Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 409/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 409/22, odmówił H. R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że H. R. w skardze na ww. decyzję zawarł także wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 3 września 2021 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez [...] sp. z o.o. z/s we Wrocławiu przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów z modernizacją instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów w nowobudowanej hali sortowniczej Zakładu Zagospodarowania Odpadów [...]". W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić może do powstania trudnych do odwrócenia, a wręcz nieodwracalnych skutków. Strona skarżąca wskazała, że jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko, które przedstawił inwestor oraz załączników nr 1 i 2, planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji zarówno hałasu, jak i substancji do powietrza atmosferycznego. W przypadku braku realizacji wskazanego na wstępie przedsięwzięcia oddziaływanie na środowisko będzie znacznie mniejsze. Według strony skarżącej realizacja decyzji może spowodować trwałą zmianę sytuacji zarówno na terenie objętym inwestycją, jak i na gruntach sąsiadujących, tym bardziej, że na działkach objętych zaskarżoną decyzją już obecnie prowadzona jest działalność przez inwestora. W rezultacie zintensyfikowanie prowadzonej działalności może skutkować zwiększeniem oddziaływania na środowisko, w tym związanym z potencjalnie zwiększonymi emisjami oddziaływania na zdrowie i warunki życia ludzi, jak i potencjalnym ograniczeniem możliwości dotąd dopuszczalnych zmian sposobu zagospodarowania nieruchomości. Wskazując na zarzuty skargi strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nienależycie przeanalizował wpływ oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko naturalne i wysoce prawdopodobna jest sytuacja, w której przyjęte rozwiązania przez inwestora będą niewystarczające dla ochrony środowiska. Ponadto zdaniem strony skarżącej, ryzyko wykonania decyzji ponosi środowisko naturalne oraz społeczność lokalna, w tym strony postępowania administracyjnego i strona skarżąca jako jeden z podmiotów, którego nieruchomość znajduje się w bliskiej odległości planowanej inwestycji.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji niewątpliwie zwiększenie poziomu hałasu w okolicy stanowi następstwo wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia stosownie do treści art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1029) - dalej: "u.u.i.ś.", jednakże nie można uznać go za następstwo niosące za sobą trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.". Zwiększenie poziomu hałasu jest bowiem sytuacją w pełni odwracalną, natomiast wnioskodawca nie wskazał, że zwiększenie poziomu hałasu w okolicy spowoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo trwale wpłynie negatywnie na środowisko. Skutkiem większości planowanych inwestycji takich jak właśnie zakład zagospodarowania odpadów jest wzrost poziomu hałasu w okolicy. To samo tyczy się argumentacji dotyczącej potencjalnego zwiększenia zanieczyszczenia powietrza. Niewątpliwie zwiększenie zanieczyszczenia powietrza stanowi następstwo wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia stosownie do treści art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy nie można uznać go za następstwo niosące za sobą trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd Wojewódzki orzekł jak w sentencji postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. R. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., w związku z art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., poprzez niezasadną odmowę wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowania, pomimo że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia, ponieważ:

a) w przypadku realizacji zadania inwestycyjnego zostaną wykonane roboty budowlane/modernizacyjne/montażowe: płyta betonowa z siecią uzbrojenia terenu pod budowę bioreaktorów do tlenowej stabilizacji biodegradowalnych odpadów, w tym odpadów z tzw. frakcji podsitowej; wykonane zostaną elementy infrastruktury technicznej (sieci elektroenergetycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, komunikacyjnej); posadowione zostaną wewnątrz nowobudowanej hali 3 nowe linie technologiczne do przetwarzania odpadów (długa, krótka i mobilna), obiekty te zostaną wykonane i na stałe wmontowane; ich usunięcie będzie wymagać nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w sprawie wyeliminowania z obrotu następczych decyzji wydanych w dalszym procesie inwestycyjnym, a także rozbiórki powstałych obiektów budowlanych;

b) w nowej instalacji odbywać się będą nowe procesy mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz doczyszczanie i rozsortowywanie odpadów (planuje się kierować do instalacji 400 000 MG zmieszanych odpadów w ciągu roku oraz 80 000 MG zmieszanych selektywnie), w ramach doczyszczania 270 000 MG);

c) w przypadku realizacji zadania inwestycyjnego do instalacji zostanie przewieziona znaczna ilość odpadów, która (w razie późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) pozostanie niezagospodarowana na terenie inwestycji;

d) powstanie inwestycji wiąże się ze zintensyfikowaniem prowadzonej działalności przez inwestora i będzie skutkować zwiększonym oddziaływaniem na środowisko; będzie źródłem emisji zarówno hałasu, jak i substancji do powietrza atmosferycznego, które związane będą: z samym procesem mechanicznego przetwarzania odpadów (amoniak, pył), pracą pojazdów mechanicznych: ładowarki, ładowarki liniowej, rozdrabniacza, spycharki, kompaktora (hałas, pył, NOx, CO, węglowodory aromatyczne i alifatyczne), funkcjonowaniem części biologicznej instalacji MBP (pył, aceton, amoniak, octan etylu i metylu, alkohol butylowy, metyloetyloketon).

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie rozpoznania sprawy do sądu I instancji oraz przyznanie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 P.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym należy podkreślić, że samo powołanie się strony na skutki wymienione w wskazanym przepisie nie jest wystarczającym uzasadnieniem. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.).

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które ona wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżący swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sformułował w sposób ogólnikowy. Te ogólne argumenty powtórzył następnie w zażaleniu. Tymczasem, jak wskazano wyżej, na skarżącym spoczywa co najmniej uprawdopodobnienie w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. – z wniosku skarżącego jednak nie można wywieść, w jaki konkretnie sposób zaskarżona decyzja oddziałuje na środowisko. Samo zwiększenie poziomu hałasu w okolicy, czy też zwiększenie zanieczyszczenia powietrza nie niesie za sobą trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także w zażaleniu, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów i argumentów, które uprawdopodobniłyby zaistnienie w niniejszej sprawie ww. przesłanek.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.