Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 288/15 (II GNP 1/16) w zakresie odrzucenia sprzeciwu A. G. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie ze skargi A. G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 733/15 oddalającego zażalenie A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 288/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw A. G. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie ze skargi A. G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 733/15.

W uzasadnieniu podniesiono, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z dnia 16 maja 2016 r., jak wynika z adnotacji dokonanych przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 23 sierpnia 2016 r., została, wobec niemożności doręczenia jej adresatowi, awizowana w dniu 23 maja 2016 r. (na skutek nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania), a następnie awizowana powtórnie w dniu 31 maja 2016 r. Przesyłka ta w dalszej kolejności wydana została adresatowi w dniu 7 czerwca 2016 r.

W dniu 14 czerwca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 r.

Sąd I instancji podkreślił, że skoro przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z dnia 16 maja 2016 r. została awizowana po raz pierwszy w dniu 23 maja 2016 r., a następnie po raz drugi w dniu 31 maja 2016 r., to jej doręczenie zgodnie z regułą zawartą w art. 73 p.p.s.a. nastąpiło w dniu 6 czerwca 2016 r. Wobec powyższego siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął z dniem 13 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł natomiast sprzeciw w dniu 14 czerwca 2016 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Okoliczność, że adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma żadnego znaczenia dla liczenia terminu określonego w art. 73 p.p.s.a.

A. G. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, podnosząc, że stosowanie fikcji doręczenia jest nadużyciem prawa. Biorąc pod uwagę logikę rozumowania, doświadczenie życiowe i intencję ustawodawcy, jest oczywiste, że termin do wniesienia zażalenia liczy się od dnia doręczenia stronie postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przyczyną odrzucenia wniesionego przez skarżącego sprzeciwu było uznanie przez Sąd I instancji, że zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie skarżącemu odpisu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 r. nastąpiło w dniu 6 czerwca 2016 r. Określony w art. 259 § 1 p.p.s.a. termin siedmiu dni do wniesienia sprzeciwu od tego zarządzenia bezskutecznie upłynął zatem w dniu 13 czerwca 2016 r. Skoro A. G. wniósł sprzeciw w dniu 14 czerwca 2016 r., to należało uznać, że uchybił terminowi i z tego powodu sprzeciw podlegał odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że faktyczne wydanie przesyłki skarżącemu na poczcie dnia 7 czerwca 2016 r. nie obaliło skutku doręczenia w rozumieniu art. 73 p.p.s.a. i nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia sprzeciwu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Jak wynika z przytoczonych przepisów, zastosowanie trybu doręczenia przesyłki uregulowanego w art. 73 p.p.s.a. następuje w przypadku niemożności doręczenia adresatowi przesyłki w inny sposób, uregulowany w art. 65-72 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 35 akt sądowych) adresat był nieobecny w miejscu zamieszkania w dniu 23 maja 2016 r. Jak już niejednookrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych tryb doręczenia określony w art. 73 p.p.s.a. ma charakter całościowy. Oznacza to, że po dwukrotnym zawiadomieniu adresata o złożeniu pisma w trybie określonym w art. 72 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., tzn. 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.

Ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień Poczty Polskiej (k. 41 akt sądowych) oraz ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z dnia 16 maja 2016 r. została awizowana po raz pierwszy w dniu 23 maja 2016 r., a powtórnie w dniu 31 maja 2016 r.

Z tej przyczyny należy uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 4 nastąpił w dniu 6 czerwca 2016 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu od dnia pierwszego awizo (23 maja 2016 r.). Powyższe oznacza, że termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczął bieg w dniu 6 czerwca 2016 r. i bezskutecznie upłynął z dniem 13 czerwca 2016 r. Skarżący złożył sprzeciw dzień później, czyli w dniu 14 czerwca

2016 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 259 § 1 p.p.s.a., co obligowało Sąd do jego odrzucenia na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, faktyczne wydanie przesyłki po okresie 14 dni, pomimo że jest uchybieniem poczty (przesyłka nie powinna być wydana adresatowi, tylko wrócić do akt sprawy z właściwymi adnotacjami), nie obala domniemania doręczenia w rozumieniu art. 73 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.