowości K.

Pismem z 22 marca 2024 r. Wojewoda Łódzki, powołując się na art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, złożył skargę na powyższą uchwałę i wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Wojewoda Łódzki wskazał w szczególności, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem:

1. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870) w zw. z art. 19 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 645 ze zm.) poprzez rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany nawierzchni oraz wybudowania chodnika wzdłuż ul. [...] w miejscowości K., podczas gdy przedmiot petycji nie znajduje się we właściwości rzeczowej organu stanowiącego powiatu, a tym samym wkroczenie w kompetencje organu wykonawczego powiatu;

2. art. 12 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1988 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107) poprzez zobowiązanie w § 1 uchwały Zarządu Powiatu w Wieluniu do uwzględnienia wniosku zawartego w petycji w planach na kolejne lata budżetowe, stosownie do możliwości finansowych powiatu, bądź po pozyskaniu zewnętrznych środków na realizację inwestycji związanych z przebudową dróg, a tym samym przekroczenie delegacji ustawowej, wynikającej z art. 12 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy mieści się w katalogu spraw, należących do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga, wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu w Wieluniu w sprawie rozpatrzenia petycji mieszkańców ul. [...] w K.

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 i art. 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r., poz. 870) sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650, dalej: k.p.a.). Oznacza to, że do petycji odpowiednie zastosowanie mają unormowania zawarte w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 63 Konstytucji). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i następne k.p.a.) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem, podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, zawierającego informację o czynnościach organu, załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Zawiadomienie kończące postępowanie skargowe nie podlega więc kontroli legalności sprawowanej przez sądy, gdyż nie mieści się ono wśród aktów poddanych kognicji tego sądu, określonych w przepisach art. 3 § 2 p.p.s.a.

W przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 i następnych k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, trzeba więc stwierdzić, że skarga została odrzucona, ponieważ powołana wyżej ustawa o petycjach w art. 13 ust. 2 wyraźnie stanowi, że uchwały w przedmiocie załatwienia petycji nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Dostrzec przy tym wypada, że od lat orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite, tzn. wskazuje, że sposób procedowania w przedmiocie petycji, skarg i wniosków pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Żadne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07; z 11 października 2013 r., I OSK 582/17 - wszystkie orzeczenia na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać na koniec należy, że choć przepis szczególny zamyka drogę do wniesienia skargi na uchwałę dotyczącą sposobu załatwienia petycji, to jednak Wojewoda nie był ograniczony w swoich kompetencjach nadzorczych wynikających z art. 79 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Wziąwszy jednak pod uwagę, że we wskazanym ust. 1 ww. przepisu Wojewoda nie skorzystał z możliwości wydania względem spornej uchwały rozstrzygnięcia nadzorczego, samodzielnie pozbawił się możliwości jej dalszego, skutecznego kwestionowania.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

d.cz.